درخواست از رئیسجمهور برای بازنگری در روابط اقتصادی ایران- چین
دو اندیشکده فعال در حوزه روابط ایران و چین در نامهای به رئیسجمهور، بر ضرورت اتخاذ تصمیم روشن و راهبردی برای همکاریهای اقتصادی بلندمدت میان دو کشور تاکید کردند.
به گزارش خبرگزاری فارس، اندیشکدههای «مطالعات راهبردی ایران و چین» و «حکمرانی هوشمند» که آشنا به مسائل چین هستند با انتشار نامهای خطاب به مسعود پزشکیان؛ رئیسجمهور اسلامی ایران، به اظهارات اخیر وی در سفر به لرستان درباره همکاریهای مالی با چین واکنش نشان دادند.
در این نامه با اشاره به سخنان رئیسجمهور در جریان سفر اخیر به استان لرستان درباره موضوع فاینانس چین، بر ضرورت بازنگری در برخی رویکردهای اقتصادی و تقویت راهبرد همکاری بلندمدت با پکن تاکید شده است.
در متن این نامه آمده است:
در سفر اخیرتان به لرستان فرمودهاید: «چین قرار بود مقدار زیادی فاینانس در اختیار ایران قرار دهد اما انجام نمیدهد». این جمله با واقعیتها و ظرفیتهای روابط اقتصادی ایران و چین مغایرت دارد. چین تنها قدرت اقتصادی جهان است که با وجود تحریمهای آمریکا، انگیزه و توان ایجاد بازی برد-برد اقتصادی با ایران را دارد و ابزارهای پولی مالی تحریم ناپذیر را هم فراهم کرده است.
تجربه ۱۰ سال اخیر روابط ایران و چین نشان میدهد از نگاه چینیها، جمهوری اسلامی ایران تصمیم روشنی برای همکاری بلندمدت و عمیق اقتصادی با چین ندارد و در بزنگاههای مهم، تعهدات بلندمدت خود را فراموش میکند و از همه بدتر، در سطوح بالای حاکمیت ایران حرفهای متناقضی درباره روابط با چین زده میشود.
جناب آقای رئیسجمهور، درحالحاضر فرصتها و ابزارهای جدیدی برای ایجاد بازی اقتصادی برد برد میان چین و ایران و همسایگان ایران ایجاد شده است. شامل استفاده از موقعیت ژئوپولیتیک ایران برای تولید کالاهای چینی در ایران و صادرات آن به دیگر کشورها، تامین نیازهای اقتصاد چین به مواد اولیه و تامین مالی تحریمناپذیر که در صورت اهتمام دولت به آنها، هم مسیر فاینانس چینی به کشور باز خواهد شد و هم مشکلات اقتصادی عمیق ایران نظیر کاهش ارزش پول ملی، تورم، کمبود سرمایهگذاری به طور مؤثری حل میشود.
درصورتیکه وقتی تعیین بفرمایید آمادهایم به صورت حضوری نتایج تحقیقاتمان در این زمینه را ارائه دهیم و نگاشت نهائی و برنامه عملیاتی تحقق اهداف ذکرشده را تقدیم کنیم.
فرصت سوزی در روابط بانکی ایران
با روسیه و چین
همچنین در شرایطی که کشور از سوی آمریکا، تحریم شده و مورد حمله هم قرار گرفته اما از سوی چین و روسیه، حمایت میشود؛ عدهای در دولت، در رویهای عجیب،
غیر طبیعی و به دلیل منافع سیاسی – اقتصادی خود که با غرب گره خورده یا لجاجتهای کودکانه، اقتصاد کشور را گروگان گرفتهاند و نیاز است که با همت جوانان و فکرهای نو، از این وضعیت خارج شود.
به گزارش رسانه تحلیل بازار، بیش از دو سال است که دومین بانک بزرگ روسیه، «ویتیبی» (VTB)، پشت درِ نهادهای ناظر ایرانی برای گرفتن مجوز تأسیس شعبه معطل مانده است؛ بانکی که ارزش داراییهایش به تنهائی با مجموع داراییهای کل نظام بانکی ایران برابری میکند و شبکهای فعال از روابط کارگزاری با بانکهای روسی و چینی دارد.
