مهارتآموزی نوجوانان و جوانان کلید طلایی موفقیت در آینده
تارا وحیدی
خانه، بسیار بزرگ بود و در ظل گرمای تابستان علیرغم کارکردن سه کولر گازی در اتاقهای مختلف، بازهم بهسختی، خنکی روی پوستمان مینشست. من میرفتم جلوی کولر و صورتم را با فاصله کمی در مسیر خنکای باد قرار میدادم. سرگرمی ما در روزهای بلند تابستان، کارهای هنری مثل بافتنی، عروسکسازی، گوبلندوزی و حتی لحافدوزی بود.
یک لحافکرسی بزرگ داشتیم که بید سوراخسوراخش کرده بود. سه، چهارنفره کشانکشان تن سوراخ شده و مجروحش را به میانه باغ کشیدیم. بابا گفت: «باید پنبههایش را در بیاوریم و بزنیم.»
نشستیم به پنبهزنی. با دست یک گوله پنبه از سوراخهای لحاف بیرون میکشیدیم و الیافش را باز میکردیم. آنقدر این کار را تکرار کردیم که پشت سرمان یک تپه از پنبههای باز شده، قد علم کرد.
تن لحاف که لاغر شد، ساتنش را پاره کردیم و مابقی پنبههای جامانده را بیرون کشیدیم و زدیم.
تابستان کودکیهایم در بوشهر
همان اول، همه پنبهها را آزاد و رها نکردیم، کمکم بیرون کشیدیم که همه جای باغ پخشوپلا نشوند، تپه شوند یکجا و البته در آن موقع سال باد بهندرت میوزید و از بابت پخشوپلا شدن پنبههای زده هراسی به دل نداشتیم.
سوار موتور یاماهای بابا به بازار صفای بوشهر رفتیم و برای دو لحاف جدید، چند متر پارچه گلدار یکی قرمز و دیگری آبی خریدیم. بابا گفت: «از دل لحافکرسی دو تا لحاف معمولی بیرون میآید.» سوزن بزرگ لحافدوزی و نخ مخصوص هم خریدیم.
مغازهای که نخ لحافدوزی میفروخت، گوبلن هم داشت. من گوبلن کوچک با طرح گاو در چمنزار خریدم تا در کنار لحافدوزی مشغول آن هم باشم. گاو جدی به بیرونِ کادر زلزده بود. تنش زرد بود و آسمان بالای سرش آبی خوشرنگ. مثل گاوهای همسایه عربمان عبدالرضا مشکی و قهوهای نبود.
در چمنزار زیر پایش گلهای قرمز روییده بودند. دو تا شاخ مشکی پررنگ هم داشت که یکبار جهت دوخت را اشتباه رفتم و کمی شاخش پاره شد و از ابهتش کم شد.
لحافدوزیمان نزدیک دو ماه از تابستان طول کشید. پارچهها را کیسه شکل دوختیم. تپه پنبههای زده شده با انگشتانِ کوچکمان را نصف کرده و داخل دو کیسه آبی و قرمز ریختیم، درشان را هم دوختیم. بعد با چوب روی دو کیسه پر از پنبه کوبیدیم تا تخت و فراخ شوند و پنبهها یکسان در داخل کیسه به گوشهها هُل بخورند.
مرحله آخر سانت به سانت گرهزدن نخ لحافدوزی روی تن فراخ دو لحاف جدید بود تا پنبهها در تن آنها جمع نشوند و جای خودشان بایستند. با سوزن لحافدوزی نقطهبهنقطه نخ از تن لحاف رد میکردیم و گره میزدیم. آنقدر این کار را تکرار کردیم که از فشار سوزن لحافدوزی یک فرورفتگی سر انگشتمان جا انداخت، مثل آشیانه یک پرنده! با خودکار آبی یک پرنده کنار فرورفتگی کشیدم.
