تأکید صاحبنظران اقتصادی بر تجدید نظر دولت در سیاستهای ارزی
استاد اقتصاد دانشگاه از حذف یکباره ارز ترجیحی انتقاد کرد و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هم با اشاره به نارضایتی مردم، گفت: این سیاست ارزی غلط است و اگر میخواهیم جلوی افزایش قیمتها را بگیریم باید بلافاصله متوقف شود.
به گزارش ایسنا، حسین صمصامی در نطق میان دستور خود در جریان جلسه علنی دیروز مجلس گفت: ملت قهرمان ما همواره خنثیکننده نقشههای شوم دشمنان هستند و باید بر این مردم درود فرستاد. الحمدلله که با حضور حماسه ساز مردم در ۲۲ دی ماه،
فتنه دیگری نیز خاموش شد. ما نیز نباید با اتخاذ برخی سیاستهای نامناسب و معیشتسوز، موجبات نارضایتی این ملت نجیب و فهیم را فراهم کنیم و پاس گل به دشمن بدهیم.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تاکید اخیر رهبر انقلاب درباره تفاوت داشتن اغتشاش و نارضایتی تصریح کرد: اما نمایندگان عزیز علت این نارضایتی که رخ داد چه بود؟ نخست بیثباتی ارز و بیثباتی در قیمتها. عمده این بیثباتی در اتخاذ سیاستهای نامناسبی بود که در یک الی دو ماه گذشته رخ داد.
صمصامی با اشاره به حذف تالار اول ارزی و افزایش نرخ ارز گفت: از سویی دیگر تالار دوم ارزی ایجاد شد. علاوهبر آن دیگر مصوبات در سالهای گذشته باعث افزایش نرخ ارز شد و این موارد مجموعهای از سیاستهای نادرست ارزی را رقم زد و منجر به افزایش نرخ ارز شد و نهایتاً بازاریان به این سیاستها اعتراض کردند.
او افزود: اما پس از اعتراضات، مجددا به اسم حذف رانت و فساد، ارز 28 هزار و 500 تومانی کالاهای اساسی را حذف کردیم و یک میلیون تومان یارانه در نظر گرفتیم. ما منطق ارائه این یارانه را متوجه نشدیم اما مسئولان آمدند و این یارانه را بین مردم توزیع کردند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با طرح پرسشی گفت: سؤال اینجاست؛ آیا ارز ۲۸ هزار ۵۰۰ تومانی به طور کل به جامعه هدف اصابت نکرده بود و به طور کل، ارز رانتی بود؟ آنچه که اتفاق افتاد این استدلالها را اثبات نکرد. چرا؟ چون این سیاستها با اصرار و رهبری ریاست مجلس اتفاق افتاد.
صمصامی افزود: آنچه که رخ داد این بود که بلافاصله روغن خوراکی بیش از سه برابر، تخم مرغ بیش از دو برابر، مرغ بیش از دو برابر افزایش قیمت پیدا کرد. این اتفاقاتی که در حوزه معیشتی مردم رخ داده، نشان داد که اتفاقا ارز 28 هزار و 500 تومانی به سفره مردم اصابت کرده بود.
او با طرح این پرسش که واقعا با سیاست فعلی چه چیزی عاید ما شده است، افزود: سه نرخ ارزی تبدیل به پنج نرخ ارزی شده است و ما از یکسان سازی نرخ ارز دور شدیم. ضمن اینکه قیمت کالاهای اساسی به شدت افزایش پیدا کرد. نرخ پایه بورس کالا هم افزایش یافت که این امر موجب افزایش قیمت و نارضایتیها خواهد شد.
سیاست غلط متوقف شود
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تاکید بر اینکه این افزایش قیمت بر روی مصالح ساختمانی اثرگذار خواهد بود، گفت: در این شرایط سؤال این است که دستاورد این سیاست چه بوده است؟ اگر واقعا این سیاست منجر به یک ثبات نسبی در اقتصاد میشد و یک ثبات نسبی در قیمت ارز رخ میداد، ما کاملا آن را میپذیرفتیم، اما اینگونه نیست.
