مزاحمت نگهداری از سگ در آپارتمانها اقدامی مجرمانه در قوانین ایران و غرب
سرویس اجتماعی-
کسانی که به تصور غلط «چهار دیواری، اختیاری» اقدام به نگهداری از سگ در محیط آپارتمان و ساختمانهای مسکونی میکنند، نهتنها برخلاف تصور خود، از ارزش اجتماعی برتر تبعیت نمیکنند، بلکه مرتکب جرم «مزاحمت از حق» شدهاند.
به گزارش کیهان، شاید شما هم بعد از خستگی فعالیت کاری هنگام بازگشت به منزل در راهرو ساختمان با حیوان خانگی همسایه مواجه شده باشید، مواجهاتی که اگر با فوبیا (ترس خاص) همراه باشد، بسیار آزاردهنده است.
این روزها بهدنبال تقلید کورکورانه و مغایر با فرهنگ ایرانی- اسلامی جامعه از سبک زندگی غربی توسط برخی افراد و ترویج آن در فضاهای مختلف، نگهداری از سگ در منزل برای عدهای به امری پسندیده و ارزش اجتماعی مبدل شده است!
الگوبرداری ناقص از غرب
فارغ از همه مباحث فرهنگی، اجتماعی و دینی در موضوع برخورد و تعامل انسان با سگ و نگهداری از آن در فضای شهری و بهخصوص در آپارتمانها، باید دانست که در اغلب نظامهای حقوقی جهان حقوق و تکالیفی در این زمینه وجود دارد. مقرراتی که منحصر به فقه امامیه و نظام حقوقی ایران نیست. در بسیاری از کشورهای غربی هم مقررات سختگیرانهای در موضوع نگهداری سگ در فضاهای عمومی و منازل وجود دارد.
اولین موضوعی که انسان غربی را به جرمانگاری نگهداری سگ در منازل و مزاحمت همسایگی از این طریق واداشته است ملاحظات زیستی و بهداشتی است. طبیعت زندگی سگ سنخیتی با زندگی انسان ندارد و فارغ از بیماریهای هاری، بروسلوز، لپتوسپیروز، کمپیلوباکتریوز، سالمونلوز، کیست هیداتید، میگران پوستی، ژیاردیاز که تعداد معدودی از باکتریها و ویروسهای قابل انتقال از سگ به انسان هستند، از بُعد روانی نیز بیماریهای متعددی از جمله اختلال پیتیاسدی (استرس پس از سانحه) برای انسان قابل تصور است.
قوانین داخلی و خارجی چه میگویند؟
هدف این گزارش بیشتر بررسی حقوقی و حق و تکلیف شهروندان در مواجهه با همسایگانی است که اقدام به نگهداری سگ در منازل میکنند، بر این اساس ابتدا به ممنوعیتها و مجازاتهایی که دولتهای غربی برای نگهداری از سگ در منازل وضع کردهاند میپردازیم، سپس گذری به قوانین داخلی خواهیم داشت.
ماده ۹.۳۶.۰۳۰ از آییننامه شهر مونو ایالت کالیفرنیا در آمریکا مقرر میدارد: «برای هر شخصی غیرقانونی است که اجازه دهد سگ تحت مالکیت، تصرف یا کنترل او، با پارس کردن یا زوزه کشیدن عادتوار، آرامش و سکوت هر شخص یا محلهای را از بین ببرد»؛ گرچه این ماده مجازاتی برای نگهداری از سگ به قیمت مزاحمت برای دیگران وضع نکرده است، اما ممنوعیت آن بلاتردید بیانگر مخالفت قانوننگار آمریکایی در نگهداری از سگهای مزاحم در منازل است.
پارلمان پادشاهی انگلیس و ایرلندشمالی که جهتگیری سختگیرانهتری نسبت به نگهداری سگهای مزاحم داشته است نیز مصوبه قابلتأملی دارد. ماده 4 قانون سگهای خطرناک مصوب 1991 بیان کرده است: «در مواردی که شخصی به جرمی طبق بخش ۱ یا ۳ این قانون محکوم شود، دادگاه میتواند:
الف- دستور نابودی (اتانازی) هر سگی را که جرم مربوط به آن (آسیب به جان، مال و یا مزاحمت برای اشخاص) انجام شده، صادر کند و در مورد جرایم موضوع بخش ۱ یا جرایم تشدیدشده موضوع بخش ۳ (۱) یا (۳)، این کار را الزامی خواهد کرد؛
(ب) ممکن است مرتکب را برای مدتی که دادگاه مناسب میداند، از داشتن یا سرپرستی هر سگی محروم کند.»
در فضای شبهروشنفکری و ذهنیت تسخیرشدگان سبک زندگی غربی اینطور توهم میشود که جان حیواناتی همچون سگ حتی بر جان انسان به عنوان اشرف مخلوقات برتری دارد!، حال آنکه میبینیم که حتی در مهد تمدن غربی، اتانازی (مرگ آرام) سگ تجویز شده است و مالک سگ مزاحم از داشتن این حیوان محروم میشود.