گلهای تن دو لحاف جدید، سفید و ریز و نقطهای بودند؛ مثل شکوفههای بهار. پرنده روی نوک انگشتم که از محل درد آفریده بودمش، موقع سوزن زدن به جسم پارچه پر شکوفه، تصویر باشکوه بهار میشد در گرمای تابستانِ بوشهر که هر جانداری را میسوزاند. ما همه فصلهای باغ به بهار فکر میکردیم، به
آفریدن.
مادرم در گوشه معرکه لحافدوزی با کامواهای صورتی باقیمانده از ژاکتی که برایم پیشتر بافته بود، یک عروسک ریشریش کاموایی با دو گیس صورتی بافته شده، درست کرد و جای چشمانش دو دکمه مشکی براق گذاشت.
آن تابستان گوبلن گاو زرد در چمنزار را هم تمام کردم. بردیم قابسازی. روی تنش اکلیل هفترنگ ریخت و قابش گرفت. من در تابستانهای باغ، بهار را با پرندهاش، درست جای زخم انگشتانم موقع لحافدوزی خلق کردم.
پاییز را در چمنزارِ گاو زرد و اکلیلهای هفترنگ با اولین کوکهایی که به تن یک گوبلن زدم، خلق کردم. زمستان صورتیام را با عروسک کاموایی مادرم بوسیدم. ما در باغ همیشه رؤیاهای خودمان را کوک میزدیم و میآفریدیم. یک نوع آزادی خلاقانه و آفرینش هنری جمعی که بعدها در من باغ شعر و داستان و بافتنی و نقاشی کلاژ شد. اینگونه سراسر زندگیام روی هر زخمی کوک زدم و پرنده کشیدم. من همیشه امیدوار به آفرینشی تازهام.
آموختن کدام مهارت مناسب ماست؟
تابستان، فرصتی بینظیر برای شماست که میخواهید خودتان را بهتر کنید. در تابستان چه مهارتی یاد بگیرم؟ این موضوع، به علایق و اهداف شخصی شما بستگی دارد و بهتر است مهارتی را انتخاب کنید که همسو با نیازها و انگیزههای شما باشد. از برنامهنویسی و طراحی گرافیک گرفته تا شنا، نقاشی و مدیریت زمان، هر مهارتی میتواند به شما کمک کند تا در مسیر رشد شخصی و حرفهای قدم بردارید. مهم این است که با اشتیاق شروع کنید، برنامهریزی کنید و از این فصل به بهترین شکل استفاده کنید. حالا نوبت شماست! کدام مهارت را برای تابستان امسال انتخاب میکنید؟
در اینجا یک سؤال مهم به ذهن میرسد: در میان بیشمار مهارتهای قابلدریافت کدام را انتخاب کنیم که مناسب ما باشد؟
هرمز نادری یک مشاور مدرسه به گزارشگر کیهان پاسخ میدهد: «علایق خود را بشناسید: به چیزی که واقعاً دوست دارید فکر کنید. آیا عاشق فناوری هستید یا هنر؟ آیا ترجیح میدهید در قالب فعالیتهای گروهی خلاقیت خود را بروز دهید یا تمایل دارید بهصورت فردی به کشف و پرورش توانمندیهای خود بپردازید؟
هدف تعیین کنید: آیا میخواهید مهارتی برای شغل آینده یاد بگیرید یا فقط برای سرگرمی؟ هدف شما، مسیرتان را مشخص میکند.
منابع را بررسی کنید: بررسی کنید چه کلاسها یا منابع آموزشی آنلاینی در دسترس شما قرار دارد؟ در حال حاضر، پلتفرمهای متعددی دورههای رایگان و کاربردی را بهصورت اینترنتی ارائه میدهند که میتوانند فرصت مناسبی برای یادگیری و ارتقای مهارتها فراهم کنند.
با دیگران مشورت کنید: از دوستان، خانواده یا معلمان بپرسید که در تابستان چه مهارتی یاد بگیرم و چه مهارتی برای من مناسب است. گاهی آنها استعدادهایی در شما میبینند که خودتان متوجه آن نیستید.»
