ایران انتقام آیتالله خامنهای و ۱۸۰ کودک دبستانی را از آمریکا میگیرد
- «جنگی که دونالد ترامپ آن را یک «گشتوگذار کوچک» نامید، حالا وارد ششمین ماه خود شده و او راهی برای خروج آبرومندانه ندارد.
- ترامپ دارد به چیزی تبدیل میشود که هیچوقت نمیخواست باشد؛ جیمی کارتر. او گروگان ایران شده است.
- حملههای آمریکا تاکتیکی بود، اما ایران با تنگه هرمز، بازی راهبردی را در دست گرفت و تمام نقشه ترامپ را بههم ریخت.
- ایران در موقعیت بسیار قوی قرار دارد و میتواند تقریباً هر خواستهای را مطرح کند، چون آمریکا کارت نظامی مؤثری ندارد.
- دوران معروف به قرن آمریکایی در دوران ریاست ترامپ با سرعتی بیسابقه به خط پایان خود نزدیک میشود.»
این تحلیلها و صدها تحلیل مشابه، ارزیابی تحلیلگران ارشد آمریکایی و اروپایی درباره وضعیت جنگ و آمریکا در صد و شصتوچهارمین روز نبرد است.
خیال اندیشی بیحاصل
آکسیوس دیروز ادعا کرد دونالد ترامپ فعلاً ترجیح میدهد فشار اقتصادی بر ایران افزایش یابد، نه اینکه دستور حمله نظامی تازهای صادر کند.
ترامپ به اکسیوس گفت: آمریکا با احتیاط با ایران برخورد میکند؛ یعنی فعلاً هر اقدام نظامی بزرگ را به تعویق انداخته و به جای آن، فشار اقتصادی را افزایش میدهد. ما فقط بهصورت محدود با آنها مذاکره میکنیم و از نزدیک هم زیر نظرشان داریم.
اما در مقابل این اظهارنظر، دنی سیترینوویچ، مسئول پیشین میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، گفت: اظهارات ترامپ مبنی بر حفظ فشار اقتصادی بر ایران، متأسفانه همچنان رؤیااندیشی است. فشار اقتصادی بعید است بتواند تهران را وادار به تسلیم در میز مذاکره یا دست کشیدن از آنچه منافع راهبردی اصلی خود میداند، از جمله توانایی بهچالشکشیدن کنترل تنگه هرمز، کند. ریسک اصلی برای ایالات متحده صرفاً این نیست که آیا فشار اقتصادی جواب میدهد یا خیر؛ بلکه این است که آیا واشنگتن برای زمانی که فشار نتواند باعث تسلیم ایران شود، استراتژی و برنامهای دارد یا خیر؟
کابوس کارتر شدن ترامپ
روزنامه انگلیسی گاردین دیروز هشدار داد: جنگ آمریکا در افغانستان به قیمت جان بیش از ۲۴۰۰ نظامی آمریکایی و ۴۵۰ نیروی بریتانیایی تمام شد. اکنون و پس از تصمیم احمقانه و غیرقابلتوجیه ترامپ برای حمله به ایران، همان الگوی فاجعهبار در حال تکرار است. جنگی که ترامپ آن را یک «گشتوگذار کوچک» نامید، حالا وارد ششمین ماه خود شده است.
در همین حال، کریس کریستی، فرماندار سابق، جمهوریخواه ایالت نیوجرسی، گفت: دونالد ترامپ دارد به چیزی تبدیل میشود که هیچوقت نمیخواست باشد؛ جیمی کارتر. او گروگان ایران شده و تمام این ماجرا هم با انتخاب خودش اتفاق افتاد.
شبکه سیانان هم در تحلیل مشابهی تأکید کرد: ترامپ با مشکلی به سبک کارتر درخصوص ایران مواجه است. رئیسجمهور با دو نقطهضعف جدی و آشکار روبهرو شده است؛ دو عاملی که تهدید میکنند هم به حزب جمهوریخواه او در انتخابات میاندورهای آسیب بزنند و هم میراث دومین دوره ریاستجمهوریاش را بر باد دهند. او به نحوی خود را در رابطه با ایران در موقعیتی آسیبپذیرتر از هر رئیسجمهور دیگری از زمان جیمی کارتر قرار داده است. همانند بحران سالهای ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰، تهران اکنون در حال اعمال فشار سیاسی بر رئیسجمهور آمریکاست؛ فشاری که میتواند در آستانه یک انتخابات سراسری شدت بیشتری پیدا کند. تنها یک هفته پیش، تیم ترامپ پیشبینی میکرد که توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز بهزودی حاصل خواهد شد. اما تهران که اکنون در حال تعیین شروط برای واشنگتن است، شرایط سختگیرانه جدیدی را تحمیل کرده است. ترامپ با یک مشکل داخلی جداگانه، اما مرتبط، نیز مواجه است؛ تأثیر جنگ بر قیمتهای انرژی باعث وخیمتر شدن دیدگاه رأیدهندگان به وضعیت اقتصادی میشود.
