امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد بین رؤسای جمهوری اسلامی ایران و آمریکا
متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ تحمیلی آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا بهصورت برخط و غیرحضوری امضا شد.
متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ تحمیلی آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، در اولین دقایق بامداد پنجشنبه (28 خرداد ۱۴۰۵) توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد.
به گزارش ایرنا، متن «یادداشت تفاهم اسلامآباد» به شرح زیر منتشر شد:
جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، به طور مشترک و با حسن نیت، در تاریخ (۲۸ خرداد ۱۴۰۵) نسبت به موارد زیر توافق کردند:
۱. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا و متحدین آنها در جنگ حاضر، با امضای این یادداشت تفاهم خاتمه فوری و دائمی عملیاتهای نظامی را در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، اعلام کرده و تعهد میکنند از این پس هیچ جنگ یا هیچ عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهائی خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، و بقیه مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متعهد میشوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به انجام مذاکرات و حصول به یک توافق نهائی در مدت حداکثر ۶۰ روز، قابل تمدید با رضایت طرفین، متعهد میشوند.
۴. بلافاصله با امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا شروع به رفع محاصره دریایی خود و هرگونه مزاحمت یا ممانعت علیه جمهوری اسلامی ایران میکند، و ظرف ۳۰ روز به محاصره دریایی به طور کامل خاتمه خواهد داد. در طول این مدت، تردد کشتیها متناسب با تعداد ترافیک قبل از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار میشود، خواهد بود. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود تا ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهائی، نیروهای نظامی خود را از حوزه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون هزینه فقط برای ۶۰ روز، از خلیجفارس به دریای عمان و بالعکس، اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز، و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینزدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بینالملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، گفتوگو خواهند کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر میکنند.
۶. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود، با شرکای منطقهای خود، برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران یک برنامه قطعی مورد توافق طرفین را با تامین حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار ایجاد کند. سازوکار اجرائیسازی این برنامه، به عنوان بخشی از توافق نهائی ظرف ۶۰ روز نهائی خواهد شد. تمامی تأییدیهها، اسقاطیهها و مجوزهای مورد نیاز برای تراکنشهای مالی مربوطه توسط ایالات متحده آمریکا ارائه خواهد شد.
۷. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود به تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، برابر یک برنامه زمانی مورد توافق به عنوان بخشی از توافق نهائی، خاتمه دهد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به اهمیت اساسی موضوع خاتمه تحریمها که در بالا ذکر شده است اذعان دارند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها اظهار میکنند.
۸. جمهوری اسلامی ایران مجدداً تایید میکند که سلاح هستهای تولید یا ابتیاع نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت کردهاند که وضعیت مواد غنیشده ذخیره شده را از طریق یک سازوکار مورد توافق طرفین و مطابق با برنامه زمانی مندرج در بند ۷، حداقل به شیوه رقیقسازی در محل، تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حل و فصل کنند. دو طرف همچنین موافقت میکنند تا در مورد موضوع غنیسازی، و دیگر موضوعات مورد توافق دو طرف مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، بر اساس یک چارچوب رضایتبخش که در توافق نهائی مورد موافقت قرار خواهد گرفت، بحث کنند. توافق نهائی مفاد این بند را تایید خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به اهمیت اساسی موضوعات هستهای ذکرشده در بالا اذعان دارند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها اظهار میکنند.
۹. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت میکنند که تا زمان توافق نهائی وضعیت موجود را حفظ کنند؛ جمهوری اسلامی ایران وضع موجود را در برنامه هستهای خود حفظ خواهد کرد، و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریمهای جدیدی علیه ایران وضع نخواهد کرد و نیروهای نظامی بیشتری را در منطقه مستقر نخواهد کرد.
۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود بلافاصله با امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان خاتمه تحریمها، اسقاطیههای وزارت خزانهداری را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها، و تمامی خدمات مرتبط شامل تراکنشهای بانکی، بیمهها، حملونقل و غیره صادر کند.
۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تا وجوه و داراییهای محدود یا مسدود شده جمهوری اسلامی ایران را با اجرای این یادداشت تفاهم به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در مورد روال مربوط به آزادسازی این وجوه در طول مذاکرات، به صورت دوجانبه توافق میکنند. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای پرداخت به هر ذینفع نهائی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، باید به طور کامل قابل استفاده شوند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که تمامی تاییدیهها و مجوزهای لازم را در این رابطه صادر کند.
