دیپلماسی در جنگ ادامه دارد اما با ادبیاتی متناسب با شرایط جنگی
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه دیپلماسی حتی در شرایط جنگی متوقف نمیشود، گفت: روندهای دیپلماتیک در زمان جنگ ادامه دارد، اما پیامها، مواضع و ادبیات دستگاه دیپلماسی باید متناسب با شرایط جنگی تنظیم شود و به هیچوجه نباید حاکی از ضعف در برابر دشمن باشد.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه روز جمعه (16 مردادماه) در گفتوگوی تفصیلی با ایرنا، به تشریح ابعاد مختلف تحولات پس از جنگ ۴۰روزه، نقش برخی کشورهای همسایه در این درگیریها، روند مستندسازی تجاوزات و همچنین شیوه تعامل دیپلماسی و میدان در شرایط جنگی پرداخت.
غریبآبادی با تاکید بر اینکه حضور نیروهای خارجی هرگز امنیتپایدار برای منطقه به همراه نخواهد داشت، تصریح کرد: کشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس پس از تحولات اخیر به این باور رسیدهاند که امنیت منطقه باید بومی و با مشارکت تمام کشورهای همسایه تأمین شود.
مستندسازی نقش برخی همسایگان در حمله به ایران
معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با اشاره به همراهی برخی کشورهای منطقه با اقدامات نظامی ایالات متحده در طول جنگ ۴۰ روزه اظهار داشت: این یک واقعیت است که برخی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس قلمرو خود را در اختیار دولت متجاوز آمریکا قرار دادند تا از آنجا به جمهوری اسلامی ایران حمله شود. ما تمامی این موارد، شامل تاریخ، زمان پرواز هواپیماها و پرتاب موشکها از قلمرو این کشورها را مستندسازی کرده و به ثبت شورای امنیت سازمان ملل رساندهایم.
وی در پاسخ به سؤالی درباره احتمال انجام حملات مستقیم از سوی برخی کشورهای همسایه و اخبار مربوط به همراهی با آمریکا در هدف قرار دادن مواضع مقاومت افزوده: بر اساس گزارشهای دریافتی از نیروهای مسلح، در چند مورد محدود، حملات بهصورت مستقیم از سوی برخی کشورها انجام شد. طبق قطعنامه سال ۱۹۷۴ مجمع عمومی سازمان ملل، در اختیار قرار دادن قلمرو برای تجاوز به دیگری، مصداق بارز تجاوز محسوب میشود و در مواردی که نیروهای مسلح ما به این جمعبندی رسیدند که نقش مستقیم اثبات شده است، پاسخهای قاطعتر و محکمتری دادند.
غریبآبادی با نقد رویکرد طلبکارانه و مظلومنمایی برخی از این کشورها در مجامع بینالمللی تاکید کرد که رد این واقعیتها از سوی همسایگان برای ایران قابل پذیرش نیست و موجب ایجاد شکاف جدی شده است.
ارزیابی جدید کشورهای منطقه از پیامدهای تداوم جنگ و چشمانداز نشستهای امنیتی
بخش دیگری از این گفتوگو به تغییر ارزیابی و محاسبات کشورهای حاشیه خلیجفارس اختصاص داشت. غریبآبادی با اشاره به تماسهای مداوم دیپلماتیک با مقامات این کشورها گفت: بر اساس اطلاعات و تماسهای موجود، کشورهای منطقه به این جمعبندی رسیدهاند که گسترش و تداوم اقدامات نظامی، امنیت و توسعه اقتصادی آنها را بهشدت تهدید میکند. آنها متوجه شدهاند که مستقیماً از آثار تداوم عملیات آسیب میبینند و تلاشهای آنان برای توقف درگیریها یا ازسرگیری مذاکرات نیز مبتنی بر همین ارزیابی واقعی است.
وی با استقبال از شکلگیری اجماع منطقهای برای حل بومی مسائل امنیتی خاطرنشان کرد: پیش از دور جدید درگیریها و در دوره اجرای یادداشت تفاهم، حتی برنامهریزیهایی برای برگزاری نشست مشترک امنیتی در سطح وزرای خارجه تمامی کشورهای خلیجفارس انجام شده بود.
این امر نشان داد که اتکا به بیگانگان حتی با پیشرفتهترین تجهیزات، امنیتساز نیست. در صورت بازگشت به شرایط صلح و ثبات، زمینهسازی برای برگزاری مجدد این نشستها و شکلگیری ترتیبات امنیتی درونزا بسیار محتمل و قابل پیگیری است.
چرا ادبیات دیپلماسی در زمان جنگ
باید با دوران صلح متفاوت باشد؟
معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در پاسخ به برخی انتقادات داخلی مبنی بر لزوم پرهیز از بهکارگیری ادبیات تند در جبهه دیپلماسی گفت: انتظار اینکه ادبیات ما در زمان جنگ مانند زمان صلح باشد، به هیچ وجه منطقی و امکانپذیر نیست. اگر دستگاه دیپلماسی در برابر دشمنی که مردم بیگناه را میکشد و زیرساختها را هدف قرار میدهد با لحنی ملایم صحبت کند، دشمن احساس ضعف ما را برداشت کرده و ترغیب به گسترش حملات میشود.
وی با یادآوری تجربه دو دهه حضور خود در مذاکرات بینالمللی افزود: تجربه نشان داده است هرگاه در برابر آمریکا و طرفهای غربی موضع ضعیفی اتخاذ شود، آنها چند قدم جلوتر میآیند. امروز تمامی دولتمردان و نظامیان آمریکایی ادبیات یکپارچه و جنگی علیه ایران دارند؛ بنابراین جبهه دیپلماتیک نیز باید موضعی محکم و متناسب با شرایط جنگی اتخاذ کند تا دشمن دچار سوءمحاسبه نشود.
هماهنگی میان میدان و دیپلماسی
غریبآبادی با رد ادعای تعطیلی دیپلماسی در زمان بحرانهای نظامی تاکید کرد که سطح و شیوه دیپلماسی در زمان جنگ تغییر میکند، اما متوقف نمیشود. وی به تحرکات فشرده دیپلماتیک در طول جنگهای گذشته اشاره کرد و یادآور شد که فرستادن پیامها، تعامل با واسطهها و اتخاذ مواضع رسمی بخشی از ذات دیپلماسی فعال در شرایط جنگی است.
وی در پایان با اشاره به انسجام کامل میان بخشهای مختلف کشور تصریح کرد: بهعنوان کسی که در دو دهه گذشته در فرآیندهای گوناگون حضور داشتهام، با قاطعیت میگویم که در هیچ دورهای هماهنگی میان میدان و دیپلماسی به اندازه امروز نبوده است. فرماندهان نظامی نیز بر این هماهنگی کامل اذعان دارند. اعتقاد کامل دولت بر این است که همه اجزای یک پیکر هستیم و باید با همافزایی، دشمن را ناکام گذاشته و کشور را با حداقل خسارت از این مرحله عبور دهیم.