جایگاه نیکی به پدر و مادر - 2 (پرسش و پاسخ)

پرسش:
از منظر آموزه‌های وحیانی اسلام، احسان و نیکی به پدر و مادر از چه جایگاه و اهمیتی برخوردار است؟
پاسخ:
در بخش نخست پاسخ به این سوال به مباحثی همچون: خاموشی شعله‌های عواطف در فرهنگ غرب، علل مهم کم‌فروغی عواطف در غرب و جایگاه ملکوتی والدین در قرآن پرداختیم. اینک در ادامه دنباله مطلب را پی می‌گیریم.
3- خداوند در دو مورد در قرآن کریم پس از نهی از دوگانه‌پرستی که ملازم با یکتاپرستی است، مسئله نیکی به پدر و مادر را مطرح می‌فرماید: برای خدا شریکی قرار ندهید و به پدران و مادران نیکی کنید.(نساء- 36) و به همین مضمون است آیه شریفه 151 در سوره انعام.
4- قرآن کریم سیمای ملکوتی و جایگاه والای والدین را به این طریق ترسیم می‌‌فرماید که سپاس خداوند و سپاس پدران و مادران را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد و به سپاسگزاری خداوند و والدین در کنار هم فرمان داده و می‌فرماید: برای من و پدران و مادران سپاسگزار باش! بازگشت (همه شما) به سوی من است (لقمان- 14) 
5- خداوند در قرآن کریم در برخی از آیات به منظور ایجاد توجه در دیگران، از حضرت سلیمان، و افراد صالح نقل می‌کند که آنان در مقام دعا از خداوند می‌خواستند که آنان را موفق گرداند که شکر نعمت‌هایی را که بر خود آنان و والدینشان ارزانی داشته است به جا آورند. آنجا که می‌فرماید: خداوندا! مرا توانا ساز که شکر نعمت‌هایی را که بر من و بر پدر و مادرم ارزانی داشته‌ای به جا آورم. (نمل- 19) به همین مضمون است آیه 10 سوره احقاف. گویی میان آنان و فرزندان، آنچنان وحدت و یگانگی حکمفرماست که نعمتی را که خداوند بر والدین انسان ارزانی داشته است مثل این است که بر خود فرزند ارزانی داشته است، و انسان موظف است شکر و سپاس هر دو را به جا آورد. 
6- روی این اساس است که قرآن کریم در مقام بیان نعمت‌هایی که به مسیح ارزانی داشته است تذکر می‌دهد که نعمتی را که بر او و بر مادرش ارزانی داشته است یادآور گردد، چنان‌که می‌فرماید: به یاد آر نعمتی را که بر تو و بر مادرت داده‌ام.(مائده- 110) 
7- خداوند در قرآن کریم در ترسیم سیمای عطوف و مهربان حضرت مسیح(ع) به این نکته توجه می‌دهد که وی افتخار می‌ورزید که خداوند او را نسبت به مادرش، رئوف و مهربان قرار داده است. آنجا که می‌فرماید: مرا به مادرم نیکوکار قرار داده و گردن‌کش و جبار نیافریده است.(مریم-33)
8- خداوند در قرآن کریم یادآور می‌شودکه مهر و مودت نسبت به والدین به دوران حیات آنان اختصاص ندارد، بلکه باید پس از درگذشت آنان پیوسته به یادشان بود و از خداوند درباره آنان طلب مغفرت و آمرزش کرد. آنجا که از حضرت نوح(ع) چنین نقل می‌فرماید: پروردگارا! مرا و پدر و مادرم و آن کسی را که به خانه من باایمان وارد گردد بیامرز(نوح-28) همچنان که از ابراهیم خلیل(ع) پس از بنای کعبه چنین نقل می‌فرماید: پروردگارا! مرا و والدینم و افراد باایمان را روزی که حساب برپا می‌گردد بیامرز(ابراهیم-41) در اینجا سخن امام صادق(ع) اهمتیش برای ما روشن می‌گردد که می‌فرماید: «مرگ والدین نباید سبب قطع رشته خدمات گردد بلکه باید پس از مرگ به آنها نیکی کرد، برای ایشان نماز گزارد و روزه گرفت و حج انجام داد. 
خداوند همان ثوابی را که برای آنان مقرر داشته است برای فرزندان هم عطا می‌کند. همچنین پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: نیکوکارترین شما کسی است که به پدر و مادر خویش پس از مرگ نیکی کند. (سفینه‌البحار، ج2، ص686)
ادامه دارد