حمله یمن به شاهرگ نفتی عربستان محاصره نفتی آلسعود تنگتر شد
سرویس خارجی-
روزنامه لبنانی الاخبار در گزارشی به بررسی ابعاد و پیام مهم عملیات جدید ارتش یمن علیه تأسیسات انرژی عربستان پرداخت و نوشت: «حلقه محاصره نفتی عربستان با هدف قرار گرفتن خط انتقال نفت خام شرق به غرب این کشور، تنگتر شد.»
جنگ یمن که از سال ۲۰۱۵ با حمله ائتلافی به رهبری سعودی وارد مرحلهای تازه شد، نهتنها یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان را رقم زد، بلکه به تدریج معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه را نیز دستخوش تغییر کرد. محاصره زمینی، دریایی و هوایی یمن، بمباران گسترده زیرساختهای غیرنظامی، بیمارستانها، مدارس و تأسیسات خدماتی و جلوگیری از ورود دارو و کالاهای اساسی، طی سالهای گذشته بارها با انتقاد سازمانهای بینالمللی و نهادهای حقوق بشری مواجه شده است. اکنون اما به نظر میرسد بخشی از هزینههای این سیاستها به داخل خاک عربستان بازگشته و زیرساختهای استراتژیک این کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این مسئله عزم راسخ مقاومت یمن برای تعیین کردن معادلات و گشودن این محاصره طولانی را نشان میدهد.
گسترش میدان
در همین ارتباط روزنامه لبنانی الاخبار در گزارشی با بررسی ابعاد عملیات جدید ارتش یمن علیه تأسیسات انرژی عربستان نوشت که دامنه رویارویی میان صنعا و ریاض از آبراههای دریای سرخ فراتر رفته و به قلب شبکه انتقال نفت این کشور رسیده است. به نوشته این روزنامه، هدف قرار گرفتن خط استراتژیک انتقال نفت خام شرق به غرب که از خلیجفارس تا دریای سرخ است، نشاندهنده ورود درگیری به مرحلهای تازه است، مرحلهای که هزینههای امنیتی و اقتصادی آن برای ریاض به مراتب سنگینتر از گذشته خواهد بود.
پیام مستقیم به ریاض
به نوشته الاخبار، یک منبع نظامی در صنعا اعلام کرده است که عملیات اخیر حامل پیامی روشن برای عربستان بوده و نشان میدهد تأسیسات حیاتی نفت و گاز این کشور از این پس در فهرست اهداف نظامی قرار دارند. این منبع نوشت که عربستان، با وجود برخورداری از سامانههای پیشرفته دفاعی و حمایت آمریکا و برخی متحدان منطقهای، قادر به تأمین امنیت زیرساختهای استراتژیک خود نیست و ائتلافهای نظامی نیز نتوانستهاند مانع حملات یمنیها شوند.
براساس این گزارش، هدف عملیات اخیر، خط انتقال نفت خام موسوم به «شرق-غرب» و ایستگاههای پمپاژ آن بوده است؛ خط لولهای که روزانه حدود هفت میلیون بشکه نفت را از میادین شرقی عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند. اهمیت این مسیر در آن است که صادرات نفت عربستان را بدون نیاز به عبور از خلیج فارس امکانپذیر میکند و به همین دلیل از مهمترین زیرساختهای انرژی این کشور بهشمار میرود.
الاخبار همچنین گزارش داد که ارتش یمن از حدود یک هفته پیش محاصره دریایی کشتیهای وابسته به عربستان در دریای سرخ و تنگه بابالمندب را آغاز کرده است. بنابر این گزارش، همزمان با اجرای این عملیاتها، میزان حملونقل دریایی در بندر ینبع در هفته نخست حدود ۵۰درصد کاهش یافته است. تحلیلگران نزدیک به صنعا این تحولات را اجرای معادله «محاصره در برابر محاصره» توصیف میکنند، معادلهای که در واکنش به سالها محاصره یمن از سوی ائتلاف سعودی شکل گرفته است.
هشداری دیگر
خبر دیگر آنکه وزارت خارجه یمن اعلام کرد: «ما تهدیدات عربستان علیه عراق را محکوم میکنیم و به رژیم سعودی هشدار میدهیم که دشمنی با همسایگان عربی و اسلامی خود، خسارات سنگینی به آن وارد خواهد کرد. سرنگونی پهپادهای رژیم سعودی در حریم هوایی یمن، نشان دهنده این است که حریم هوایی یمن از سوی آنها نقض میشود و این به یمن حق مقابله به مثل میدهد.»
ناکامی سامانههای دفاعی
مقامهای نظامی یمن در ادامه، اظهارات وزارتخانههای دفاع و خارجه عربستان را تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر ناکامی سامانههای پدافندی این کشور دانستند. به گفته این منابع، پهپادهای یمنی با موفقیت به اهداف تعیینشده اصابت کردهاند و ریاض به جای پذیرش واقعیت، تلاش میکند با طرح ادعاهایی درباره منشأ حملات، شکست ساختار دفاعی خود را پنهان کند. محمدعلی الحوثی، عضو شورای عالی سیاسی یمن، نیز تأکید کرد که سالها بمباران و محاصره، نهتنها توان دفاعی این کشور را از بین نبرده، بلکه موجب توسعه ظرفیتهای نظامی آن شده است.
تعطیلی آرامکو زیر فشار حملات
گزارشهای منتشرشده پس از این عملیات نشان میدهد آثار آن تنها به جنبه نظامی محدود نمانده است. براساس گزارش رویترز به نقل از مؤسسه IIR، پالایشگاه جازان متعلق به آرامکو با ظرفیت روزانه ۴۰۰هزار بشکه پس از حمله اخیر از مدار خارج شده و عملیات تعمیر آن آغاز شده است. همزمان، شبکه المسیره با انتشار تصاویر ماهوارهای اعلام کرد که آتشسوزی در بخشهایی از این مجتمع بیش از ۴۸ساعت ادامه داشته و مخازن ذخیرهسازی و خطوط انتقال نفت در بخش شرقی پالایشگاه آسیب دیدهاند، تحولاتی که بار دیگر آسیبپذیری زیرساختهای نفتی عربستان را برجسته کرده است. جالب است که تعطیلی آرامکو همزمان است با اینکه بخشهایی از پالایشگاه نفتی آزور در کویت که ظرفیت تولید روزانه 615هزار بشکه را دارد، به دلیل قطع برق، تعطیل شده است.
فرار از پاسخگویی با اتهامزنی
در پی این تحولات، وزارت دفاع عربستان مدعی شد حملات از داخل خاک عراق انجام شده است، ادعایی که با واکنش شدید مقاومت اسلامی عراق روبهرو شد. این جریان در بیانیهای، اتهامات ریاض را تلاشی برای توجیه شکست در برابر حملات یمن و سرپوش گذاشتن بر ناکامیهای نظامی و جنایات چندینساله علیه ملت یمن توصیف کرد. همزمان، تحلیلگران عراقی نیز این مواضع را تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از واقعیتهای میدانی و انتقال مسئولیت ناکامیهای عربستان به دیگر کشورها ارزیابی کردند.
ریشه بحران در سیاستهای ریاض
مقامهای یمنی تأکید دارند که پایان حملات و توقف عملیاتها در گرو تغییر رفتار عربستان است. آنان خواستار پایان محاصره دریایی و هوایی یمن، بازگشایی فرودگاهها و بنادر، آزادی اسرا، احترام به حاکمیت این کشور، پرداخت غرامتهای ناشی از جنگ و فراهمشدن امکان بهرهبرداری مردم یمن از منابع طبیعی خود شدهاند. به گفته این منابع، تا زمانی که ریاض به این مطالبات پاسخ ندهد، چرخه تنش و ناامنی ادامه خواهد یافت.