رکوردشکنی تاریخی قیمت گازوئیل در بازارهای جهانی
قیمت جهانی گازوئیل برای اولین بار در تاریخ به بشکهای 102 دلار رسید که نشان میدهد بحران انرژی از نفت به سوخت رسیده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، تازهترین بررسیها از وضعیت بازار جهانی فرآوردههای نفتی نشان میدهد که شریانهای تأمین سوخت در جهان با یک شوک قیمتی و حاشیه سود بیسابقه مواجه شدهاند.
بر اساس آمارهای ثبتشده برگرفته از دادههای بورس کالای نیویورک، صرافی بینالمللی ICE و بلومبرگ قابل مشاهده است که میانگین متحرک 10روزه حاشیه سود گازوئیل و دیزل در بالاترین سطح تاریخ خود تثبیت شده است.
طبق این گزارش؛ حاشیه سود پالایش گازوئیل که نشاندهنده اختلاف قیمت نفت خام و فرآورده نهائی است، با ثبت یک جهش خیرهکننده، برای اولین بار در تاریخ به بالای 100 دلار در هر بشکه افزایش یافته و حتی برای مدت کوتاهی رکورد بیسابقه 102 دلار را نیز لمس کرده است.
این افزایشها بهخوبی نشان میدهد که چگونه این شاخص پس از یک دوره نوسان، با شیبی تند بهسمت کانالهای قیمتی سهرقمی پرتاب شده است.
کارشناسان بر این باورند که این جهش تاریخی پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهانی در پی خواهد داشت.
گازوئیل بهعنوان سوخت اصلی ماشینآلات صنعتی، ناوگان حملونقل جادهای و دریایی و همچنین بخش کشاورزی شناخته میشود.
ثبت نرخهای بالای 100 دلار برای این فرآورده استراتژیک، بهمعنای تحمیل هزینههای گزاف به زنجیره تأمین جهانی است و میتواند بهعنوان موتور محرک موج جدیدی از تورم، بهویژه در کشورهای صنعتی و غربی عمل کند.
این رکوردشکنی در شرایطی رخ میدهد که بازارهای انرژی پیش از این نیز تحتتأثیر تنشهای ژئوپولیتیک و محدودیتهای عرضه با التهاب مواجه بودهاند و تداوم این وضعیت میتواند بحران امنیت انرژی را در فصلهای پیشِرو تشدید کند.
جهش شکاف گازوئیل آسیا
شکاف قیمتی گازوئیل آسیا در برابر نفت خام دبی به بالای
70 دلار در هر بشکه رسیده است. تحولی که از تشدید فشار بر بازار جهانی گازوئیل و فرآوردههای میانتقطیر حکایت دارد.
بر اساس دادههای بازار سنگاپور، شکاف قیمتی گازوئیل در معاملات اخیر از مرز 70 دلار به ازای هر بشکه عبور کرده است. این شاخص که اختلاف قیمت گازوئیل با نفت خام را نشان میدهد، یکی از مهمترین معیارهای سنجش حاشیه سود پالایشگاهها و وضعیت عرضه و تقاضای فرآوردههای نفتی است.
روند صعودی این شاخص در ماههای اخیر شتاب گرفته است؛ بهطوری که شکاف قیمتی گازوئیل آسیا که در بخش عمدهای از سال گذشته در محدوده 20 تا 30 دلار قرار داشت، در ماههای اخیر به سطوح بالاتر از 50 دلار رسید و اکنون از 70 دلار عبور کرده است.
یکی از مهمترین عوامل تشدید فشار بر بازار گازوئیل، اختلال در جریان انتقال فرآوردههای نفتی از منطقه خلیجفارس عنوان شده است.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، جریان گازوئیل از طریق تنگه هرمز نسبت به سال گذشته حدود 80 درصد کاهش یافته است. افتی که تقریباً دو برابر کاهش 48 درصدی جریان نفت خام از این گذرگاه راهبردی است. در کنار محدودیتهای ایجادشده در مسیر تنگه هرمز، کاهش عرضه گازوئیل از روسیه نیز به تشدید فشار در بازار جهانی فرآوردهها کمک کرده است. حملات اوکراین به تأسیسات پالایشی روسیه موجب ایجاد اختلال در فعالیت برخی پالایشگاههای این کشور شده است. از سوی دیگر، ممنوعیت صادرات گازوئیل از سوی مسکو نیز عرضه این فرآورده در بازار جهانی را محدودتر کرده است.
ذخایر نفت خام آمریکا تنها برای 41 روز
همزمان با تداوم نوسانات در بازار جهانی انرژی و تشدید تنشهای ژئوپولیتیک، دادههای جدید حاکی از افول شدید ضریب امنیت انرژی در ایالات متحده آمریکا است.
بر اساس گزارش رسمی نهاد تحقیقاتی بانک امریکن گلوبال ریسرچ، حجم ذخایر نفت خام ایالات متحده شامل ذخایر راهبردی نفت، با یک سقوط تاریخی به پایینترین سطح خود در 40 تا 50 سال گذشته رسیده است. میزان پوششدهی این ذخایر با ریزشی تند به مرز بحرانی 40 روز نزدیک شده است. این آمار فاجعهبار در حالی ثبت میشود که طبق مستندات، میانگین تاریخی ذخایر استراتژیک آمریکا همواره روی عدد 65 روز قرار داشته است.
شواهد بهخوبی نشاندهنده شیب تند تخلیه ذخایر استراتژیک آمریکا در سالهای اخیر برای کنترل مصنوعی قیمتها و جبران ناکارآمدی سیاستهای انرژی واشنگتن است.
تداوم این وضعیت، شکنندگی اقتصاد غرب در برابر تحولات بازار انرژی را بیش از پیش نمایان میکند و میتواند به پاشنه آشیل دولت آمریکا در مواجهه با بحرانهای پیشِرو تبدیل شود.