ماکرون: آزادی بیان در شبکههای اجتماعی کاملاً مزخرف است
سرویس خارجی-
رئیسجمهور فرانسه استدلال شبکههای اجتماعی درباره آزادی بیان را «مزخرف کامل» توصیف کرد و خواستار شفافسازی کامل درباره این مسئله شد که چطور الگوریتمها، گفتمان آنلاین را شکل میدهند.
کشورهای غربی در سالهای اخیر نسبت به پیامدهای استفاده گسترده کودکان و نوجوانان از شبکههای اجتماعی حساسیت فزایندهای نشان دادهاند و همین نگرانیها موجی از قانونگذاریهای سختگیرانه را به دنبال داشته است. در این میان، استرالیا به عنوان پیشگام شناخته میشود؛ این کشور از آبانماه گذشته قانونی را به اجرا گذاشت که بر اساس آن دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به ۱۰ پلتفرم بزرگ اجتماعی به طور کامل ممنوع شده است. شرکتهایی که از اجرای این قانون سر باز بزنند با جریمهای تا سقف ۴۹.۵ میلیون دلار استرالیا (حدود ۳۳ میلیون دلار آمریکا) مواجه خواهند شد. پس از استرالیا، کشورهایی مانند فرانسه، سوئیس، انگلیس، دانمارک و ترکیه نیز اقدامات جدی در این حوزه آغاز کردهاند. دولت فرانسه نیز اعلام کرده با هدف ساماندهی فعالیت پلتفرمها، لایحهای را آماده کرده که استفاده افراد زیر ۱۵ سال از شبکههای اجتماعی را ممنوع میکند، اقدامی که بخشی از سیاست کلان این کشور برای افزایش ایمنی دیجیتال کودکان به شمار میرود.
در تازهترین تحولات، آلمان نیز به جمع این کشورها پیوسته است. روزنامه «هندلزبلات» گزارش داده که حزب سوسیالدموکرات آلمان در سندی سیاستی خواستار ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۴ سال از رسانههای اجتماعی شده است. در این پیشنهاد، استفاده اجباری از اپلیکیشن «EUDI-Wallet» برای احراز هویت و تأیید سن کاربران پیشبینی شده و چارچوبی سهسطحی بر اساس گروههای سنی طراحی شده است. مطابق این طرح، دسترسی افراد زیر ۱۴ سال به طور کامل ممنوع خواهد بود و ارائهدهندگان خدمات اینترنتی موظف میشوند به صورت فنی و مؤثر این محدودیت را اعمال کنند. این رویکردها نشان میدهد دولتهای اروپایی و غربی بیش از گذشته بر تنظیمگری فضای مجازی، حفاظت از سلامت روانی کودکان و مقابله با آسیبهایی مانند اعتیاد دیجیتال، آزار آنلاین و سوءاستفاده از دادههای شخصی تمرکز کردهاند.
استدلال مزخرف شبکههای اجتماعی!
در ادامه همین درگیریها با شبکههای اجتماعی مجازی، «امانوئل ماکرون»، رئیسجمهور فرانسه، گفت که سوگیری الگوریتمی پیامدهای دموکراتیک «عظیمی» دارد و اظهار داشت که مردم «هیچ سرنخی در مورد چگونگی ساخت الگوریتم، نحوه آزمایش آن، نحوه آموزش آن و اینکه شما را به کجا هدایت خواهد کرد، ندارند.» به گزارش «ایسنا» به نقل از شبکه خبری «راشاتودی»، وی در ادامه خاطرنشان کرد: «بعضی از پلتفرمهای رسانههای اجتماعی ادعا میکنند که طرفدار آزادی بیان هستند. ما طرفدار الگوریتمهای آزاد و کاملاً شفاف هستیم. آزادی بیان کاملا مزخرف است اگر کسی نداند که چگونه شما از طریق این به اصطلاح آزادی بیان هدایت میشوید، به خصوص وقتی که از یک نفرتپراکنی به نفرتپراکنی دیگر هدایت میشوید.» ماکرون بر «مسیر شفاف» و حفظ «نظم عمومی» در رسانههای اجتماعی تاکید کرد و اظهار داشت: «میخواهم از سخنان نژادپرستانه و نفرتپراکنی پرهیز کنم.»