در حالی که تجارت خارجی ایران زیر فشار تحریمهاست؛ تعلل در استفاده از ظرفیت بانکی روسیه و چین میتواند هزینههای مبادلاتی و ریسکهای تحریمی کشور را بالا نگه دارد و فرصتهای راهبردی پیوند با اقتصاد اوراسیا را از بین ببرد.
بانک VTB دومین بانک بزرگ روسیه و یکی از بازیگران اصلی نظام مالی این کشور است که سهم قابلتوجهی از بازار خدمات بانکی، سرمایهگذاری و تأمین مالی تجارت خارجی روسیه را در اختیار دارد. داراییهای این بانک علیرغم فشار تحریمهای غرب، همچنان در سطح چند صد میلیارد یورو باقی مانده و VTB را در ردیف بانکهای بزرگ قرار
داده است. ورود یک «شعبه» از این بانک به بازار ایران صرفاً یک اقدام نمادین یا محدود نیست، بلکه میتواند کیفیت و مقیاس ارتباط مالی ایران با بلوک شرقی را دگرگون کند.
VTB علاوهبر حضور پررنگ در بازار داخلی روسیه، در کشورهای مختلف اوراسیا، از قفقاز و آسیای مرکزی تا برخی بازارهای آسیایی، حضور نهادی دارد و در حوزههایی مانند تأمین مالی پروژهها، فایننس صادرات و واردات، اعتبار اسنادی، خدمات ارزی، مدیریت دارایی و بانکداری شرکتی
فعال است.
این بانک طی سالهای اخیر، در واکنش به تحریمهای غرب، شبکه روابط خود را به سمت شرق و جنوب جهانی بازآرایی کرده و همکاری با چین، هند، کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و برخی اقتصادهای منطقه خاورمیانه را توسعه داده است.
برای ایران که پس از خروج آمریکا از برجام و تشدید تحریمها، بخش مهمی از ارتباط خود با نظام مالی غرب و زیرساختهایی مانند سوئیفت را از دست داده، حضور یک بانک بزرگ روسی با شبکه گسترده روابط در شرق، میتواند دسترسی به مسیرهای جایگزین پرداخت و تسویه را تسهیل کند. بهویژه آنکه روسیه پس از تحریم بانکی توسط غرب، سامانه پیامرسان مالی بومی خود (SPFS) را بهعنوان جایگزینی برای سوئیفت توسعه داده و در حال گسترش اتصال آن با بانکها و کشورهایی است که در پی کاهش وابستگی به زیرساختهای مالی غرب هستند.
انتفاع برخی از کهنگی نظام بانکی
در سطح شعار، سیاست رسمی کشور بر «تعمیق نگاه به شرق» و توسعه همکاری با روسیه و چین تأکید دارد، اما در سطح عمل، بخشی از ساختار اجرائی و نظارتی همچنان در چارچوبی بسته و درونمحور میاندیشد؛ چارچوبی که در آن ورود بازیگران خارجی، بیشتر تهدید تلقی میشود تا فرصت. تأخیر در صدور مجوز برای VTB، نماد همین شکاف میان استراتژی اعلامی و رفتار واقعی است و البته بخشی، به دلیل شیفتگی به آمریکا، تمام فرصتهای کشور را سوزانده و به نظر میرسد از نظام بانکی کهنه ایران، منتفع است.
نظام بانکی ایران سالهاست با مشکلات مزمنی مانند داراییهای سمی، مطالبات معوق، کمسرمایهبودن، نرخ بالای تسهیلات غیرجاری و ترازنامههای متورم مواجه است.
در چنین فضائی، ورود حتی محدود یک رقیب قدرتمند خارجی، ممکن است برای برخی بانکها تهدید تلقی شود. هرچند VTB بناست بیشتر روی حوزههای مرتبط با تجارت خارجی، پروژههای بزرگ و ارتباطات بینالمللی متمرکز شود اما تجربه جهانی نشان میدهد حضور بانکهای خارجی میتواند بهتدریج معیارهای جدیدی از کیفیت خدمات، سرعت و شفافیت را وارد بازار کند؛ امری که برای بخشی از بازیگران داخلی که اغلب قدیمی فکر میکنند؛ کمهزینه نیست. نیاز است که جوانهای با فکر نو وارد عرصه شوند.