احمقانه در احمقانه
آندرس اسلوند، اقتصاددان و پژوهشگر سوئدی، با بیان اینکه جنگ آمریکا علیه ایران احمقانهترین جنگ در تاریخ آمریکا است، نوشت: ترامپ بدون هیچ دلیل موجهی آن را آغاز کرد؛ چه برای منحرف کردن توجهها از پروندههای اپستین بوده باشد و چه به این دلیل که تحت تأثیر نتانیاهو قرار گرفته باشد. این جنگ از ابتدا یک بازی باخت-باخت بود و همچنان چنین است. او، جز امید واهی به فروپاشی حکومت ایران، هیچ راهبردی نداشت. وقتی ایران فرو نپاشید، ترامپ عملاً بازنده شد. آمریکا عملاً کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار و صرفاً بر اثر حماقت خود، شرایط را برای دستیابی ایران به سلاح هستهای فراهم کرده است. آمریکا با بیملاحظگی باورنکردنی، گرانترین و مهمترین موشکهای خود، از جمله تاماهاوکها و پاتریوتها را علیه اهدافی کماهمیت مصرف کرده؛ تسلیحاتی که جایگزینی آنها ممکن است سالها طول بکشد. آمریکا با حمله به ایران، متحدان خود در خلیجفارس و همچنین پایگاههای خودش در منطقه را در معرض خطر قرار داده، در حالی که توان دفاعی کافی برای محافظت از خود را ندارد.
رفتار راهبردی ایران
بازی ترامپ را بههم ریخت
«ویلیام پاتنم»، افسر سابق اطلاعات ارتش آمریکا، میگوید: حملههای آمریکا تاکتیکی بود، اما ایران با تنگه هرمز، بازی راهبردی را در دست گرفت و تمام نقشه ترامپ را بههم ریخت. عملیات نظامی آمریکا تاکنون با شکست مواجه شده و چالش اصلی در این است که ایران با اتخاذ یک استراتژی کلیدی، توانسته توجهات را منحرف کند. هدف همیشگی آمریکا جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بوده، اما ایران موفق شد تمرکز راهبردی خود را بر تنگه هرمز متمرکز سازد. این اقدام، تمام ظرفیتهای دیپلماتیکی که پیشتر باید صرف برنامه هستهای میشد، را به مسئله تنگه هرمز معطوف کرده است.
چالش اصلی اینجاست که ایران با نشان دادن یک برگ برنده راهبردی، هوای تنفسی دیپلماسی را از پرونده هستهای به تنگه هرمز معطوف کرده و لفاظیهای جدید ترامپ هم صرفاً واکنشی به خواستههای حداکثری ایران درباره تنگه هرمز است. عملیاتهای نظامی آمریکا تاکنون ناکام بوده و از بین بردن اهدافی در خاک ایران به معنای تغییر راهبرد حریف نیست؛ چراکه موفقیتهای تاکتیکی همیشه به معنای پیروزیهای راهبردی نیستند.
ایران در موقعیت برتر؛ شرطهایش را دیکته میکند
از سوی دیگر، تحلیلها میگویند ایران در موقعیت برتر قرار دارد. وبگاه شبکه سیانان با یادآوری کنایهآمیز اظهارات ترامپ که خواستار «تسلیم بیقید و شرط ایران» شده بود، نوشت: ایران به جای این کار، مطالباتش درخصوص تنگه هرمز را سختتر کرده است.
مالکوم ننس، افسر سابق اطلاعاتی نیروی دریایی آمریکا، در همین زمینه تأکید کرد: ایران در موقعیت بسیار قوی قرار دارد و میتواند تقریباً هر خواستهای را مطرح کند، چون آمریکا کارت نظامی مؤثری ندارد. جنگ به نفع آمریکا تمام نخواهد شد. ایران با صبر استراتژیک، ترامپ را تحت فشار قرار میدهد و هر اقدام نظامی جدید آمریکا فقط مذاکرات را به تعویق میاندازد. خواستههای ایران برای بازگشایی تنگه هرمز کاملاً حداکثری است (جبران خسارت، رفع کامل تحریمها، آزادسازی داراییها، توقف جنگ در لبنان، یمن، عراق و فلسطین و ممنوعیت عبور کشورهای مهاجم). آمریکا دیگر هیچ کارت نظامی واقعی در دست ندارد: قدرت هوایی و دریایی به حد نهایی خود رسیده و گزینه زمینی عملاً غیرممکن است. ایران آمریکا را در بنبست قرار داده و میداند ترامپ در حال بلوف زدن است.
