دومینوی توقف تولید نفت در حاشیه خلیجفارس نفت ۱۰۰ دلاری خاطره میشود
سرویس اقتصادی
در پی کاهش ترددها از تنگه هرمز، کشورهای حوزه خليج فارس در حال توقف تولید نفت هستند و این اتفاق، پیشبینیهای نفت ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری را فعال کرده است.
به گزارش خبرنگار ما، بر اساس آمارهای فعلی، در حال حاضر در منطقه خلیجفارس حدود 63 ابرنفتکش، 250 نفتکش معمولی، 15تانکر حمل LNG و 27تانکر حمل LPG در وضعیت انتظار یا سرگردانی قرار دارند. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که تقریباً یکپنجم نفت جهان از مسیر خلیجفارس و تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه اختلال در این مسیر میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد. این اختلال در تجارت نفت باعث شروع روند افزایشی قیمت در بازار نفت شده و قیمت هر بشکه را به بالای ۱۰۰ دلار رسانده است و پیشبینیهای ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری را فعال کرده است.
یک دلیل اصلی این جهش قیمتی آن است که بسیاری از شاخصهای آیندهنگر بازار انرژی نشان میدهند ظرفیت ذخیرهسازی نفت در کشورهای تولیدکننده به سرعت در حال پر شدن است. اگر این مخازن بهطور کامل پر شوند، تولیدکنندگان ناچار خواهند شد تولید نفت را کاهش دهند یا حتی به طور موقت متوقف کنند. در چنین شرایطی، بازگشت سریع به سطح تولید قبلی کار سادهای نیست. حتی وزیر انرژی قطر نیز اخیراً اشاره کرده بود که اگر چرخه تأمین انرژی دچار اختلال شود، جبران آن در مدت کوتاه ممکن نخواهد بود.
شیرهای نفت یکی یکی بسته میشود
عراق اوایل هفته گذشته به دلیل پر شدن مخازن ذخیرهسازی تولید را متوقف کرد، عربستان سعودی ناچار شد بزرگترین پالایشگاه خود را تعطیل کند و قطر نیز پس از حملات پهپادی، بزرگترین کارخانه صادرات گاز طبیعی مایع جهان را از مدار خارج کرد.
حالا هم خبر رسیده که امارات متحده عربی و کویت در نتیجه حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به ایران که عبور نفتکشها از تنگه هرمز را مختل کرده است، کاهش تولید نفت را آغاز کردهاند. به گزارش ایسنا، شرکت ملی نفت ابوظبی در بیانیهای بدون ارائه جزئیات اعلام کرد: «در حال مدیریت سطح تولید فراساحلی برای رفع نیازهای ذخیرهسازی است.» شرکت نفت کویت اعلام کرد که پس از «تهدیدهای موجود علیه عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز»، تولید را در میادین نفتی و پالایشگاههای خود کاهش میدهد. همچنین یک منبع آگاه مستقیم از طرح کاهش تولید نفت کویت که به دلیل محرمانه بودن جزئیات نخواست نامش فاش شود، به بلومبرگ گفت: کاهش تولید نفت کویت از اوایل روز شنبه با حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز آغاز شد و انتظار میرود روز یکشنبه تقریبا سه برابر شود و کاهش تدریجی بیشتر به سطح ذخیرهسازی و وضعیت تنگه هرمز بستگی دارد. روزنامه وال استریت ژورنال هم این خبر را تأیید کرد و نوشت که منابع آگاه از تصمیم کویت برای کاهش برداشت از برخی میادین نفتی در پی پر شدن مخازن این کشور خبر دادهاند.
اعلام وضعیت فورس ماژور
بر اساس اطلاعیهای که توسط بلومبرگ مشاهده شده است، شرکت نفت کویت در مورد فروش نفت و فرآوردههای پالایشگاهی، فورس ماژور- یک بند قانونی که به یک شرکت اجازه میدهد به دلیل شرایط خارج از کنترل، تعهدات قراردادی خود را انجام ندهد- اعلام کرد. طبق دادههای جمعآوری شده توسط بلومبرگ، این کشور در ژانویه حدود دو میلیون و ۵۷۰ هزار بشکه در روز نفت تولید کرده است. تنها مسیر عرضه از طریق تنگه هرمز است.
