نرخ تورم نقطه به نقطه در مرداد به 89 درصد رسید؛ دولت برای مهار گرانی چاره کند
نرخ تورم نقطه به نقطه در مردادماه به 89 درصد رسید و مهار گرانی از سوی دولت، ضرورتی تردیدناپذیر است.
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در مردادماه 1405 شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور به عدد 700 و یک دهم رسیده است که نسبت به ماه قبل، چهار و سه دهم درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل، 89 درصد افزایش و در 12 ماهه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل، 9 و 69 صدم درصد افزایش داشته است.
منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است. آمارهای بالا به این معناست که خانوارهای کشور به طور میانگین، 89 درصد بیشتر از مردادماه 1404 برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کردهاند. تورم نقطه به نقطه مرداد ماه 1405 در مقایسه با ماه قبل، 1/1 واحد درصد افزایش داشته است.
تورم ماهانه خانوارهای کشور
منظور از تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل است. در مردادماه 1405 تورم ماهانه خانوارهای کشور برابر چهار و سه دهم درصد بوده است. تورم ماهانه برای گروههای عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات»، شش و سه دهم درصد و برای گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، 3/3 درصد بوده است.
نرخ تورم سالانه کشور در مردادماه 1405 برابر 9 و 69 صدم درصد است که دامنه تغییرات آن برای دهکهای مختلف هزینهای از شش و 67 صدم درصد برای دهک دهم، تا سه و 78 صدم درصد برای دهک دوم است. بر این اساس، فاصله تورمی دهکها در این ماه به هفت و یک دهم واحد درصد رسید که نسبت به ماه قبل (شش و 9 دهم واحد درصد)
1/1 واحد درصد افزایش داشته است.
تورم نقطهای 9 استان؛ بیش از 100 درصد
همچنین بررسی شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در مردادماه 1405 نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه در 9 استان کشور از مرز
100 درصد عبور کرده است؛ به این معنا که خانوارهای این استانها برای خرید سبد مشابه کالاها و خدمات نسبت به مرداد سال گذشته، بیش از
دو برابر هزینه کردهاند.
در صدر این فهرست استان ایلام قرار دارد که تورم نقطهبهنقطه آن در مردادماه به 114 و شش دهم درصد رسیده است. پس از ایلام، کردستان و لرستان با 109 و هفت دهم درصد؛ بالاترین نرخهای تورم نقطهای را در میان استانهای کشور به ثبت رساندهاند.
بر اساس جدول مرکز آمار، هرمزگان نیز با تورم نقطهبهنقطه 107 و هفت دهم درصدی در رتبه بعدی قرار گرفته است. همچنین تورم نقطهای
آذربایجان غربی 105 و 9 دهم درصد، گلستان 104 و سه دهم درصد، چهارمحال و بختیاری 104 و شش دهم درصد، کرمانشاه 103 و یک دهم درصد و بوشهر 101 و دو دهم درصد گزارش شده است.در مقابل، تورم نقطهبهنقطه برخی استانها همچنان پایینتر از این سطح قرار داشته است. برای نمونه، در جدول مردادماه، گیلان 83 و هشت دهم درصد، اردبیل 82 درصد، سیستان و بلوچستان 82 و هشت دهم درصد و قم 83 و چهار دهم درصد ثبت شده است.
از منظر تورم ماهانه نیز در برخی از استانهای دارای تورم نقطهای بالای 100 درصد، رشد قیمتها در مردادماه ادامه داشته است. برای نمونه، تورم ماهانه ایلام چهار و هفت دهم درصد، هرمزگان چهار و شش دهم درصد و چهارمحال و بختیاری چهار و نیم درصد بوده است.
تورم سفره 2 برابر سایر هزینهها
بررسی جزئیات گزارش مرکز آمار از تورم مردادماه 1405 نشان میدهد شکاف تورمی میان اقلام خوراکی و سایر کالاها و خدمات همچنان عمیق است؛ بهطوری که تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در مردادماه حدود دو برابر تورم گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات ثبت شده است.
این نسبت در مناطق شهری نیز تقریباً تکرار شده، اما در مناطق روستایی وضعیت متفاوت است و تورم نقطهبهنقطه کالاهای غیرخوراکی و خدمات در مردادماه به محدوده 80 درصد رسیده است.
بر اساس این آمار، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در تیر و مرداد امسال در هر دو ماه 128 درصد ثبت شده است؛ در مقابل، تورم نقطهبهنقطه گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات در تیرماه 66 درصد و در مردادماه 67 درصد بوده است. به بیان دیگر، سرعت افزایش قیمت خوراکیها در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، همچنان تقریباً دو برابر سایر کالاها و خدمات است.
نکته قابل توجه اینجاست که این شکاف در تورم ماهانه مشاهده نمیشود. در مردادماه، تورم ماهانه خوراکیها سه و شش دهم درصد و تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات 3.3 درصد ثبت شده است؛ یعنی در مقایسه با تورم نقطهبهنقطه، فاصله رشد قیمت این دو گروه در یک ماه اخیر بسیار محدودتر بوده است.
این موضوع نشان میدهد اگرچه در مردادماه هر دو گروه خوراکی و غیرخوراکی تقریباً با یک سرعت ماهانه افزایش قیمت داشتهاند اما شکاف بزرگی که طی ماههای گذشته میان این دو گروه ایجاد شده، همچنان در مقایسه قیمتها با مرداد سال گذشته پابرجاست.