تا شرطهای ایران عملی نشود، تنگه باز نمیشود
روزنامه نیویورکتایمز هم نوشت: ایران بازگشایی کامل تنگه هرمز را به عملکردن آمریکا به تعهداتش در توافق ۱۷ ژوئن گره زده است. تهران خواستار رفع محاصره دریایی، لغو تحریمهای نفتی و پتروشیمی، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و عقبنشینی نیروهای آمریکایی از اطراف کشور است. به اعتقاد کارشناسان، ایران تا زمانی که از اجرای این تعهدات مطمئن نشود، مهمترین اهرم فشار خود را کنار نخواهد گذاشت. مذاکرات ایران و عمان درباره نحوه عبور کشتیها از تنگه هرمز به مراحل پایانی رسیده، اما این به معنای بازگشایی تنگه نیست. ایران نیز تأکید کرده بازگشایی تنگه به تحقق شروطی بستگی دارد که از طریق میانجیها به آمریکا منتقل شده است.
این روزنامه افزود: آیا رئیسجمهور آمریکا این بار میتواند از بحران سیاسی خود خارج شود یا دوران بازگشتهای سیاسی او به پایان رسیده است؟ محبوبیت ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری به پایینترین سطح خود رسیده و تلاشهای او برای پایان دادن به جنگ پرهزینه با ایران بارها با مقاومت تهران ناکام مانده است. از سوی دیگر، حزب جمهوریخواه تحت رهبری ترامپ با خطر جدی از دست دادن اکثریت سنا مواجه است و برخی کرسیهای جمهوریخواهان در ایالتهایی مانند آیووا، تگزاس و آلاسکا بیش از گذشته در معرض رقابت دموکراتها قرار گرفتهاند.
در همین حال، سیانان گزارش داد که شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برد، زیرا تهران خواستار توقف حملات آمریکا به ایران و متحدانش، رفع کامل تحریمها، خروج نظامیان آمریکایی از اطراف ایران و پرداخت غرامت جنگی شده است.
جیغ جاسوس فرتوت موساد
منوشه امیر، جاسوس کهنهکار موساد، با لحنی آمیخته به استیصال و التماس، به شبکه اینترنشنال گفت: اکنون تمام صحبتها درباره تنگه هرمز است و موضوع موشک و هستهای ایران به فراموشی سپرده شده؛ در حالی که موشک ایران روزبهروز خطرناکتر میشود و در پرونده اتمی نیز هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. از سوی دیگر، مقامات آمریکایی اذعان کردهاند که به اندازه کافی تسلیحات ندارند و احتمال ورود مستقل اسرائیل به جنگ با ایران نیز منتفی است؛ چرا که پاسخ به موشکهای ایران بدون کمک آمریکا، بسیار ضعیف خواهد بود. وقت دارد از دست میرود... آقای ترامپ، شما اقدامی بکنید!
ترامپ تا وضع بدتر نشده، عقبنشینی کند
جو کنت، رئیس مستعفی مرکز مبارزه با تروریسم دولت ترامپ، میگوید: تنها گزینه آمریکا کنار کشیدن از جنگ با ایران است. غیرت و شرافت ملی به ایران اجازه نمیدهد که ترور آیتالله خامنهای و کشتار ۱۸۰ دختر بچه دبستانی را نادیده بگیرد، لذا به دنبال شکست تحقیرآمیز آمریکاست. قویترین کاری که رئیسجمهور ترامپ همین حالا میتواند انجام دهد، این است که فقط کنار بکشد. این بهترین گزینه او برای پایان دادن به جنگ با ایران است. رئیسجمهور ترامپ به وضوح درک میکند که هیچ راهحل نظامی قابلاجرائی برای این جنگ وجود ندارد. ما باید تأثیر کشتن آیتالله و بمباران مدرسه دخترانه را بر رادیکالتر شدن ایرانیها در نظر بگیریم. بسیار محتمل است که ایران، هم بهخاطر شرافت ملی و هم برای بازدارندگی، احساس کند مجبور است ما را دوباره به جنگ بکشاند تا مجبور به عقبنشینی تحقیرآمیز کند. توجه کنید که ایرانیها متعهد به بازگشایی تنگه هرمز نمیشوند تا زمانی که نیروهای ما در منطقه حضور داشته باشند؛ آنها اهرم فشار دارند و میخواهند ترامپ گیر بیفتد.
