شرایط پیچیده عراق و بیانیهخوانیِ هادی العامری آیا مقاومت به عربستان حمله میکند؟
سرويس خارجی-
در شرایط پیچیده عراق که هر لحظه ممکن است پاسخ تجاوز اخیر آمریکا و سعودی از سوی مقاومت این کشور داده شود، رئیس سازمان بدر که از فرماندهان و نیروهای اصلی مقاومت این کشور است، خواست واکنش نظامی به این تجاوز به تعویق بیفتد.
بامداد چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ برابر با ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ بود که نیروهای آمریکایی و سعودی در عملیاتی مشترک و هماهنگ، مواضع نیروهای حشدالشعبی (بسیج مردمی) و گروههای مقاومت عراق و چند موکب را در چندین استان از جمله نینوا، دیاله، کرکوک، صلاحالدین، واسط، بصره، کربلا و اطراف بغداد هدف حملات هوایی قرار دادند. سنتکام و وزارت دفاع رژیم سعودی این تجاوز آشکار به حاکمیت عراق را با بهانه «پاسخ به بیش از ۳۰ حمله پهپادی در ۷۲ساعت گذشته» که ادعا میکردند توسط گروههای مقاومت عراقی علیه نیروهای آمریکایی و تأسیسات نفتی عربستان (از جمله در منطقه شرقی و ابقیق) انجام شده، توجیه کردند؛ در حالی که مقاومت اسلامی عراق این اتهامات را «جعلی و ساختگی» خواند و هرگونه نقش در حملات به عربستان را رد کرده و از آنسو، یمن مسئولیت این حملات را رسماً برعهده گرفته بود. این عملیات که به شهادت دستکم ۲۰ نفر و مجروح شدن
۳۲ نفر از نیروهای حشد (از جمله گزارشهایی از شهادت چند مستشار ایرانی) منجر شد، بار دیگر نشان داد که آمریکا و رژیم سعودی بدون کوچکترین اعتنا به حاکمیت ملی عراق، خاک این کشور را عرصه تسویهحساب منطقهای خود قرار دادهاند و با برچسبزنی «تروریستی» به نیروهای رسمی و قانونی عراق، سیاست تجاوز و دخالت مستمر خود را ادامه میدهند.
مقاومت اسلامی عراق و گروههای وابسته به حشدالشعبی که این حمله را «نقض آشکار حاکمیت عراق» و «تجاوز تروریستی» خواندند، تهدید به پاسخ اجتنابناپذیر کردند و به دولت بغداد تا حدود ۱۰ روز (تا پس از اربعین) مهلت دادند تا اقدام عملی برای دفاع از حاکمیت کشور انجام دهد؛ در غیر این صورت خود دست به تلافی خواهند زد و حتی منافع آمریکا در عربستان را هدف قرار خواهند داد. دولت عراق نیز حمله را محکوم کرد؛ ریاستجمهوری آن را «نقض آشکار حاکمیت» دانست، شورای امنیت ملی خواستار تدوین طرح امنیتی جامع شد، نخستوزیر عراق، علی الزیدی، دیدار برنامهریزیشده با محمد بنسلمان را لغو کرد و سخنگوی دولت ادعای ترامپ مبنی بر هماهنگی قبلی با بغداد را صراحتاً تکذیب کرد. با این حال دولت عراق بر عدم اجازه استفاده از خاک کشور «برای حمله به همسایگان» تأکید کرد و ترجیح داد مسیر حقوقی را در پیش بگیرد! این فضا فشارهای پیشین برای خلع سلاح گروههای مقاومت را نیز با چالش جدی مواجه ساخته است.
بیانیهخوانیِ هادی العامری
در حالی که اعلام شده، فضای امنیتی سنگینی بر عراق حاکم است و دولت بغداد نگران پاسخ مقاومت عراق به این تجاوز است، هادی العامری، رئیس سازمان بدر در عراق، از فرماندهان و نیروهای اصلی مقاومت اسلامی در این کشور، از گروههای مقاومت خواست تا واکنش نظامی به تجاوز آمریکایی-سعودی علیه خاک عراق را به تعویق بیندازند. امری که شرایط را کمی پیچیده و تحلیل مسائل را سخت کرد. خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری ملی عراق گزارش داد که رئیس سازمان بدر و ائتلاف پارلمانی فتح در عراق در پیامی ویدئویی گفت: «من از فرزندان و برادرانم در مقاومت اسلامی عراق، مجاهدان قهرمان، دعوت میکنم هرگونه واکنش علیه تجاوز آمریکا و عربستان که عراق را هدف قرار داد، به تعویق بیندازند و برای مصلحت عالی عراق، زخمها را تحمل کنند. به همه مجاهدان وعده میدهیم حقوق شهدا و مجروحان را از راههای دیپلماتیک پیگیری خواهیم کرد و انشاءالله به همه این اهداف دست خواهیم یافت. از شما برادران قهرمان تشکر میکنم.»
گفتنی است، ارزیابی چرایی اتخاذ چنین مواضعی نیازمند در نظر گرفتن مجموعهای از متغیرهای سیاسی و امنیتی عراق است. در ماههای اخیر، دولت بغداد تحت فشارهای فزایندهای برای جلوگیری از گسترش دامنه درگیریها قرار داشته و همزمان تلاش کرده است خاک عراق را کمابیش از درگیریهای منطقهای دور نگاه دارد، درگیریهایی که توسط آمریکا تحمیل شده است. از این منظر، نمیتوان این احتمال را نادیده گرفت که برخی رویکردهای مبتنی بر خویشتنداری، بیش از آنکه ناشی از تغییر در محاسبات جریان مقاومت باشد، متأثر از ملاحظات کلان دولت عراق، حفظ انسجام داخلی و جلوگیری از ایجاد بهانه برای دور تازهای از مداخلات خارجی باشد. در چنین شرایطی، تعویق در واکنش را میتوان بخشی از مدیریت زمان و اولویتبندی صحنه سیاسی و امنیتی عراق ارزیابی کرد، نه لزوماً نشانهای از عدول از اصول بازدارندگی یا صرفنظر کردن از حق پاسخ به تجاوز. در این میان نمیتوان به دولت الزیدی چندان خوشبین بود و همچنین برای بدبین بودن هم زود است! باید منتظر ماند و دید تحولات به کدام سو میرود و آیا مقاومت واقعاً پاسخ به این تجاوز را به تعویق خواهد انداخت یا خیر.
در عین حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که جریانهای مقاومت عراق معمولاً میان اصل پاسخ به تجاوز و نحوه، زمان و سطح این پاسخ تفکیک قائل میشوند و تصمیمات خود را با در نظر گرفتن موازنههای میدانی، شرایط داخلی عراق و پیامدهای منطقهای اتخاذ میکنند. در این میان آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، آن است که هرگونه تصمیم مقاومت در چارچوب حفظ حاکمیت ملی عراق، صیانت از ثبات داخلی و جلوگیری از تحمیل هزینههای بیشتر بر مردم این کشور تفسیر شود.