البته کاهش نرخ تورم ماهانه خوراکیها به دلیل کاهش شدید تقاضا در اقلام خوراکی است که خبر خوبی نیست. کاهش سرانه مصرف گوشت از 12 به شش کیلوگرم و کاهش 30 درصدی مصرف مرغ، تاثیر خود را در افزایش بیماریهای ناشی از کمبود پروتئین خود را نشان خواهد داد.
با اینحال، فاصله تورم خوراکی و غیرخوراکی در تورم سالانه بهخوبی دیده میشود؛ بهطوری که تورم یکساله خوراکیها و آشامیدنیها به 103 درصد رسیده، در حالی که تورم سالانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات 59 درصد ثبت شده است. بنابراین، فاصله میان تورم خوراکی و غیرخوراکیها که در شاخص نقطهبهنقطه دیده میشود، در روند یکساله نیز تقریباً تکرار شده است.
برآیند این ارقام یک پیام روشن دارد؛ تورم در مردادماه 1405 بیش از هر چیز تورم انباشتهشده در سفره خانوار است. هرچند در یک ماه اخیر سرعت رشد قیمت خوراکیها و سایر کالاها به هم نزدیک شده اما جهشهای قیمتی ماههای گذشته باعث شده سطح قیمت مواد غذایی نسبت به سال قبل با فاصله بسیار بیشتری افزایش یابد.
جهش قیمت 5 قلم خوراکی در یکسال
بررسی زمانی قیمت خوراکیها بر اساس دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد؛ طی فاصله شهریور 1404 تا مرداد 1405، قیمت پنج قلم مهم شامل برنج، گوشت گوسفند، مرغ، روغن مایع و تخممرغ با افزایش قابلتوجهی مواجه شده است؛ بهگونهای که در میان این اقلام، روغن مایع بیشترین رشد قیمت را به ثبت رسانده است.
بر اساس این دادهها، قیمت برنج ایرانی درجه یک از حدود 299 هزار تومان در شهریور 1404 به حدود 525 هزار تومان در مرداد 1405 رسیده است. به این ترتیب، قیمت این قلم در این بازه حدود
75 درصد افزایش داشته است.
در بازار گوشت، روند افزایش قیمت گوسفندی شدیدتر بوده است. قیمت هر کیلوگرم گوشت گوسفند از حدود 800 هزار تومان در شهریور 1404 به حدود یک میلیون و 680 هزار تومان در مرداد 1405 افزایش یافته که بیانگر رشد حدود 108 درصدی طی یک سال است؛ به عبارت دیگر، قیمت این محصول در فاصله مورد بررسی بیش از دو برابر شده است.
مرغ نیز در این دوره افزایش قابلتوجهی داشته است. قیمت هر کیلوگرم مرغ از حدود 134 هزار تومان در شهریور 1404 به حدود 324 هزار تومان در مرداد 1405 رسیده است. بر این اساس، قیمت مرغ حدود 142 درصد افزایش یافته است.
اما بیشترین جهش در میان پنج قلم بررسیشده مربوط به روغن مایع است. قیمت یک بطری
900 میلیلیتری روغن مایع از حدود 90 هزار و 600 تومان در شهریور 1404 به حدود 396 هزار تومان در مرداد 1405 رسیده است؛ یعنی قیمت این محصول طی این دوره حدود 337 درصد افزایش یافته و بیش از چهار برابر شده است.
تخممرغ نیز در جایگاه دوم بیشترین رشد قیمت قرار دارد. قیمت هر کیلوگرم تخممرغ از حدود
84 هزار و 800 تومان در شهریور 1404 به حدود 306 هزار تومان در مرداد 1405 رسیده که رشد حدود 260 درصدی را نشان میدهد.
ارتباطات، صدرنشین تورم مرداد
بررسی تورم ماهانه 12 گروه اصلی سبد مصرفی خانوار در مردادماه نشان میدهد گروه ارتباطات با ثبت تورم ماهانه شش و هفت دهم درصدی، بیشترین افزایش قیمت را در میان گروههای مختلف داشته است. نکته جالب توجه اینکه تورم ماهانه گروه خوراکیها در این ماه سه و چهار دهم درصد بوده است.
بر اساس این گزارش، پس از ارتباطات، هتل و رستوران با تورم ماهانه چهار و نیم درصد در رتبه بعدی قرار گرفته و گروههای پوشاک و کفش و تفریح و فرهنگ نیز هر کدام تورم ماهانه چهار و دو دهم درصدی را ثبت کردهاند.
همچنین تورم ماهانه گروه مبلمان و لوازم خانگی و نگهداری معمول منزل حدود چهار درصد بوده است. در سایر گروهها نیز حملونقل دو و نیم درصد، بهداشت و درمان دو و سه دهم درصد، دخانیات دو درصد و آموزش یک و چهار دهم درصد تورم ماهانه داشته است.
گفتنی است؛ در مجموع، دادههای مرکز آمار از تغییر قابلتوجه سطح قیمت اقلام پرمصرف خوراکی طی یک سال گذشته حکایت دارد؛ تغییری که در برخی کالاها مانند روغن مایع و تخممرغ بسیار شدیدتر از سایر اقلام بوده و میتواند سهم این گروه از کالاها در هزینه خانوار را افزایش دهد. اگر همین حالا قیمتها تثبیت شود و دستمزدها افزایش یابد؛ چند سال طول میکشد تا قدرت خرید مردم ترمیم شود.
دولت برای مهار تورم و ترمیم قدرت خرید مردم باید چاره کند. کاهش سرانه مصرف برخی اقلام همچون گوشت و مرغ و دارو، سلامت مردم بخصوص نوجوانان را به خطر میاندازد.