طبق ماده 7 قانون رفاه و مدیریت حیوانات مصوب 1973 پارلمان ژاپن مالکان حیوانات باید در مدیریت و تملک بر حیوانات از مزاحمت و ورود خسارت مالی و جانی به دیگران پرهیز کنند. این ماده مقرر میدارد: «مالکان باید با توجه به ماهیت و عادات حیواناتی که تحت مراقبت آنها هستند، حیوانات را به نحو مناسب نگهداری کنند، بهگونهای که موجب آسیب به جان، بدن یا اموال انسانها یا ایجاد مزاحمت برای دیگران نشوند».
وفق قوانین ایالتی در برخی ایالات استرالیا اگر حیوانی، با توجه به نحوه نگهداری از آن، احتمالاً برای افراد یا حیوانات اهلی ایجاد خطر کند، شهردار یا در غیاب او، فرماندار، میتواند به مالک یا متصرف حیوان دستور دهد اقداماتی برای پیشگیری از خطر انجام دهد. در صورت عدم اجرای دستورات توسط مالک یا متصرف، شهردار میتواند با صدور رأی، حیوان را در محل نگهداری مناسب قرار دهد. اگر پس از یک دوره نگهداری ۸ روز کاری، مالک یا متصرف تضمین کافی برای اجرای دستورات ارائه ندهد، شهردار به مسئول محل نگهداری اجازه میدهد، پس از نظر دامپزشک تعیینشده از سوی فرماندار، یا حیوان را معدوم کند یا مطابق ماده L211-25 نسبت به آن اقدام نماید.
این بخش اندکی از قوانین محدود کننده و جرمانگاری شده کشورها در مقابله با حیوانات مزاحم است. اما در نظام حقوقی ایران متأثر از فقه امامیه نیز قوانین لازم و مکفی برای تنظیم حقوق و تکالیف افراد در زمینه نگهداری از سگ وجود دارد.
اولاً، مستنبط از اصل 22 قانون اساسی و قاعده فقهی «لاضرر»، هیچکس نمیتواند به جان، مال و حقوق دیگری تعرض کند و استفاده از حقوق و اموال (سکونت در منازل) مصون از تعرض و مزاحمت دیگران است. بنابراین، اگر نگهداری از سگ مزاحم استیفای افراد از ملک مسکونی خود باشد، چنین اقدامی خلاف اصل مذکور است.
ثانیاً؛ وفق ماده 690 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات که بیان میکند :« ...یا اقدام به هر گونه تجاوز و تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق در موارد مذکور نماید به مجازات یک ماه تا یک سال حبس محکوم میشود. دادگاه موظف است حسب مورد رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق یا اعاده وضع به حال سابق نماید»، در این ماده مجازات کسانی که در منزل خود اقدام به نگهداری از سگ میکنند و به تبع آن به دلیل آلودگی صوتی و... برای همسایگان ایجاد مزاحمت میشود به خوبی تصریح شده است.
در مجموع با استناد به قوانین فوق نیز همسایگانی که به تصور غلط «چهار دیواری، اختیاری» اقدام به نگهداری از سگ مینمایند، پیش از هر چیز باید بدانند رفتارشان اساساً روشنفکری و ارزش اجتماعی تلقی نمیشود، ضمن اینکه فعلشان مصداق ماده 690 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات بوده و مرتکب جرم شدهاند.
در بسیاری از آپارتمانها برخی افراد بی ملاحظه وجود دارند که بدون توجه به وضعیت کودکان و سالخوردگان اقدام به نگهداری از سگ مینمایند، این وضعیت سبب شده است که ساکنین این آپارتمانها با بیماریهای اعصاب و روان مواجه شوند و آلوگی صوتی حیوان خانگی از موجبات سلب آسایششان باشد.
در یک مورد در ساختمانی در محله نیاوران تهران فردی با کهولت سن مدعی است که همسایه دیوار به دیوارش با خرید یک قلاده سگ از نژادهای عظیمالجثه و نگهداری آن در منزل آسایش و آرامش همه ساکنان ساختمان متبوع را از بین برده است، آلودگیهای صوتی ایجاد شده توسط سگ منجر به سکته وی و بروز تشنجهای مستمر شده است، طبق نظر کارشناسان حقوقی و وکلای دادگستری در چنین پروندههایی بزهکار علاوه بر ارتکاب بزه مزاحمت، حسب مورد مرتکب جنایت عمد (با مجازات قصاص) و یا جنایت غیرعمد (با مجازات دیه) شده است.
افراد اولاً برای شناسایی حقوق و تکالیف خود در موضوع نگهداری سگ در منزل و فضاهای عمومی میتوانند با یک وکیل دادگستری مشورت بگیرند و ثانیاً نسبت به حق شکایات کیفری خود آگاهی لازم را پیدا کنند.