گزارش خبری تحلیلی کیهان
نتایج جهش قیمت نفت در حال نمایان شدن است
سرویس اقتصادی-
قیمت سبد نفتی اوپک در پی تشدید تنشها و اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، طی دو هفته از حدود ۷۰ دلار به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسید و اگرچه حالا کمی فروکش کرده اما نتایج آن در حال نمایان شدن است.
به گزارش خبرنگار ما، طبق گزارش وزارت نفت از روند قیمت سبد نفتی اوپک (ORB)، بهای این شاخص که پیش از آغاز جنگ رمضان در ۲۷ فوریه (جمعه، ۸ اسفند) ۷۰ دلار و ۷ سنت ثبت شده بود، پس از گذشت ۱۴ روز و در ۱۳ مارس (جمعه، ۲۲ اسفند) با افزایش بیش از ۵۰ دلاری به ۱۲۰ دلار و ۸۶ سنت رسید. این رخداد با انسداد هوشمند تنگه هرمز از سوی ایران و وارد شدن آسیب به تاسیسات نفتی منطقه محقق شد.
بر این اساس، ارزش سبد نفتی اوپک طی دو هفته اخیر بیش از ۷۱ درصد افزایش یافته است. تحلیلگران پیشتر پیشبینی کرده بودند در صورت درگیری نظامی ایران و آمریکا، تنگه هرمز به یکی از عوامل تعیینکننده در بازار جهانی نفت تبدیل خواهد شد. اکنون معاملهگران در انتظار قیمت های ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار برای هر بشکه نفت هستند.
تثبیت نفت ۱۰۰ دلاری
البته با ادامه درگیریها در منطقه قیمت نفت پس از بازگشایی بازارها در بامداد دوشنبه از ۱۰۶ دلار در هر بشکه عبور کرد. این قیمت ۶۰ درصد بالاتر از نرخ قبل از شروع جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران است.
بلافاصله پس از اینکه نرخ نفت در هفته جدید اقتصاد دنیا روی نرخ ۱۰۶ دلار بهازای هر بشکه باز شد، فروش ۸۶ میلیون بشکه نفت معادل یکپنجم همه ذخایر استراتژیک نفت آمریکا در دستور کار قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری فارس، واشنگتن برای کنترل قیمت نفت تنها به حراج ذخایر راهبردی تکیه نکرد و مصاحبهها و خبرهای پرتکراری از ترامپ و منابع به اصطلاح آگاه، افکار معاملهگران نفتی را هدف گرفت. برای مثال یک خبر از یک منبع نامعلوم در آکسیوس مبنی بر برقراری تماس بین ویتکاف و عراقچی منتشر شد، البته وزیر امور خارجه ایران بلافاصله آن را تکذیب و تأکید کرد این اخبار فیک باهدف کنترل قیمت نفت منتشر میشود.
همه توان آمریکا برای کنترل قیمت، توانست برای یک ساعت نفت را به زیر ۱۰۰ دلار بکشد و بازار بلافاصله بار دیگر وارد فاز افزایش شد و در معاملات روز سه شنبه، هر بشکه نفت برنت دریای شمال به 103 دلار رسید.
اقدامات مقطعی آمریکا اگرچه تابلوهای قیمت نفت جهانی را به خود معطوف میکند اما صاحبان صنایع پالایشی مجبور به خرید نفت به ارزش واقعی هستند. تحلیلگران معتقدند در صورت بسته ماندن تنگه هرمز تا هفتههای آینده، قیمت هر بشکه نفت به ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار می رسد.
درحالی قیمت نفت سه رقمی در حال تثبیت است که ایران هنوز اقدامی برای بستن تنگه هرمز انجام نداده است. کارشناسان هشدار می دهند اگر ایران اقدام به مین ریزی در تنگه هرمز کرده یا با انفجار کشتی های بزرگ این آبراه باریک را مسدود کند ماه ها طول خواهد کشید تا این تنگه دوباره بازگشایی شود.
واکنش منفی بازار به تنفس مصنوعی آمریکا
طی روزهای گذشته کاخ سفید اعلام کرد که از ابزارهای مختلف از جمله ذخایر نفت راهبردی خود برای کنترل قیمت نفت در بازار جهانی استفاده خواهد کرد اما روند قیمت روزهای گذشته بر این ادعا بی اثر بود.
این مسئله نشان می دهد که حربه های کاخ سفید از جمله استفاده از ذخایر نفتی راهبردی یا ایجاد شکلی از ائتلاف برای بازگشایی تنگه هرمز در کنار لغو یک ماهه تحریم های نفتی روسیه نتوانسته نگرانی بازار نفت را کاهش بدهد یا حتی بخشی از آن را برطرف کند.
استفاده از ذخایر نفت راهبردی کشورها از جمله آمریکا هم نمیتواند مشکلی از بازار حل کند چرا که اولا حجم این ذخایر نسبت به حجمی که از دسترس بازار خارج شده بسیار محدود است و دوم اینکه نرخ برداشت از این ذخایر با نیاز کشورها همخوانی ندارد.
آمریکا هفته گذشته اعلام کرد که به دستور ترامپ قرار شده ۱۷۰ میلیون بشکه از حدود ۴۰۰ میلیون بشکه ذخایر نفت راهبردی این کشور برداشت شود اما پس از آن اعلام شد که برداشت این حجم از ذخایر مذکور ۱۲۰ روز زمان می برد؛ به عبارت دیگر امکان برداشت روزانه بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه از این ذخایر وجود ندارد.
