خشم آلبانیاییها از خوابهایی که خانواده ترامپ برای خاکشان دیده است
سرويس خارجي-
هزاران نفر از شهروندان آلبانی در اعتراض به پروژه گردشگری وابسته داماد ترامپ، در سواحل حساس زیستمحیطی آدریاتیک، نفوذ سرمایهداران نزدیک به کاخ سفید در بالکان و بیاعتنایی دولت آلبانی به محیط زیست دست به تظاهرات زدند.
دونالد ترامپ و حلقه نزدیکانش سالهاست که مرز میان سیاست و کسبوکار را به شکلی بیسابقه کمرنگ کردهاند. برخلاف بسیاری از سیاستمداران که پس از ورود به عرصه قدرت ناچار میشوند، حداقل در ظاهر، از منافع اقتصادی شخصی خود فاصله بگیرند، ترامپ و اعضای خانوادهاش همواره متهم بودهاند که از نفوذ سیاسی برای گسترش شبکه تجاری و افزایش ارزش داراییهای خود بهره میبرند.
از هتلها و برجهای لوکس گرفته تا قراردادهای کلان املاک و گردشگری در نقاط مختلف جهان، نام خانواده ترامپ بیش از آنکه با حکمرانی و سیاستگذاری گره خورده باشد، با معامله، سرمایهگذاری و کسب سود پیوند خورده است.
منتقدان میگویند در منظومه فکری ترامپ، سیاست نه یک مسئولیت عمومی، بلکه ابزاری برای گشودن دروازههای تازه کسبوکار است، رویکردی که در سالهای اخیر بارها بحث تعارض منافع را در آمریکا و خارج از آن برانگیخته است.
حضور داماد ترامپ در پروژههای میلیاردی غرب آسیا و اروپا و تلاش برای توسعه سرمایهگذاریهای عظیم در مناطق حساس و استراتژیک، نمونهای از همین الگو تلقی میشود که اعتراضات فراوانی در پی داشته و حاشیهسازیهای زیادی به پا کرده است.
حاشیهسازی، این بار در آلبانی!
معترضان آلبانیایی مقابل دفتر ادی راما، نخستوزیر این کشور، تجمع کرده و با در دست داشتن نمادهایی از فلامینگوهای صورتی، خواستار توقف پروژهای شدند که به گفته فعالان محیط زیست، چند صد هکتار از سواحل بکر و زیستگاههای حساس طبیعی در نزدیکی تالاب حفاظتشده ویوسا- نارتا را تهدید میکند. این پروژه از سوی شرکت سرمایهگذاری «افینیتی پارتنرز» وابسته به جرد کوشنر، داماد رئیسجمهورِ سودایی آمریکا، دنبال میشود و بخشهایی از آن جزیرهسازان و منطقه ساحلی زِوِرنِتس در جنوب آلبانی را دربر میگیرد.
رویترز ارزش پروژه را ۱.۴ میلیارد یورو گزارش کرده و آسوشیتدپرس هم به نقل از دولت آلبانی از سرمایهگذاری چهار میلیارد یورویی سخن گفته است.
همین تفاوت در روایتها، در کنار ابهام درباره وضعیت مالکیت زمین، تغییر قوانین مناطق حفاظتشده و نحوه صدور مجوزها، پرسشهای تازهای درباره شفافیت این طرح ایجاد کرده است. آسوشیتدپرس گزارش داد که اعتراضها در تیرانا طی روزهای اخیر با درگیری میان معترضان و نیروهای پلیس همراه شده و پلیس برای متفرق کردن جمعیت از ماشین آبپاش استفاده کرده است. این رسانه افزود که پروژه در محدودهای قرار دارد که از مهمترین مناطق تنوع زیستی آلبانی و مسیر توقف پرندگان مهاجر در ساحل آدریاتیک به شمار میرود.
آنطور که ایرنا نوشته است، فعالان محیط زیست میگویند ورود ماشینآلات سنگین، ایجاد مسیرهای دسترسی، خاکبرداری در ماسهزارها، پاکسازی بخشهایی از زمینهای پوشیده از درختان کاج و نصب حصار در نزدیکی محل اجرای پروژه، پیش از روشن شدن کامل وضعیت مجوزها و ارزیابیهای زیستمحیطی، نشاندهنده شتاب دولت برای پیشبرد طرح است.
یورونیوز به نقل از یکی از فعالان حاضر در اعتراضها نوشت که دولت آلبانی اجازه داده است کار در منطقهای حفاظتشده بدون مشورت و بدون شفافیت ادامه یابد. گروههای زیستمحیطی هشدار دادهاند که این پروژه میتواند تنوع زیستی منطقه و مسیر مهاجرت پرندگان را مختل کند. منتقدان دولت آلبانی میگویند تغییر قانون مناطق حفاظتشده در سال ۲۰۲۴ راه را برای ساختوسازهای لوکس در مناطقی باز کرد که پیشتر از محدودیتهای سختگیرانه برخوردار بودند.
سازمان بینالمللی «بردلایف» نیز اعلام کرده است که حصارکشی و سیمخاردار، دسترسی عمومی به بخشی از ساحل را مسدود کرده و اعتراضهای مردمی با برخورد خشونتآمیز روبهرو شده است.
آنطور که ایرنا نوشته است، در همین حال، سازمان گزارش جرائم سازمانیافته و فساد نیز گزارش داد که دادستانهای ضد فساد آلبانی حسابهای بانکی یک شرکت مالک زمین مرتبط با پروژه را مسدود کردهاند.
این گزارش میافزاید که بحران ناشی از این طرح علاوهبر اعتراضهای گسترده مردمی، به تنش دیپلماتیک با یونان و هشدارهای اتحادیه اروپا نیز دامن زده است. با وجود افزایش فشارها، ادی راما نخستوزیر آلبانی از پروژه دفاع کرده و آن را بخشی از تلاش کشورش برای تبدیل شدن به مقصد مهم گردشگری جهانی دانسته است. او گفته است تا زمانی که در قدرت است، این سرمایهگذاری متوقف نخواهد شد. این موضعگیری خشم معترضان را بیشتر کرده و شعارهایی مانند آلبانی فروشی نیست را به محور تجمعات خیابانی تبدیل کرده است. آنها میگویند دولت این کشور، در مسیر پیوند دادن اقتصاد شکننده خود با سرمایهگذاران نزدیک به حلقه قدرت در آمریکا، منافع عمومی، محیط زیست و حقوق شهروندان را نادیده گرفته است.