این مشاور در ادامه متذکر میشود: «برای شرکت در برنامههای تابستانی و داشتن برنامههای آموزشی، باید به نکاتی توجه کنید که در کنار فراگیری مهارتهای جدید، از تفریح و استراحت خود لذت ببرید.
تعادل ایجاد کنید: بین یادگیری، تفریح و استراحت تعادل برقرار کنید. شرکت مداوم در کلاسهای فشرده بدون در نظر گرفتن زمان کافی برای تفریح و استراحت، میتواند منجر به خستگی و کاهش انگیزه شود.
اهداف کوچک تعیین کنید: بهجای این که بخواهید کل یکزبان برنامهنویسی را در یک ماه یاد بگیرید، هدف بگذارید که هر هفته یک بخش کوچک را یاد بگیرید.
پیشرفت خود را ثبت کنید: هر هفته، آنچه که یاد گرفتهاید را مرور کنید تا انگیزهتان حفظ شود.»
برنامهریزی برای تابستان در شهرستان
مرضیه قنواتیان مدیر آموزشوپرورش شهرستان گچساران با حضور در مراکز اجرای دورههای کارآموزی و کارورزی، از روند برگزاری این دورهها در تابستان ۱۴۰۵ بازدید کرده و بر توسعه آموزشهای مهارتی و تقویت ارتباط هنرستانها با محیطهای واقعی کار تأکید میکند.
قنواتیان با اشاره به نقش آموزشهای مهارتی در تربیت نیروی انسانی توانمند و کارآمد، اظهار میدارد: «توسعه مهارتآموزی و ایجاد ارتباط مؤثر میان آموزشهای هنرستانی و محیطهای واقعی کار، یکی از مهمترین رویکردهای آموزشوپرورش در راستای ارتقای کیفیت آموزشهای فنی و حرفهای و کاردانش است.»
وی همچنین بر استمرار نظارت بر اجرای مطلوب این دورهها و استفاده حداکثری از ظرفیت دستگاهها و مراکز همکار برای ارائه آموزشهای کاربردی به هنرجویان تأکید
میکند.
در بخشی از این دورهها، آموزش رشتههای مهارتی از جمله گرافیک و عکاسی با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفهای شهرستان گچساران و در کارگاههای تخصصی این مرکز در حال برگزاری است که با بهرهگیری از امکانات و تجهیزات آموزشی استاندارد، فرصت مناسبی برای ارتقای مهارتهای تخصصی هنرجویان فراهم کرده است.
دورههای کارآموزی و کارورزی هنرجویان هنرستانهای شهرستان گچساران در تابستان ۱۴۰۵ با همکاری دستگاهها، ادارات و مراکز مختلف اجرائی و خدماتی برگزار میشود و هنرجویان ضمن حضور در محیطهای واقعی کار، آموزشهای تخصصی رشتههای خود را فراگرفته و برای ورود موفق به بازار کار آماده میشوند.
تابستان 1405 فرصت مناسب
برای یادگیری مهارتهای جدید
استراحت پس از یک سال تحصیلی پرمشغله، ضرورتی انکارناپذیر است؛ اما در کنار آن، تابستان فرصتی ارزشمند برای رشد فردی، یادگیری مهارتهای کاربردی و آمادهشدن برای آینده شغلی نیز به شمار میرود. در دنیای امروز، رقابت برای ورود به بازار کار بیش از هر زمان دیگری افزایشیافته است. صرف داشتن مدرک دانشگاهی دیگر تضمینکننده یافتن شغل مناسب نیست. کارفرمایان به دنبال افرادی هستند که علاوهبر دانش تخصصی، توانایی حل مسئله، مهارتهای ارتباطی و مهارتهای فنی متناسب با نیاز روز را نیز داشته باشند. ازاینرو، تابستان ۱۴۰۵ میتواند بهترین زمان برای سرمایهگذاری روی مهمترین دارایی هر فرد یعنی دانش و مهارت باشد.»
