ارمنستان به سمت اروپا غش کرد خیز اوراسیا برای اخراج ایروان
همزمان با تلاش ارمنستان برای عضویت در اتحادیه اروپا، رهبران کشورهای اوراسیا (روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان) با صدور بیانیهای هشدارآمیز از ارمنستان خواستند بین این اتحادیه و اروپا یکی را انتخاب کند.
تغییر ریل در سیاست خارجی ارمنستان و جهتگیری کاملاً غربگرای «نیکول پاشینیان»، نخستوزیر این کشور، دولت روسیه را بهشدت عصبانی کرده است. براساس گزارشها، ارمنیها از عدم حمایت روسیه در جنگ گذشته قرهباغ بهشدت عصبانیاند و به همین دلیل بعد از این جنگ تصمیم گرفتند به سمت اروپا غش کنند. سیاستی که به گفته کارشناسان ممکن است به بیثباتی گسترده در ارمنستان منجر شود. همزمان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و دیگر رهبران کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (شامل بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان) در یک بیانیه مشترک و قاطع، از مقامات رسمی ایروان خواستند تا در کوتاهترین زمان ممکن، با برگزاری یک همهپرسی سراسری، تکلیف نهایی خود را درخصوص پیوستن به اتحادیه اروپا یا استمرار حضور در اتحادیه اقتصادی اوراسیا مشخص کنند. به نوشته تسنیم به نقل از رسانههای روسی، رهبران چهار کشور عضو این اتحادیه منطقهای در پیامی صریح و بیپرده به ارمنستان (به عنوان پنجمین عضو این بلوک اقتصادی) اعلام کردند که در نشست آتی سران اوراسیا که قرار است در دسامبر(آذر-دی) آینده برگزار شود، مسئله تداوم عضویت ارمنستان در این ساختار بهطور جدی روی میز مذاکره و بررسی قرار خواهد گرفت. افزون بر این، کمیسیون بیندولتی اوراسیا نیز موظف شده تا گزارشی جامع و تفصیلی درباره پیامدهای احتمالی تعلیق عضویت ارمنستان از این اتحادیه تهیه و ارائه کند. ولادیمیر پوتین و دیگر رهبران اوراسیا در حالی چنین مواضع هشدارآمیزی را اتخاذ کردهاند که براساس اساسنامه حقوقی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، امکان اخراج اجباری هیچیک از کشورهای عضو وجود ندارد. طبق مفاد معاهده این اتحادیه، پایان دادن به عضویت تنها در صورتی امکانپذیر است که خود کشور عضو تمایل به خروج داشته باشد. با این وجود، کشورهای عضو میتوانند از اهرمهای قانونی دیگری مانند اعمال محدودیتهای سختگیرانه گمرکی یا بازرسیهای مضاعف برای واردات کالاها استفاده کنند؛ راهبردی که مسکو طی هفتههای اخیر آن را با قدرت کلید زده و بهشدت به اقتصاد آسیبپذیر ارمنستان ضربه وارد کرده است. در همین راستا، پوتین، الکساندر لوکاشنکو، قاسم جومارت توکایف و سدیر جباروف (رهبران کشورهای روسیه، بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان) صراحتاً تاکید کردهاند که تمایلات و جهتگیریهای غربگرایانه ارمنستان و تلاش این کشور برای همگرایی با اروپا، «خطرات و ریسکهای قابلتوجهی» را برای امنیت اقتصادی سایر کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا به همراه دارد و نمیتوان در برابر آن سکوت کرد. این بیانیه هشدارآمیز در جریان نشست سران اوراسیا در شهر آستانه (پایتخت قزاقستان) به گریگوریان، معاون نخستوزیر ارمنستان که به نمایندگی از کشورش در این اجلاس حضور یافته بود، تحویل داده شد.
فراخوان سفیر روسیه از ارمنستان
در هفتههای گذشته، مقامات روسی تقریباً بهصورت روزانه اظهارات تند و انتقادی علیه رویکردهای سیاست خارجی ارمنستان مطرح کردهاند. در سطح عملی نیز، مسکو صراحتاً تهدید کرده است که بهای گاز صادراتی به ارمنستان را بهشدت افزایش داده و آن را بر مبنای قیمتهای آزاد و تجاری بازار جهانی محاسبه خواهد کرد. فراتر از تهدیدات انرژی، روسها تاکنون مجموعهای از محدودیتهای ملموس اقتصادی را نیز علیه ارمنستان اعمال کردهاند؛ از جمله ممنوعیت واردات و فروش گل و گیاهان زینتی، محصولات کشاورزی و سبزیجات، آب معدنی معروف «جرموک» و همچنین توقف واردات چندین نوع از نوشیدنیهای تولید ارمنستان. دیروز نیز وزارت خارجه روسیه خبر داد که «سرگئی کوپیرکین» سفیر خود را را از ایروان برای مشورت به مسکو فراخوانده است. وزارت خارجه روسیه دلیل این احضار را به نگرانیها درباره گامهای رهبری ارمنستان به سوی اتحاد نزدیکتر با اتحادیه اروپا مرتبط دانست که به گفته مسکو، به همکاریها در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا آسیب میزند. گفتنی است اردیبهشتماه اجلاس ارمنستان- اتحادیه اروپا و نشست سران جامعه سیاسی اروپا در ایروان برگزار شد. در پی آن، وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای، ارمنستان را به کشیدهشدن به «مدار ضد روسی» اتحادیه اروپا متهم کرد.