بزرگنمایی مسائل «فرعی» برای دیده نشدن مشکلات «اصلی»(نکته ورزشی)
سید سعید مدنی
با توجه به اخباری که در روزهای اخیر به دستمان رسیده، چنین به نظر میآید که مسئولان فوتبال در حال تصمیمگیری درباره تیم ملی و سازوکارها و برنامههای آینده آن هستند. به گمان ما در مقطع فعلی، این مسئله اگر نگوییم مهمترین، اما قطعا یکی از مهمترین موضوعاتی است که باید مورد توجه متولیان و برنامهریزان فوتبال قرار بگیرد.
با پایان یافتن جام جهانی فصل جدید فوتبال جهان آغاز شده و مدیران و برنامهریزان این روزها بیش از هر زمان دیگری با نشست و برخاستهای کارشناسانه به دنبال ترسیم خط مشی و نقشه راه آینده فوتبال هستند. مسئولان و مدیران فوتبال و بلکه ورزش در کشور ما هم باید به دور از موضوعات جنجالی و حاشیهای و بدون گرفتار شدن در تله بحثهای «انحرافی» و دعواهای بینتیجه و وقت هدرکن- که دو سه هفتهای است در برخی از رسانهها به راه افتاده و بیشتر به مچگیری و تصفیه حساب شخصی و عقدهگشایی و حسادتورزی و لودگی و... شبیه است تا بحثهای جدی کارشناسانه- با برگزاری جلسات کارشناسی فنی و فرهنگی با شرکت اهل فن و گرفتن نظرات کارشناسان دلسوزی که بیش از آنکه به دنبال مطرح کردن خودشان باشند، نسبت به ورزش کشور و آینده آن دغدغه دارند، برای آینده فوتبال «بهترین تصمیم»ها را بگیرند.
متاسفانه چنانکه تجربه به روشنی نشان میدهد بعد از هر رویداد بینالمللی و مهمی مثل رقابتهای آسیایی یا جهانی یا المپیکی در رشتههای مختلف- به ویژه رشته پرطرفدار و پرسروصدای فوتبال- به جای پرداختن به بحثهای نقادانه و کارشناسانه فنی در محافل ورزشی و خاصه در رسانهها با موجی از هیاهو و جنجال و افشاگری و خلاصه آنچه ما سالها تحت عنوان «بحثهای انحرافی» از آن نام میبریم، مواجه هستیم که بیش از آنکه موضوع ورزش و فلان رشته ورزشی در میان باشد، پای گردگیریهای فردی و تخریب شخصیتی و حرمتشکنی و دعواهای قدیمی و... در میان است! و این بیش از هر چیز از سطح نازل فرهنگی بعضی از مثلا خواص ورزش(در ردههای مختلف مدیریتی و اجرائی و فنی و رسانهای و...) حکایت میکند و این همان چیزی است که این مجله بارها از آن به عنوان «کوچک بودن بعضی از بزرگترهای ورزش» نام برده و به سهم خود انتقاد کرده است.
این هم یک بحث علمی و ثابت شده است که پیشرفت در گرو ارتقای سطح فرهنگ یک جامعه است و این البته بحث مفصل و ظریفی است که ما در اینجا به همین اشاره بسنده و این نکته را هم اضافه و تاکید میکنیم که تا سطح فرهنگ ورزش و فوتبال ما ارتقا پیدا نکند و مسئولان به خود نیایند و بینش خود را عوض نکنند، نمیتوان به بهتر و قویتر شدن ورزش و مثلا فوتبال زیاد امیدوار بود.
خلاصه آنکه پیشرفت مادی و فرهنگی در گروی ارتقای فرهنگ است و بیتعارف ورزش ما از این نظر مشکلات و گرفتاری و کمبودهای فراوانی دارد. بحثهای انحرافی در ورزش ما که بعد از هر رویداد مهمی تکرار میشود، این تصور را ایجاد میکند که موضوع طبیعی نیست و گویا «پروژه»ای است که آگاهانه و عامدانه از سوی جریاناتی به راه میافتد تا اولا سطح فرهنگی فوتبال رشد نیابد و ثانیا اشکالات اصلی و علت واقعی مشکلات کشف نشود و ورزش ما از «دور باطلی» که به آن گرفتار آمده خارج نشود.
در این باره در حافظه ما و آرشیو این روزنامه شواهد مستند فراوانی موجود است که بیاغراق میتوان درباره آنها سلسله مقالات نوشت و حتی کتاب منتشر کرد. یادمان نرفته که در سال 2007 بعد از حذف تیم ملی از جام ملتهای آسیا، آن هم با ضربات پنالتی، چند رسانه با ساختن برنامههای زرد و به شدت مغرضانه و چاپ مقالات هدفدار، شهر را چنان شلوغ کردند و این و آن را به جان یکدیگر انداختند و حرفهای منصفانه را «سانسور» کردند! که گوشی برای شنیدن حرفهای حسابی و نقدهای فنی پیدا نشد و حاصل آن، بحثهای انحرافی و به اصطلاح کارشناسانی! بود که برای این کار اجیر شده بودند که «ادبیات امیرجان»! اشکال دارد و به همین خاطر تیم ملی با ضربات پنالتی حذف شد و...!
این یک نمونه از بحثهای انحرافی! علاقهمندان فوتبال خوب میدانند وقتی چهار سال بعد در جام ملتها تیم ملی در همان مرحله و مقابل همان حریف(کره جنوبی) در جریان بازی- و نه در ضربات پنالتی- باخت و حذف شد، همان رسانهها و برنامهها و به اصطلاح کارشناسان اجیر شده این بار «ماله» به دست گرفتند تا این ناکامی را- که در زمان یک مربی از جنس دیگر و حتما «ادبیات دیگر»! و مورد پسند و ذائقه و در مسیر منافع آنها رقم خورده بود- لاپوشانی کنند!
خلاصه در هر دو دوره با راه انداختن هو و جنجال و پرداختن به موضوعات فرعی(مثل ادبیات و حالا ساعت و مدرک تحصیلی و...!) و بحثهای انحرافی، اجازه ندادند (و امروز هم نمیدهند) به مسائل اصلی و بحثهای اساسی پرداخته شود. تردیدی نیست که فوتبال مستعد ما با انواع و اقسام مشکلات و آسیبها و آفات دست بهگریبان است و کسانی که مسئولیتی دارند به وظیفه خود آنچنان که باید عمل نمیکنند و علیالخصوص مقابل دلالها و رمالها و انگلها سخت واداده و منفعل هستند. شکی نیست که در کاروبار سرمربی و کادر فنی تیم ملی ضعفها و اشتباهاتی وجود دارد اما با پرداختن به مسائل فرعی و راه انداختن بحثهای انحرافی، هیچکدام از مسائل فوتبال و تیم ملی حل نمیشود، همانطور که تا حالا حل نشده است!