از دکتر حسین چناری مدرس دانشگاه و مشاور امور آموزشی سؤال میکنم: «چرا دانشجویان باید تابستان را جدی بگیرند؟» وی پاسخ میدهد: «بسیاری از دانشجویان تصور میکنند که برای یادگیری مهارت، پس از فارغالتحصیلی فرصت کافی خواهند داشت؛ اما واقعیت این است که دوران دانشجویی بهترین زمان برای کسب تجربه و افزایش توانمندیهاست. دلایل اهمیت یادگیری در تعطیلات تابستان عبارتاند از: داشتن زمان آزاد بیشتر نسبت به طول سال تحصیلی، کاهش فشار امتحانات و تکالیف، امکان شرکت در دورههای آموزشی حضوری و آنلاین، فرصت انجام پروژههای عملی، آمادگی بیشتر برای کارآموزی و ورود به بازار کار، تقویت رزومه پیش از فارغالتحصیلی.»
این مدرس دانشگاه تأکید دارد: «هر مهارتی که امروز یاد میگیرید، سرمایهای است که سالها همراه شما خواهد بود.»
در سؤال دیگری از ایشان میپرسم: «بازار کار امروز به چه مهارتهایی نیاز دارد؟» وی میگوید: «تغییرات سریع فناوری باعث شده بسیاری از مشاغل دستخوش تحول شوند. به همین دلیل، دانشجویان باید علاوهبر رشته تحصیلی خود، مهارتهایی را بیاموزند که در بازار کار کاربرد گسترده دارند. امروزه تقریباً همه سازمانها به نیروهایی نیاز دارند که با مهارتهای دیجیتال آشنا باشند. برخی از مهمترین مهارتها عبارتاند از: برنامهنویسی، طراحی سایت، طراحی رابط کاربری، تحلیل داده، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، تولید محتوا، بازاریابی دیجیتال، طراحی گرافیک.
حتی آشنایی مقدماتی با این حوزهها میتواند فرصتهای شغلی متنوعی ایجاد کند.
تعادل میان استراحت و یادگیری
استفاده مفید از تابستان به معنای حذف تفریح نیست. استراحت، ورزش، سفر، مطالعه کتابهای غیردرسی و گذراندن وقت با خانواده نیز بخشی از یک سبک زندگی سالم هستند.
راز موفقیت در ایجاد تعادل است؛ یعنی بخشی از زمان را به استراحت اختصاص دهید و بخشی را صرف رشد و یادگیری کنید. این تعادل از خستگی ذهنی جلوگیری کرده و انگیزه شما را برای ادامه مسیر افزایش میدهد. یکی از رایجترین دلایل از دست رفتن فرصتها، به تعویق انداختن تصمیمهاست. بسیاری از افراد یادگیری را به شنبه، ماه آینده یا ترم بعد موکول میکنند، اما زمان با سرعت میگذرد.
تابستان ۱۴۰۵ تنها چند هفته فرصت در اختیار شما قرار میدهد؛ هفتههایی که میتوانند آغازگر تغییرات بزرگی در آینده تحصیلی و شغلی شما باشند.
حتی اگر روزانه تنها یک تا دو ساعت برای یادگیری زمان بگذارید، در پایان تابستان به دستاوردی خواهید رسید که شاید مسیر زندگی حرفهای شما را تغییر دهد.
آینده را تصمیمهای بزرگ نمیسازند؛ بلکه عادتهای کوچک و مداومی که هر روز انجام میدهیم، آینده ما را شکل میدهند. تابستان ۱۴۰۵ فرصتی است تا مهارتی جدید بیاموزید، استعدادهای خود را کشف کنید، رزومهای قویتر بسازید و با آمادگی بیشتری وارد سال تحصیلی و بازار کار شوید.
امروز بهترین زمان برای شروع است. هر صفحهای که میخوانید، هر مهارتی که میآموزید و هر تجربهای که کسب میکنید، سرمایهای است که هیچکس نمیتواند آن را از شما بگیرد. تابستان را تنها فصل استراحت نبینید؛ آن را فصل ساختن آینده خود بدانید.