جدالی با آمریکا
باید توجه داشت که این اظهارات در بحبوحه افزایش تنشها بین اتحادیه اروپا و آمریکا مطرح میشود. «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، در بحثِ شبکههای اجتماعی، دفاع از آزادی بیان را سنگ بنای ریتوریک خود در سیاست خارجی قرار داده و تلاشهای بروکسل برای تنظیم مقررات برای پلتفرمهای اصلی رسانههای اجتماعی که بیشتر آنها در آمریکا مستقر هستند را محکوم کرده است. «جی.دی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز سال گذشته رهبران اروپایی را به سرکوب آزادی بیان متهم کرد و هشدار داد که حمایت آینده آمریکا به این بستگی دارد که آیا متحدان از ارزشهای اساسی حمایت میکنند یا خیر. همچنین، اواخر سال گذشته، واشنگتن پنج اروپایی، از جمله «تیری برتون» کمیسر سابق اتحادیه اروپا را به دلیل «اجبار به پلتفرمهای آمریکایی برای مجازات دیدگاههای آمریکایی» تحریم کرد.
رهبران عصبانی پلتفرمها
این قانونگذاریهای سختگیرانه رسانههای اجتماعی توسط اتحادیه اروپا انتقاد شدید رهبران فناوری را هم به دنبال داشته است. اوایل همین ماه، «پاول دوروف»، بنیانگذار تلگرام، پس از یورش مأموران به دفتر شبکه اجتماعی «ایکس» (توئیتر سابق) در پاریس، اعلام کرد که فرانسه «کشوری آزاد» نیست. او نوشت: «فرانسه تنها کشور در جهان است که تمام شبکههای اجتماعی که به مردم درجهای از آزادی میدهند را به صورت مجرمانه مورد آزار و اذیت قرار میدهد.» همچنین، «ایلان ماسک»، که پلتفرمش اواخر سال گذشته توسط اتحادیه اروپا ۱۵۰ میلیون یورو جریمه شد، این بلوک را «هیولای بوروکراتیک» نامیده است که باید از بین برود. مشخص است که این طرف دعوا تمام تلاش خود را خواهد کرد تا محدودیتها و ضررهای مالی کمتری را متحمل شود، اما موجی که از طرف حکمرانان اروپایی به راه افتاده، به نظر قویتر میرسد؛ البته هنوز نمیتوان داوری قطعی در این مورد داشت.
اقدامات سختگیرانه در دستور کار لندن
خبر دیگر آنکه در انگلیس پلتفرمهای رسانههای اجتماعی اکنون دو روز فرصت دارند تا تصاویر دستکاریشده را از اینترنت حذف کنند. در غیر این صورت، با مجازاتهای شدیدی از جمله تعطیلی مواجه خواهند شد. به این ترتیب دولت بریتانیا با تصاویر جنسی در رسانههای اجتماعی مقابله میکند. «کر استارمر»، نخستوزیر انگلیس، در این باره گفت: «ما به شرکتها یادآوری میکنیم که تمام تصاویر غیرمطلوب باید ظرف 48 ساعت حذف شوند. خشونت علیه زنان و دختران جایی در جامعه بریتانیا ندارد.» نقض قانون پیشنهادی میتواند با جریمههایی تا سقف ده درصد از درآمد جهانی مجازات شود. متخلفان مکرر حتی ممکن است با ممنوعیت فعالیت در انگلیس مواجه شوند. با این طرح، شرکتها موظف خواهند بود عکسها و ویدیوهای خصوصی که بدون رضایت افراد به اشتراک گذاشته شدهاند را ظرف دو روز حذف کنند. افزون بر این، آنها باید محتوای توهینآمیز را به صورت دیجیتالی برچسبگذاری کنند تا در صورت تلاش شخص دیگری برای توزیع مجدد آن، به طور خودکار حذف شود. بر این اساس، سایر پلتفرمهای رسانههای اجتماعی نیز اعلانی دریافت خواهند کرد تا از توزیع عمدی تصاویر سوءاستفاده شده به صورت آنلاین جلوگیری شود. «لیز کندال»، وزیر فناوری انگلیس، در این باره گفت: «روزگاری که شرکتهای فناوری مجوز رایگان داشتند، گذشته است. هیچ زنی نباید مجبور باشد از این سکو به آن سکو بدود و روزها منتظر بماند تا عکسش حذف شود.»