فرار سرمایهگذاران از کشورهای عربی با ضربه کاری به زیرساختهای آمازون در بحرین
درحالی که آمریکا و متحدان عرب میلیاردها دلار برای مراکز داده در خلیج فارس هزینه کردهاند، ضربه دقیق به آمازون در بحرین سرمایهگذاران حوزه دیجیتال را در تکاپوی مهاجرت انداخته است.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ در تحولی بیسابقه که معادلات اقتصادی و امنیتی منطقه را دگرگون ساخته، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تاریخ ۲۱ ژوئیه (سه شنبه۳۰ تیر) با هدف قراردادن زیرساختهای شرکت آمازون در بحرین، پرده از فصل جدیدی از رویارویی برداشته است که در آن مراکز داده و ابررایانهها به خط مقدم جنگ تبدیل شدهاند.
این اقدام که در پاسخ به تجاوز نظامی آمریکا به تأسیسات هستهای دارخوین انجام شد، به اذعان رسانههای عربی منطقه، نخستین باری است که زیرساختهای دیجیتال تجاری به طور مستقیم هدف حملات موشکی قرار میگیرد.
کارشناسان عربی معتقدند این تحول زنگ خطری جدی برای سرمایهگذاریهای کلان کشورهای حاشیه خلیجفارس در حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی به صدا درآورده است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، سپاه پاسداران با شلیک چندین موشک کروز و استفاده از پهپادهای انتحاری، مرکز داده آمازون در بحرین را که میزبان منطقه ابری «me-south-1» به عنوان نخستین مرکز ابری آمازون در خاورمیانه است، هدف قرار داده است. این مرکز از سوی ایران به عنوان «چشم دیجیتال» فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) توصیف شده و نقشی کلیدی در پشتیبانی از عملیات نظامی آمریکا در منطقه ایفا میکرده
است.
پیش از این نیز ایران ۱۸ شرکت فناوری آمریکایی از جمله مایکروسافت، گوگل، اپل و متا را در فهرست «اهداف نظامی مشروع» خود قرار داده بود.
«شیماء المرسی» کارشناس ارشد مسائل ایران دیروز یکشنبه در گفتوگو با روزنامه قطری العربی الجدید این اقدام را نشاندهنده تحولی عمیق در عقیده بازدارندگی ایران دانسته و تأکید کرده است که تهران به خوبی دریافته که اقتصاد کشورهای حاشیه خلیجفارس و عملیات نظامی آمریکا دیگر تنها به نفت و تأسیسات سنتی وابسته نیست، بلکه دادهها و سرورهای ابری به شریان اصلی حیاتی آنها تبدیل شدهاند.
به گفته المرسی، این رویاروییها معادله جدیدی را با عنوان «توازن فلجسازی ابری» رقم زده است.
«شون گورمان» کارشناس نظامی، پیش از این هشدار داده بود که هدف قرارگرفتن مراکز داده، فراتر از اختلال در سرورها، میتواند کل بخشهای اقتصادی وابسته به خدمات ابری از جمله بانکها، پلتفرمهای تجارت الکترونیک و خدمات دولتی دیجیتال را با بحران مواجه سازد و هزینههای سرمایهگذاری را به شدت افزایش دهد.
پیامدهای اقتصادی بزرگ
برای سرمایهگذاریهای دیجیتال
«پاسکال ضاهر» پژوهشگر حوزه نظارت قضائی بر بانکها، در گفتوگو با العربی الجدید این تحول را سرآغاز تغییرات اساسی در فضای سرمایهگذاری منطقه توصیف کرده و چهار پیامد عمده را برمیشمارد: نخست، افزایش چشمگیر هزینههای سرمایهگذاری در مراکز داده به دلیل رشد حق بیمه، هزینههای امنیت سایبری و حفاظت فیزیکی است.
دوم، بازنگری شرکتهای جهانی در توزیع داراییهای دیجیتال خود و اجتناب از تمرکز در مناطق پرریسک است.
سوم، افزایش هزینههای تأمین مالی پروژههای دیجیتال و چهارم، شتاب گرفتن سرمایهگذاریها در مراکز داده پشتیبان در کشورهای باثباتتر خواهد بود.
بر اساس گزارشهای رسانههای منطقهای، برخی مشتریان مبتنی بر خلیجفارس بار کاری مراکز داده خود را به هند منتقل کردهاند و شرکتهای بزرگی مانند آمازون و مایکروسافت نیز گزینههای انتقال بار کاری به هند و سنگاپور را بررسی میکنند.
با وجود این تهدیدات، به گفته شیماء المرسی، خروج کامل شرکتهای جهانی از منطقه محتمل نیست، اما بازنگری اساسی در استراتژیهای سرمایهگذاری اجتنابناپذیر است.
سرمایهگذاران به سمت ایجاد مراکز داده در عمق خاک یا اتصال آنها به مراکز پشتیبان در اردن و غرب عربستان سعودی متمایل خواهند شد و دولتها ممکن است ایجاد ابرهای دیجیتال غیرنظامی مستقل و جدا از شبکههای نظامی آمریکا را الزامیکنند.
تأثیر بر صنعت بانکداری و خدمات مالی
ضاهر در ادامه تأکید کرده است که حمله ایران به مراکز آمازون نه تنها یک موضوع امنیت فنی، بلکه تهدیدی جدی برای ثبات مالی منطقه محسوب میشود.
بانکها روز به روز بیشتر به محاسبات ابری و مراکز داده وابسته میشوند و نهادهای نظارتی ناچار خواهند شد آزمایشهای سختتری برای ارزیابی توانایی بانکها در مقابله با حملات انجام دهند.
بنا به اذعان رسانههای عربی سرمایهگذاریهای کلان در حوزه هوش مصنوعی که کشورهای حوزه خلیجفارس برای گذار به اقتصاد فرانفت روی آنها حساب باز کردهاند، اکنون با چالش جدی روبهرو شده است. به گفته ضاهر، منطقه در حال ورود به مرحلهای است که مراکز داده به عنوان بخشی از معادله بازدارندگی ژئوپلیتیکی در نظر گرفته میشوند.
دولتهای حوزه خلیجفارس با چالشی دوگانه مواجه هستند؛ از یک سو باید به سرمایهگذاری دیجیتال ادامه دهند و از سوی دیگر سطوح حفاظت را افزایش دهند تا اولویت از سرعت گسترش به ساخت یک سیستم دیجیتال مقاوم در برابر خطرات ژئوپلیتیکی تغییر کند.