فرصت رو به پایان است
کنت افزود: حیاتی است که در این دام نیفتیم. انتخاب ادامه محاصره دریایی، دعوت به فاجعهای است که در نهایت این تشدید را اجبار خواهد کرد، و آن هم با شرایط ایران. ایران ثابت کرده که موشکهای بالستیکش میتوانند به کشتیهای ما برسند. ما فقط یک رهگیر ناموفق فاصله داریم با یک رویداد تلفات جمعی که ما را به جنگ گستردهتری بکشاند. محاصره، درست مثل پایگاههای ما در منطقه، بهسرعت به یک بدهی تبدیل میشود، نه یک دارایی. به همین دلیل است که همین حالا زمان ترک منطقه است. اعلام پیروزی کنید، سپس بهطور آرام تخفیف تحریمها و آزادسازی داراییها را در ازای بازگشایی تنگه هرمز توسط ایران پیشنهاد دهید. ترامپ قدرت لازم را دارد تا این مانور را بهعنوان یک پیروزی قالببندی کند، اما زمان موفقیت او در حال اتمام است.
پایان «قرن آمریکایی» با سلاحهای ارزانقیمت!
روزنامه القدس العربی در تحلیلی خاطرنشان کرد که جنگ علیه ایران به رویای قرن آمریکایی پایان میدهد:
جنگ ایران و آمریکا آزمونی برای اعتبار نظامی و جایگاه جهانی واشنگتن بود. کاهش ذخایر مهمات، هزینه بالای مقابله با پهپادهای ارزان، فرسایشی شدن جنگ و تجربه افغانستان، عراق و اوکراین، آمریکا را در موقعیت دشواری قرار داد. گزارشهای درزکرده به رسانهها درباره روند نگرانکننده کاهش ذخایر مهمات استراتژیک آمریکا، خشم دونالد ترامپ را برانگیخته است.
چنین وضعیتی میتواند بهوضوح این تصور را ایجاد کند که راهبرد ایران موفقیتآمیز بوده و توانسته ذخایر تسلیحاتی آمریکا را بهشدت دچار فرسایش کند. پهپادهای ایران در پیشرفتهترین و گرانترین حالت، نهایتاً حدود ۵۰ هزار دلار هزینه روی دست سازندگان میگذارند؛ اما رهگیری و انهدام برخی از آنها گاه نیازمند شلیک موشکهای پدافندی پیشرفتهای است که قیمت هر فروند از آنها از مرز سه میلیون دلار فراتر میرود.
از منظر «اقتصاد جنگ»، ایالات متحده اکنون در موقعیتی بهشدت دشوار و آسیبپذیر قرار گرفته است. نیروهای ایرانی در منطقه و جغرافیای آشنای خود میجنگند و هزینه پشتیبانی از هر نیروی ایرانی، در مقایسه با ارقام نجومی لجستیک آمریکایی، بسیار ناچیز است. در نقطه مقابل، ایران این توانایی را دارد که در مواقع لزوم صدها هزار نیروی جوان و آموزشدیده را در قالب نیروهای مقاومت بسیج کند. ساختار اجتماعی و سیاسی ایران میتواند با سطوحی از تلفات، فشارهای اقتصادی و نیاز به بسیج عمومی سازگار شود که برای دستگاه حاکمه آمریکا کاملاً غیرممکن است.
واشنگتن در شرایطی وارد فاز تنشهای فزاینده در خاورمیانه شده که کارنامه چندان امیدوارکنندهای در دهههای اخیر ندارد.
میخ آخر بر تابوت هژمونی آمریکا
القدس العربی در ادامه خاطرنشان کرد: ترکشهای بلندمدت این درماندگی در جبهههای ژئوپلیتیک دیگر، غیرقابلاجتناب خواهد بود. عقبنشینیها میتواند به منزله نگارش فصلهای پایانی هژمونی آمریکا در تاریخ معاصر باشد؛ به معنای تنزل جایگاه ایالات متحده به یک «بازیگر درجهدوم» در صحنه بینالمللی. این وضعیت اسفبار، خروجی عملکرد ضعیف رئیسجمهوری است که پیوسته تلاش میکند از پذیرش مسئولیت فرار کند.
سیاستگذاران واشنگتن باید پیش از هر ماجراجویی جدید، هزینههای نجومی درگیریهای فرسایشی دیگر را محاسبه کنند؛ چراکه احتمالاً میخ آخری بر تابوت هژمونی آمریکا خواهد بود. دوران معروف به «قرن آمریکایی» در دوران ریاست ترامپ با سرعتی بیسابقه به خط پایان خود نزدیک میشود. ترامپ در حال بر باد دادن تمام آن سرمایههای نمادینی است که واشنگتن طی دههها برای ساختن تصویر مقتدر «عمو سام» در جهان هزینه کرده بود؛ تصویری که گاه با ژست «مردان قدرتمند» مانند لیندون جانسون و رونالد ریگان پیوند خورده بود، و گاه با ژستهای حقوقبشری و دیپلماتیک جیمی کارتر و باراک اوباما تزیین میشد. این غول پیر، بدون در اختیار داشتن یک چشمانداز استراتژیک و بدون برخورداری از حداقل مشروعیت بینالمللی برای جنگافروزی، در حال بلعیدن آخرین ذخایر لجستیکی و مالی خود است.