عربستان سعودی، به عنوان بزرگترین تولیدکننده منطقه، بخشی از نفت خام خود را از این مسیر به سمت بندر ینبع در دریای سرخ هدایت کرده است.
بحران طولانیمدت در بازار انرژی
خبرگزاری رویترز در گزارشی هشدار داد جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران میتواند حتی در صورت پایان سریع درگیریها، بازار جهانی انرژی را برای هفتهها یا ماهها با اختلال روبهرو کند و موجب افزایش طولانیمدت قیمت سوخت در جهان شود.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ خبرگزاری رویترز در گزارشی هشدار داد که جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران میتواند حتی در صورت پایان سریع درگیریها، برای هفتهها یا حتی ماهها باعث افزایش قیمت سوخت در جهان شود؛ چراکه تأمینکنندگان انرژی با تأسیسات آسیبدیده، اختلال در شبکههای حملونقل و افزایش خطرات کشتیرانی روبهرو شدهاند. بر اساس این گزارش، این چشمانداز نه تنها تهدیدی برای اقتصاد جهانی محسوب میشود، بلکه میتواند برای «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا نیز در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره چالش سیاسی ایجاد کند؛ زیرا رأیدهندگان آمریکایی نسبت به افزایش هزینههای انرژی حساس هستند و معمولاً از درگیریهای خارجی استقبال نمیکنند. تحلیلگران بانک جیپی مورگان در یادداشتی تحقیقاتی اعلام کردند بازار انرژی اکنون از مرحله «قیمتگذاری صرف ریسکهای ژئوپلیتیکی» عبور کرده و با اختلالات عملیاتی واقعی مواجه شده است؛ چرا که تعطیلی پالایشگاهها و محدودیتهای صادراتی به تدریج بر فرآوری نفت خام و جریان عرضه منطقهای تأثیر گذاشته است.
تعلیق یکپنجم عرضه جهانی
طبق این گزارش، درگیریهای اخیر تاکنون باعث تعلیق حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت خام و گاز طبیعی شده است. این وضعیت در حالی رخ داده که ایران کشتیها را در تنگه راهبردی هرمز ـ میان سواحل ایران و عمان ـ هدف قرار داده و همزمان زیرساختهای انرژی در نقاط مختلف منطقه نیز در معرض حملات قرار گرفتهاند. در نتیجه این تحولات، قیمت جهانی نفت از زمان آغاز جنگ بیش از ۲۵ درصد افزایش یافته و همین موضوع باعث رشد قیمت سوخت برای مصرفکنندگان در سراسر جهان شده است. تقریباً بسته شدن تردد در تنگه هرمز همچنین موجب شده تولیدکنندگان بزرگ نفت در خلیجفارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق و کویت ارسال محمولههایی تا سقف حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت به پالایشگاههای جهان را متوقف کنند؛ رقمی که معادل تولید حدود یک و نیم روز از تقاضای جهانی نفت به شمار میرود.
در همین حال، اختلال در جریان انرژی تأثیرات گستردهای بر اقتصادها و زنجیرههای تأمین جهانی گذاشته است؛ بهویژه در آسیا که حدود ۶۰ درصد نفت خام مورد نیاز خود را از خاورمیانه تأمین میکند. در هند، منابع صنعتی اعلام کردند شرکت دولتی «مانگلور ریفاینریاند پتروشیمیکالز» به دلیل کمبود عرضه نفت اعلام وضعیت فورسماژور کرده و قادر به اجرای تعهدات صادراتی بنزین خود نیست. این اقدام در حالی صورت گرفته که شمار بیشتری از پالایشگاههای منطقه به دلیل کمبود خوراک نفتی با مشکل در انجام قراردادهای فروش مواجه شدهاند.
همزمان دستکم دو پالایشگاه در چین نیز ظرفیت تولید خود را کاهش دادهاند و دولت چین از پالایشگاهها خواسته صادرات سوخت را متوقف کنند. تایلند نیز صادرات سوخت را متوقف کرده و ویتنام ارسال محمولههای نفت خام را به حالت تعلیق درآورده است. تحلیلگران معتقدند حتی اگر درگیریها به سرعت پایان یابد، بازگشت بازار انرژی به شرایط پیش از جنگ ممکن است زمانبر باشد؛ زیرا تعمیر زیرساختهای آسیبدیده و بازگشت کامل جریان حملونقل نفت و گاز در منطقه ممکن است هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد.