ورزشـگاه یـا مدرسـه فحاشـی؟!
در حالی که ورزشگاهها میتوانند کلاس درس احترام و قانونمداری باشند، سکوهای پرتنش فوتبال کشورمان به مدرسهای برای یادگیری فحاشی و خشونت تبدیل شدهاند.
به گزارش خبرگزاری فارس، این روزها شاهد فحاشیها و توهینهای تماشاچیان فوتبال در ورزشگاههای کشور هستیم که در حضور کودکان و نوجوانان اتفاق میافتد و یکی از پیامدهای این اقدامات هنجارشکنانه در ورزشگاه آسیب دیدن روان و شخصیت کودکان و نوجوانان است.
به گفته یک روانشناس، کودکان علاقه به تکرار دارند و هرچه که میبینند یا میشنوند را تکرار میکنند. از اینرو مادران همیشه میگویند: «من هرچه میگویم فرزندم تکرار میکند، اصلا جرات ندارم هر حرفی را جلوی فرزندم بزنم.»
آن وقت همین کودکان در استادیومهای فوتبال از نزدیک و در اوج هیجان شاهد فحاشی، زد و خورد و رفتارهایی مانند پرتاپ سنگ و... هستند. برای بررسی اینکه حضور کودکان و نوجوانان در ورزشگاهها و تماشای رفتارهای عصبی و خشن تماشاگران چه تأثیری بر شکلگیری روح و روان آنها در آینده دارد، با علیرضا شریفی یزدی روانشناس اجتماعی گفتوگو کردیم.
فحاشی؛ ابزار دفاع از حق!
شریفی یزدی درخصوص فحاشی در استادیومها در حضور کودکان و نوجوانان توضیح داد: بسیاری از تماشاگران استادیومها را افراد کمسنوسال تشکیل میدهند و مشاهده نزدیک فحاشیها، درگیریها و هیجانات کنترلنشده، تأثیر مستقیمی بر شکلگیری روانی، الگوهای رفتاری و تربیت اجتماعی آنها میگذارد و آینده آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی ادامه داد: این تجربهها میتواند باعث شود کودک یا نوجوان، چنین رفتارهایی را طبیعی، قابلقبول و حتی ابزار دفاع از حق تلقی کند و این اثرات منفی در بلندمدت در شخصیت او نهادینه شود.
این روانشناس اجتماعی تاکید کرد: بیتردید این فضا تأثیر منفی بر کودکان و نوجوانان میگذارد و باعث میشود واقعیت زندگی را از دریچه خشونت، فحاشی و رفتارهای هیجانی افراطی ببینند و درک نادرستی از جهان پیرامون خود پیدا کنند. در چنین شرایطی، فرد برای دفاع از آنچه خود «حق» میپندارد، ممکن است دست به هر رفتاری بزند و این الگو بهتدریج در ذهن او نهادینه شود.
شریفی یزدی درخصوص تأثیر بلندمدت مشاهده فحاشیها توسط کودکان و نوجوانان گفت: کسانی که در این فضا رشد میکنند، به طور طبیعی در معرض بروز اختلالات رفتاری جدی در آینده قرار خواهند گرفت و مشکلات روانی بیشتری را تجربه خواهند کرد.
وی از منظر اختلالات روانی و فردیِ افرادی که در محیطهای فرهنگی و ورزشی مانند استادیومها فحاشی میکنند، اظهار داشت: از منظر فردی، معمولاً افرادی که دارای اختلال شخصیت آنتیسوشال یا همان اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند، بیش از دیگران از الفاظ رکیک و واژههای توهینآمیز استفاده میکنند، آمادگی بیشتری برای کتککاری دارند و رفتارهای نامتعارف اخلاقی از خود بروز میدهند. این الگوی رفتاری در فضاهای پرتنش مانند استادیومها بیشتر دیده میشود و تأثیر قابلتوجهی بر جمع دارد.
این جامعهشناس در پاسخ به این پرسش که آیا در ایجاد جوهای پرتنش در استادیومها برنامهریزی مشخصی وجود دارد؟، گفت: برخی افراد، با اهدافی مانند شرطبندی یا سود شخصی، سعی میکنند هیجان ایجاد کنند، موج هیجانات را سوار شوند و از این شرایط برای منافع خود استفاده کنند.
ورزشگاه جای خوبی برای کودکان است؟
از نظر متخصصان، کودکان و نوجوانان مثل یک نهال نوپا هستند که به دلیل طراوت و انعطافپذیری که دارند به طور مستقیم تحت تأثیر محیط قرار میگیرند و تنه شخصیتشان شکل میگیرد.
در سراسر دنیا ورزشگاه به عنوان یک محیط ورزشی، فرهنگی و سالم دقیقا یکی از مکانهایی است که موجب رشد و بالندگی خوب کودکان میشود و میتواند در شکلگیری یک روان سالم نقش مؤثری ایفا کند. اما در بازیهای اخیر تیمهای فوتبال ایران شاهد برخوردهای ناشایستی بودیم که به گفته روانشناسان حضور کودکان و نوجوانان ایرانی در این مکان، به شخصیت آنها آسیب میرساند.
البته فدراسیونها تدابیری مانند جریمه نقدی برای فحاشان و تماشاچیان دارای رفتارهای هیجانی در نظر گرفتهاند که تکرار رفتارهای هنجارشکن نشان از شکست آن دارد. از اینرو متصدیان ورزشگاهها باید فکری اساسی برای ارتقای اخلاق اسلامی در ورزشگاهها داشته باشند تا کودکان به جای محرومیت از فضای خوب ورزشی با امنیت بیشتری برای تماشای تیم مورد علاقهشان به استادیومها
بیایند.