افزایش کمسابقه قیمتها به روایت مرکز آمار و مشاهدات میدانی
سرویس اقتصادی-
در پی اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی از دیماه سال قبل و همچنین فقدان آرایش جنگی در اقتصاد کشور و نبود یک مرکز فرماندهی واحد، قیمت کالاها افزایش کمسابقه و بعضا بیسابقهای یافته که در گزارش مرکز آمار هم آشکار است.
تازهترین آمار منتشر شده از سوی بانک مرکزی نشان میدهد روند صعودی قیمتها در اقتصاد ایران همچنان با شتاب بالا ادامه دارد. در شرایطی که کشور درگیر جنگ است به دلیل فقدان آرایش جنگی در اقتصاد کشور و نبود یک مرکز فرماندهی واحد، قیمت کالاها افزایش کم سابقه و بعضا بیسابقهای یافته که در گزارش مرکز آمار هم آشکار است.
بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری کشور در اردیبهشتماه 1405 نسبت به ماه قبل هشت و نیم درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه نیز به 53 و 9 دهم درصد رسیده است.
در این میان، گروه لوازم خانگی با ثبت رشد حدود 20 درصدی قیمت نسبت به فروردینماه، به دومین گروه دارای بیشترین تورم ماهانه تبدیل شده؛ اتفاقی که نشان میدهد بازار کالاهای بادوام خانوار وارد مرحله تازهای از افزایش قیمت شده است.
البته افزایش حدود 40 درصدی قیمت پایه برخی مواد اولیه پتروشیمی در بورس کالا میتواند موج تازهای از افزایش قیمت را در بازار لوازم خانگی ایجاد کند. دلیل این امر افزایش نجومی قیمت ارز و تعیین قیمت جهانی به عنوان کف قیمت مواد اولیه در بورس کالا و در نتیجه افزایش قیمت تمام شده کالاها، بیش از نمونه خارجی همچون محصولات چینی و ترکیهای است. این در حالی است که مواد اولیه ناشی از نفت یا معادن در کنار برق و گاز ارزان، مزیت نسبی ایران برای تولید کالاهای ارزان قیمت به نسبت کشورهای فاقد انرژی و معادن است.
منتقدان سازوکار فعلی بورس کالا معتقدند این بازار به جای آنکه به کاهش هزینه تولید کمک کند، در بسیاری از موارد به محلی برای کشف قیمتهای بالاتر تبدیل شده و فشار مضاعفی را به صنایع پاییندستی وارد کرده است. افزایش قیمت لوازم خانگی بیش از هر گروه دیگری خانوارهای جوان و متقاضیان ازدواج را تحت فشار قرار میدهد. این در حالی است که سقف وام ازدواج همچنان در محدوده 300 میلیون تومان باقی مانده است.
افزایش کمسابقه قیمت خوراکیها
گزارش مرکز آمار ایران از افزایش محسوس قیمت برخی کالاهای خوراکی و ثبت تورم ماهانه 8.8 درصدی حکایت دارد. تورم نقطه به نقطه خوراکیها و آشامیدنیها با 129 و هشت دهم درصد و مبلمان و لوازم خانگی با ۱۰۰ درصد رشد قیمت، بیشترین میزان تورم را در اردیبهشت ماه 1405 داشت.
قیمت مرغ در اردیبهشتماه نسبت به فروردین حدود 25 درصد افزایش یافته که از جمله بالاترین رشدهای ماهانه این کالا در سالهای اخیر محسوب میشود. دلیل این امر، کاهش جوجه ریزی در بهمن و اسفندماه، ناشی از حذف ارز ترجیحی است. مطابق دادههای مرکز آمار ایران، متوسط قیمت هر کیلوگرم مرغ از حدود
280 هزار تومان در فروردینماه به 358 هزار تومان در اردیبهشتماه رسید!
بر این اساس، قیمت روغن مایع نسبت به ماه قبل حدود 15 درصد افزایش یافته و دومین رشد ماهانه بزرگ در میان اقلام منتخب گزارش را به خود اختصاص داده است. قیمت روغن مایع 900 میلیلیتری در اردیبهشتماه به حدود
348 هزار تومان رسید.
البته در گزارش مرکز آمار به افزایش 45 درصدی قیمت تخم مرغ که حاصل حذف ارز ترجیحی و صادرات در زمان جنگ است هم اشاره شده است. با اینحال، مجوز صادرات دوباره تخم مرغ هم داده شده که خود بستری برای افزایش مضاعف قیمتها است.
همچنین خودرو با جهش 27 و 9 دهم درصدی قیمت در اردیبهشت ماه، یکی از رکوردداران تورم ماهانه شده است. «بهداشت و درمان» نیز رکورد تورم ماهانه 18 و سه دهم درصد را ثبت کرده است.
مسکن دستنیافتنی با وجود کاهش نرخ تورم
البته گزارش مرکز آمار ایران حاکی است، سرعت رشد اجارهبهای مسکن در کشور کاهش یافته و به کمترین سطح در چهار سال اخیر رسیده است. در اردیبهشت ماه در حالی که تورم عمومی نقطه به نقطه، به مرز ۸۴ درصد و تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره مسکن به سطح 30 و 9 دهم درصدی رسید. همچنین در حالیکه تورم عمومی ماهانه ۸.۸ درصد گزارش شد؛ تورم ماهانه شاخص اجاره مسکن در این ماه یک و 9 دهم درصد بود. تورم عمومی سالانه با اینکه 57 و هفت دهم درصد بوده اما تورم سالانه شاخص اجاره مسکن 33 و دو دهم درصد گزارش شده است. اما نکته اینجاست که به دلیل افزایش نجومی قیمت مسکن و اجاره بها در دوران وزارت عباس آخوندی و فرزانه صادق، قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته و رکود سنگینی در بازار مسکن و اجاره بها حکمفرماست.
ضمن اینکه خروج مهاجران افغانستانی و دیگر مهاجرتها همچنان در رکود بازار اجاره، تاثیرگذار است. البته خرید مسکن از دسترس مردم خارج شده و دولت نسبت به سرعت دادن به نهضت ملی مسکن و ارائه زمین، بیمیل است!