حملات دقیق به تجمع نظامیان، انبارهای مهمات و اتاق عملیات مزدوران سعودی
سرویس خارجی-
نیروهای مسلح یمن بار دیگر مراکز تجمع و انبارهای تسلیحاتی مزدوران سعودی در منطقه المخا استان تعز و نیز منطقه بیحان را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند، عملیاتی که نشاندهنده تداوم فشارهای دقیق بر مواضع مزدوران ریاض در ساحل غربی یمن است.
در عرصه روابط بینالملل، قدرت صرفاً در توان نظامی یا منابع اقتصادی خلاصه نمیشود؛ بلکه در ظرفیت بازیگران برای بازتعریف قواعد بازی و تحمیل هزینههای مستمر بر طرف مقابل تجلی مییابد. وقتی یک قدرت منطقهای با اتکا به ائتلافهای رسمی و حمایتهای خارجی میکوشد معادلهای نامتوازن را تثبیت کند، با پدیدهای روبهرو میشود که واقعگرایانِ تهاجمی آن را اینگونه پیشبینی میکند: مقاومت محلی، با وجود محدودیتهای ساختاری، میتواند از طریق تداوم فشار و انتخاب اهداف استراتژیک، هزینههای اشغال و کنترل را به سطحی برساند که مشروعیت و کارآمدی آن قدرت را زیر سؤال ببرد. این دقیقاً همان کاری است که یمنیها در پیش گرفتهاند.
تجربه میدانی نشان میدهد که اتکا به شبکههای نیابتی و استقرار پایگاههای نظامی در مناطق حساس، نهتنها امنیت پایدار ایجاد نمیکند، بلکه خود به منبع آسیبپذیری تبدیل میشود. در چنین فضایی، بازیگری که بتواند میان اراده سیاسی و توان عملیاتی پیوند برقرار کند، عملاً قواعد بازدارندگی را به چالش میکشد و نشان میدهد که توافقهای کاغذی و ائتلافهای تشریفاتی، بدون پشتوانه ظرفیت واقعی، در برابر فشار مستمر میدان، شکنندهاند. این پویایی، بیش از هر چیز، بازتابی از تناقض میان ادعاهای قدرتنمایی و واقعیتهای قدرتورزی در سطح منطقهای است.
باز هم المخا زیر ضرب یمن
نیروهای مسلح یمن شامگاه یکشنبه، بار دیگر مواضع و مراکز تجمع مزدوران سعودی در منطقه المخا در استان تعز را هدف قرار دادند، حملاتی که بنابر گزارش منابع یمنی، در چند مرحله و با استفاده از موشک و پهپاد انجام شد. یک منبع نظامی در گفتوگو با شبکه المسیره اعلام کرد که مراکز تجمع نیروها و انبارهای تسلیحاتی وابسته به ائتلاف سعودی در این منطقه هدف عملیات قرار گرفتهاند. اهمیت این حملات صرفاً در حجم آتش آن نیست، بلکه تداوم آن نشان میدهد مواضع نیروهای همسو با عربستان در مناطق اشغالی یمن همچنان در معرض رصد و عملیات نیروهای مسلح یمن قرار دارند.
هشدار پیش از عملیات
این حملات چند ساعت پس از هشدار وزارت دفاع دولت نجات ملی یمن در صنعاء انجام شد، هشداری که در آن از ساکنان مناطق تحت کنترل نیروهای مزدور سعودی خواسته شده بود از مراکز تجمع نظامیان و انبارهای تسلیحات فاصله بگیرند. چنین هشداری نشان میدهد نیروهای مسلح یمن تلاش کردهاند میان اهداف نظامی و مناطق مسکونی تفکیک قائل شوند. وزارت دفاع یمن همچنین مسئولیت پیامدهای ناشی از استقرار مراکز نظامی و انبارهای سلاح در مناطق غیرنظامی را متوجه نیروهای متجاوز مزدور دانست.
