دانشگاه هاروارد با پرداخت غرامت به رسوایی فروش پنهانی اجساد فیصله داد
سرویس خارجی-
در رسوایی تکاندهندهای که اعتماد خانوادهها به یکی از مشهورترین مراکز آموزش پزشکی جهان را نابود کرد، دانشکده پزشکی هاروارد پذیرفته برای پایان دادن به شکایت خانواده افرادی که اجسادشان برای آموزش و تحقیقات پزشکی اهدا شده بود،
۵۳ میلیون دلار غرامت بپردازد.
ماجرا از یک پرونده جنایی در سال ۲۰۲۳ شروع شد، اما بررسیهای قضایی نشان داد که تخلف دستکم از سال ۲۰۱۸ جریان داشته است. سدریک لاج، مدیر سردخانه دانشکده پزشکی هاروارد، به اجساد افرادی دسترسی داشت که داوطلبانه بدن خود را پس از مرگ برای آموزش و پژوهش پزشکی به برنامه «اهدای کالبد» هاروارد سپرده بودند. این اجساد در اختیار دانشجویان و پژوهشگران قرار میگرفت تا برای آموزش آناتومی و تحقیقات پزشکی مورد استفاده قرار گیرند و پس از پایان کار، طبق روال باید سوزانده یا به خانوادهها بازگردانده میشدند. اما دادستانها دریافتند لاج پیش از این مرحله، بخشهایی از برخی اجساد را مخفیانه خارج میکرد و به خانهاش در نیوهمپشایر میبُرد.
راز این ماجرا زمانی آشکار شد که پلیس فدرال در جریان تحقیق درباره شبکهای از خریدوفروش بقایای انسانی در چند ایالت به این افراد رسید. در کیفرخواست، نام لاج، همسرش و چند خریدار دیگر مطرح شد و مشخص شد که اعضایی مانند سر، مغز، پوست، دست، صورت، استخوان و سایر بخشهای بدن در این شبکه خرید و فروش میشده است. لاج حتی در مواردی به خریداران اجازه میداد وارد سردخانه شوند و خودشان بقایای مورد نظرشان را انتخاب کنند؛ در یکی از موارد، دو صورت تشریحشده یک جسد به قیمت ۶۰۰ دلار فروخته شد. همسر او نیز بستهها را آماده میکرد و از طریق پست برای خریداران میفرستاد. در یکی از اسناد پرونده نیز پرداخت ۲۰۰ دلاری برای «مغز» و پرداخت هزار دلاری برای یک «سر» ثبت شده بود.
چرا جنازهها خریدار داشت؟
اما بخش تکاندهندهتر ماجرا این بود که این بقایا لزوماً برای مقاصد پزشکی استفاده نمیشدند. بخشی از خریداران، جمعآورندگان بقایای انسانی و اشیای موسوم به Oddities یا همان کلکسیون اشیای نامتعارف بودند و برخی دیگر آنها را برای فروش مجدد خریداری میکردند. در یک مورد، پوست انسانی خریداریشده برای فرآوری و تبدیل به چرم فرستاده شد و قرار بود از آن برای صحافی یک کتاب استفاده شود؛ برخی استخوانها نیز در بازار مجموعهداران و «هنر استخوانی» خریدوفروش میشد. درواقع، اجسادی که خانوادهها با این تصور و اعتماد اهدا کرده بودند که پس از مرگ در خدمت آموزش پزشکان و پیشرفت علم قرار میگیرند، به کالاهایی در یک بازار سیاه تبدیل شده بودند. پس از افشای پرونده در ۲۰۲۳، خانوادههای اهداکنندگان هاروارد را به کوتاهی در نظارت بر سردخانه متهم کردند و همین شکایتهای مدنی در نهایت به توافق ۵۳ میلیون دلاری فعلی منجر شد.
بستن پرونده رسوایی با 53 میلیون دلار
حالا خبر میرسد که دانشکده پزشکی هاروارد برای پایان دادن به شکایت گروهی بستگان افرادی که اجسادشان برای آموزش و تحقیقات پزشکی اهدا شده بود، با پرداخت ۵۳ میلیون دلار موافقت کرده است. رؤسای دانشکده پزشکی هاروارد روز سهشنبه در نامهای به جامعه دانشگاهی، اقدامات سدریک لاج، مدیر سابق سردخانه، را «نفرتانگیز» و «خیانت آشکار به ارزشهای ما بهعنوان یک جامعه پزشکی» توصیف کردند. براساس اعلام هاروارد، در صورت تأیید دادگاه، دو صندوق با مجموع ارزش ۵۳ میلیون دلار برای حلوفصل دعاوی خانوادههای اهداکنندگان تشکیل خواهد شد. این پرونده پس از آن شکل گرفت که مشخص شد لاج، بدون اطلاع و اجازه دانشگاه و خانوادههای اهداکنندگان، بقایای اجساد را از سردخانه خارج کرده و آنها را به خریدارانی در بازار سیاه فروخته است؛ اقدامی که اعتماد خانوادههایی را که با هدف کمک به آموزش پزشکان و پیشرفت تحقیقات پزشکی، پیکر عزیزانشان را پس از مرگ به هاروارد سپرده بودند، بهشدت خدشهدار کرد.
این توافق مربوط به شکایت ۴۷ نفر از بستگان اهداکنندگان است. نکته مهمتر اینکه ماجرا فقط یک تخلف فردی تلقی نشد؛ خانوادهها هاروارد را به کوتاهی و ضعف نظارت متهم کردند. هاروارد قرار است افزون بر پرداخت
۵۳ میلیون دلار، بهطور رسمی از خانوادهها عذرخواهی و اقدامات لاج را محکوم کند، در برنامه اهدای کالبد اصلاحاتی انجام دهد و یک بورسیه سالانه به افتخار اهداکنندگان کالبد ایجاد کند که از سال تحصیلی ۲۰۲۷–۲۰۲۸ آغاز میشود. یک نکته دیگر نیز آنکه لاج در سال ۲۰۲۵ به ۸ سال زندان و همسرش به یک سال و یک روز زندان محکوم شدند؛ شش خریدار دیگر نیز در ارتباط با این شبکه مجرم شناخته شدند.