صمصامی با بیان اینکه این سیاست در یک سطح دیگر نرخ را تثبیت میکند و موجب افزایش نرخ بازار و قاچاق ارز خواهد شد، افزود: این خود به رانت دامن خواهد زد و قیمت کالای اساسی هم رشد خواهد کرد. این سیاست مخرب تا کجا قرار است ادامه پیدا کند؟
او با بیان اینکه ملت ایران در حالی به صحنه آمدند که اعتراضات اقتصادی داشتند، گفت: این سیاست ارزی غلط است و اگر میخواهیم جلوی موج افزایش قیمتها را بگیریم باید بلافاصله این سیاست متوقف شود. سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی باید برقرار شود و یکسری اصلاحات در زمینه حکمرانی ارزی باید مدنظر قرار گیرد. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به نامه نمایندگان به سران قوا تصریح کرد: ما نمایندگان برای سران قوا نامه نوشتیم و در قالب ۱۶ بند دقیقا توضیح دادیم که چه اتفاقاتی باید رخ دهد تا این جریان ویرانگر و مخرب ارز و تورم متوقف شود.
بیتوجهی دولت به هشدارها
همچنین کامران ندری؛ اقتصاددان در گفتوگو با ایسنا در پاسخ به این که آیا اجرای طرح کالابرگ و حذف ارز ترجیحی میتواند چالشهای بخش اقتصادی و معیشتی مردم را برطرف کند؟ گفت: دولت بارها هشدارها را شنیده بود که نباید یکباره ارز ترجیحی را حذف کند و باید حذف ارز ترجیحی به صورت تدریجی باشد. این موضوع را بارها کارشناسان به دولت گوشزد کرده بودند. وی افزود: دیگر اینکه به دولت گفته شده بود باید در زمان مناسبی این کار انجام شود نه در شرایطی که هم به لحاظ اجتماعی و هم اقتصادی در اوج تنشها هستیم. این کار نباید در این بازه زمانی اتفاق میافتاد. از طرفی در رابطه با یارانه، دولت ابتدا ارز ترجیحی را حذف کرد و سپس اعلام کرد میخواهد یارانه بدهد؛ بدون اینکه آمادگی لازم را داشته باشد. بدون اینکه همه کسانی که مشمول دریافت یارانه هستند و به درستی هم گفته میشود به صورت فراگیر باید به همه پرداخت شود، در سامانهها ثبتنام کرده باشد.
دولت آماده اجرای طرح نیست
این اقتصاددان تصریح کرد: بسیاری از مردم برای دریافت یارانه هنوز در سامانههای دولت ثبتنام نشدهاند. وزیر رفاه هفته پیش اعلام کرد کسانی که یارانه نمیگرفتند ثبتنام کنند ولی چند روزی میشود که با قطعی اینترنت مواجه هستیم و این ثبتنام به راحتی صورت نخواهد گرفت.
بنابراین بخش عمدهای از مردم که یارانه دریافت نمیکردند نمیتوانند یارانه را در حال حاضر بگیرند و معلوم نیست کی قرار است ثبتنامها انجام شود و چه زمانی واریزها صورت میگیرد.
به گفته ندری، عجلهای در این کار نبود و میتوانستند صبر کنند ابتدا مردم در سامانهها ثبتنام کنند و بعد ارز ترجیحی حذفشود و به نظر میرسد اقدام شتابزدهای بود.
او با بیان اینکه هنوز فرمول پرداخت یک میلیون تومان یارانه کالابرگ هم مشخص نیست، اظهار کرد: هنوز پیشبینی دقیقی از تورمی که این اقدام میتواند ایجاد کند ارائه نشده است و عدم انسجام و بههم ریختگی واضحی در اجرای کار قابل مشاهده است. بنابراین اگر سه سال پیش این طرح جدید بود و تجربه این کار را نداشتیم ایرادی به آن وارد نبود ولی اینکه مجددا این کار تکرار شود عجیب است.
گفتنی است، درباره آماده نبودن دولت برای حذف ارز ترجیحی همین بس که رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران ضمن اشاره به تامین کالای اساسی در کشور در پاسخ به محدودیت خرید روغن توضیح داد که به دلیل حسابرسی مخازن کارخانههای روغن و حذف ارز آنها، به فروشگاهها اعلام شد که فعلا به تعداد محدود توزیع صورت گیرد تا زمانی که کارخانههای کسری خود را جبران کنند، پس از آن مردم به هر میزانی که نیاز داشته میتوانند خرید کنند. همچنین برخی گزارشها از عبور قیمت گوشت قرمز از کیلویی دو میلیون تومان حکایت دارد.