المخا؛ منطقهای با حضور نظامی گسترده
المخا در ساحل غربی یمن طی سالهای گذشته به یکی از نقاط مهم استقرار نیروهای مزدور سعودی تبدیل شده است. وجود بندر، اسکله، تأسیسات لجستیکی و مواضع نظامی در این منطقه، المخا را به نقطهای مهم برای تحرکات نظامی نیروهای همسو با عربستان تبدیل کرده است. از همینرو، هدف قرار گرفتن این منطقه را نمیتوان صرفاً یک درگیری پراکنده دانست؛ بلکه تداوم حملات به المخا نشاندهنده فشار نظامی بر یکی از محورهای استقرار نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی در غرب یمن است. در مقابل، نیروهای مسلح وابسته به دولت مستعفی یمن مدعی شدند که در اثر این حملات، در مجموع، هفت نفر کشته و ۳۰ نفر زخمی شدهاند.
تداوم فشار بر نیروهای سعودی
این عملیات در حالی انجام شد که پیش از آن نیز مواضع نیروهای وابسته به عربستان در المخا هدف حملات یمنی قرار گرفته بود. گزارشها از دستکم دو حمله در فاصلهای کوتاه حکایت دارد و منابع وابسته به صنعاء تأکید کردهاند که اهداف تعیینشده با دقت مورد اصابت قرار گرفتهاند. همزمان گزارشهایی درباره هدف قرار گرفتن اسکله بندر المخا با یک قایق بمبگذاریشده نیز منتشر شده است. مجموعه این رخدادها نشان میدهد فشار بر مزدوران سعودی در ساحل غربی یمن، صرفاً به یک نوع سلاح یا یک نقطه ثابت محدود نمانده و ابعاد مختلفی پیدا کرده است.
گسترش دامنه اهداف یمن
همزمان با تحولات المخا، گزارشهایی نیز از حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن علیه مواضع نیروهای موسوم به «دفاع شبوه» در منطقه بیحان منتشر شده است. این نیروها از جمله گروههای نظامی فعال در جنوب یمن و همسو با ائتلاف تحت رهبری عربستان هستند. قرار گرفتن بیحان در کنار المخا در فهرست مناطق هدف قرار گرفتهشده، از منظر میدانی نشاندهنده گستردگی جغرافیایی فشار بر نیروهای همسو با ریاض است، موضوعی که میتواند برنامهریزی نظامی ائتلاف و نیروهای محلی وابسته به آن را با دشواری بیشتری مواجه کند.
آزمونی برای توافق سهجانبه
این تحولات در شرایطی رخ داده که عربستان، ترکیه و پاکستان تنها چند روز پیش توافقی سهجانبه را با هدف تقویت همکاری دفاعی و ایجاد نوعی بازدارندگی جمعی امضا کردهاند. براساس اعلام وزارت خارجه پاکستان، حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله علیه همه اعضا تلقی خواهد شد؛ با این حال، هنوز جزئیات دقیق تعهدات نظامی طرفها و نحوه واکنش آنان در شرایط بحرانی روشن نشده است. در همین مورد، علی الفتلاوی، سیاستمدار عراقی، این توافق را بهدلیل اختلاف منافع و رویکردهای سه کشور شکننده دانسته و پیشبینی کرده است که این تفاوتها در آینده به چالشهایی جدی برای آن منجر شود. واقعیتهای میدانی هم نشان میدهد که یمنیها هم این توافق و ائتلاف را به هیچ گرفتهاند.
گفتنی است، در چنین شرایطی، تداوم حملات نیروهای مسلح یمن به مواضع وابسته به عربستان، آزمونی عملی برای ادعاهای ریاض درباره توانایی ایجاد بازدارندگی و تأمین امنیت متحدان خود در منطقه محسوب میشود. توافقهای سیاسی و امنیتی، بدون برخورداری از ظرفیت واقعی برای کنترل میدان، الزاماً نمیتوانند معادلات جنگی را تغییر دهند. نیروهای مسلح یمن نیز همزمان تأکید کردهاند که ادامه محاصره و محدودیت علیه یمن را قابلقبول نمیدانند و حق این کشور برای استفاده از ابزارهای موجود جهت پایان دادن به محاصره و بازگشایی بنادر و فرودگاهها را محفوظ میدانند. از این منظر، حملات پیدرپی به مراکز تجمع، انبارهای تسلیحات و مواضع نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی، نشان میدهد که میدان یمن همچنان یکی از نقاطی است که در آن توان نظامی واقعی، بیش از توافقهای روی کاغذ، تعیینکننده میزان فشار بر طرف مقابل است.