اخیرا هم وال استریت ژورنال گزارش داده که مدیران شرکت های نفتی آمریکایی به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اطلاع داده اند که شرایط در بازار نفت با توجه به اوضاع و روند کنونی بدتر خواهد شد.
در واقع هم قیمت نفت و هم پیام مدیران نفتی آمریکایی به ترامپ نشان می دهد که همه طرح های مطرح شده تا به امروز برای کنترل بازار نفت نتوانسته بازار را نسبت به بهبود اوضاع در آینده قانع کند.
نتایج دیوانه بازیهای ترامپ
روزی که آمریکا و متحدان، تحریم های فلج کننده علیه ایران تحمیل کردند؛ پیش بینی فلج شدن اقتصاد خود را نمی کردند اما حالا در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز، این رخداد در حال تحقق است.
داده های بازار حاکی از آن است که به دنبال بینظمی در تأمین انرژی، قیمت سوخت جت در برخی مراکز تجاری آسیا، بهویژه سنگاپور، تا حدود 140 درصد جهش یافته و به مرز 230 دلار برای هر بشکه رسیده است.
در صورت بروز مشکل در عرضه نفت خاورمیانه، پالایشگاهها قادر نیستند به سرعت کسری تولید سوخت جت را با منابع جایگزین پوشش دهند. این محدودیتهای فنی باعث شده که فاصله قیمتی سوخت جت با نفت خام به سطوحی بینظیر برسد.
در حالی که در وضعیت معمول این اختلاف در حدود 10 تا 25 دلار برای هر بشکه است، در هفتههای اخیر به حدود 88 تا 91 دلار بالاتر از قیمت نفت برنت صعود کرده است؛ شرایطی که غالباً تنها در دوران بحرانهای بزرگ عرضه مشاهده میشود. گرانی سوخت جت، تأثیری مستقیم بر مخارج خطوط هوایی دارد. این سوخت تقریباً 20 تا 25 درصد از هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی را تشکیل میدهد. برآوردها حاکی از آن است که یک ایرلاین با مصرف روزانه حدود پنج هزار بشکه سوخت، در وضعیت فعلی ممکن است روزانه صدها هزار دلار هزینه اضافی متحمل شود؛ مبلغی که در مقیاس سالانه میتواند به صدها میلیون دلار بالغ شود.
زنگ خطر سیاسی بنزین برای آمریکا
روزنامه فرانسوی لوموند در گزارشی نوشت: دونالد ترامپ که با شعار رونق اقتصادی و شکوفایی دوباره به کاخ سفید بازگشت، این روزها خود را در ورطهای از بحران میبیند که بهطور مستقیم بر قیمت بنزین در جایگاههای سوخت آمریکا سایه افکنده است.
در ادامه این گزارش آمده است: در حال حاضر، شهروندان غربی هستند که هزینه سنگین این جنگ را با تورمی لجامگسیخته میپردازند.
این روزنامه افزود: این حقیقت تلخ میتواند در کوتاهترین زمان محبوبیت داخلی ترامپ را در هم کوبیده و او را بر سر یک دو راهی سخت قرار دهد؛ یا پذیرش یک عقبنشینی تحقیرآمیز یا ادامه دادن به جنگی فرسایشی با هزینههایی گزاف و کمرشکن.
همچنین به گزارش خبرگزاری تسنیم، فریدون برکشلی، تحلیلگر بینالمللی حوزه نفت و انرژی گفت: طوفان تازهای در خلیج فارس در حال شکلگیری است؛ جایی که همزمان با ادامه تنشها میان آمریکا، اسرائیل و ایران، قیمت نفت با جهشهای شدید روبهرو شده و ذخایر جهانی در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند. آرامش فعلی بازار، شاید تنها سکوتی کوتاه پیش از توفان بزرگ انرژی باشد.
او افزود: حمله 28 فوریه 2026 آمریکا و اسرائیل به ایران، موجی تازه به بازار فرستاد. با وجود افزایش قیمتها، واکنش بازار ضعیفتر از انتظار بود؛ گویی شدت انفجار هنوز درک نشده است.
این تحلیلگر تأکید کرد: در این میان، مدیران روایت و رسانههای اقتصادی، جریان اطلاعات را با دقت کنترل میکنند. بازار نفت در محدوده 80 تا 90 دلار قابل تحمل است، اما قیمتهای بالاتر پیامدهای کلان اقتصادی دارد، از تورم و نرخ بهره تا ارزش دلار. در آمریکا حتی محبوبیت رئیسجمهور با قیمت بنزین سنجیده میشود؛ عبور از سه دلار در هر گالن، زنگ خطر سیاسی به شمار میآید.
برکشلی با بیان اینکه قیمت جهانی نفت همواره تعیینکننده مسیر سیاستهای ژئوپلیتیکی بوده است، گفت: دونالد ترامپ مخالف افزایش قیمت نفت است؛ او در سال 2015 گفته بود اگر نفت شیل با 40 دلار مقرونبهصرفه نیست، باید تولیدش متوقف شود. ترامپ حتی پیشنهاد تعطیلی بورس نفت را داده بود تا از دخالت در قیمت مواد اولیه جلوگیری شود. در مدل اقتصادی «آمریکای بزرگ» او، بازگشت به تولید صنعتی و کارخانهداری نیازمند انرژی ارزان است، اما نفت گران میتواند این دکترین را از هم بپاشد.
وی افزود: آرامش فعلی، شاید تنها پیشدرآمد طوفانی بزرگ در بازار انرژی جهان باشد؛ طوفانی که از خلیج فارس آغاز میشود و لرزههای آن، از قلب نیویورک تا پالایشگاههای شانگهای را در مینوردد.