۱۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت میکنند تا یک سازوکار اجرائی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آتی به توافق نهائی تشکیل شود.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و منوط به شروع اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا مذاکرات درخصوص توافق نهائی را منحصراً در مورد بقیه بندها آغاز خواهند کرد.
۱۴. توافق نهائی با یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید خواهد شد.
تنگه هرمز را تا عقبنشینی کامل اسرائیل از لبنان مسدود کنید
هرچند، تجاوزات وحشیانه سگهار آمریکا یعنی اسرائیل در جنوب لبنان همچنان ادامه دارد و در یکی دو روز گذشته بسیار پرحجمتر
شده است.
از این رو، عدم توقف جنایات اسرائیل در لبنان و عدم عقبنشینی آن از کل نقاط تصرف شده از خاک لبنان، نقض کامل تفاهمنامه اسلامآباد میان رؤسای جمهور ایران و آمریکاست.
آقای عراقچی صراحتا در گفتوگوی تلویزیونی اعلام کرد که بند اول به معنای ضرورت عقبنشینی اسرائیل از خاک لبنان است.
تا زمانی که این توقف توحش اسرائیل و عقبنشینی آن از خاک لبنان محقق نشده، تنگه هرمز باید بسته بماند و هر مذاکره آتی به طور کامل لغو شود.
تداوم جنایات اسرائیل و باقی ماندن خاک لبنان در اختیار صهیونیستها، به معنای مرگ تفاهمنامه است و نباید درباره آن اغماض کرد.
اگر علیرغم عدم اجرای تفاهمنامه توسط آمریکا (که مهار سگ هارش جزو تعهداتش است) ایران تنگه هرمز را باز کند، خسارت بزرگی به اهرمهای قدرت ایران وارد آمده است.
به گزارش تسنیم، خبرهایی که در حال حاضر از باز بودن تنگه هرمز حکایت میکند، به هیچ وجه قابل قبول نیست و با وعدههای مقامات دولتی و مذاکرهکننده همخوانی ندارد.
واکنشها
و بازتاب امضای تفاهمنامه
علاوه بر این، امضای این تفاهمنامه، موجی از واکنشها، تضادهای جناحی در واشنگتن و تحلیلهای راهبردی را در سطح جهان به دنبال داشته است؛ توافقی که به باور بسیاری، موازنه قدرت را در خاورمیانه تغییر میدهد.
در درون آمریکا، این توافق جبهه مخالفان و موافقان را به شدت رودرروی هم قرار داده است.
سوزان رایس، مشاور امنیت ملی سابق، این توافق را یک «سند تسلیم وحشتناک، تکاندهنده و فاجعه استراتژیک» خواند که با پرداخت صدها میلیارد دلار غرامت به ایران تکمیل شده است.
همچنین کریس مورفی، سناتور دموکرات، ضمن انتقاد از نگارش توافق بر اساس شروط ایران و پرداخت غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری، تصریح کرد این رویداد ثابت کرد استراتژی بمباران ایران و طراحان آن کاملاً شکست خوردهاند.
در همین حال، تد کروز با انتقاد شدید از ترامپ، اذعان کرد که واشنگتن با این کار، «کنترل دائمی ایران بر تنگه هرمز» را به رسمیت شناخته است.
تاکر کارلسون، تحلیلگر سرشناس، این رویداد را با بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ مقایسه کرد و گفت: «این توافق رسماً به امپراطوری آمریکا پایان داد.»
رسانه آلمانی انتیوی نیز فاش کرد که ترامپ از ترس فاجعه اقتصادی مجبور به پذیرش این چارچوب شده که نشانه نفوذ عظیم تهران بر اقتصاد جهانی است. با این حال، مارک روته، دبیرکل ناتو، با رویکردی مثبت این توافق را گامی به سوی ثبات و مهار توان هستهای ایران خواند؛ هرچند گاردین آن را نتیجه «جاهطلبی غیرواقعبینانه آمریکا در یک جنگ غیرقابل دفاع» دانست.
در بعد منطقهای نیز، روزنامه القدس العربی با اشاره به گسترش عمق استراتژیک تهران، این توافق را نشانگر تثبیت دکترین بازدارندگی و پیروزی تاریخی ایران در تنگه هرمز توصیف کرد.