وقتی «بوقچیگری» جای «مدیریت فرهنگی» را میگیرد!(نکته ورزشی)
سیدسعید مدنی
اتفاقات ناخوشایند و درگیریهای تند و توهینآمیز عمدتا و فعلا! لفظی که در هفتههای اخیر- خاصه در فوتبال- رخ داده و سخت باعث آزار اهالی اصیل و محترم ورزش شده، از زوایای مختلف قابل بررسی است.
اولا یکی از اصلیترین دلایل این اتفاقات آن است که در این ورزش خیلیها سر جای خودشان ننشستهاند و چنانکه بارها به سهم خود نوشتهایم و سایر دلسوزان گفته و بلکه فریاد کشیدهاند، کار دست کاردان نیست و چون در خیلی از جاهای حساس ورزش کار دست نا اهلان و فرصتطلبها و نان به نرخ روزخورها افتاده، وقوع چنین اتفاقات ناخوشایند وغیراخلاقی و مغایر با مرام و شئونات ورزشی اصلا جای تعجب ندارد و کاملا طبیعی است.
وقتی در خیلی از جاهای ورزش برخلاف سفارش اکید همه بزرگان و مصلحان راستین تاریخ- از پیامبران الهی(ع) گرفته تا پیشوایان برحق و عالمان و دانشمندان- که به ما گفتهاند در کارهایتان و به ویژه حوزه اجتماعی از متخصصان و آگاهان و... استفاده کنید و کار مردم را به دست نااهلان یعنی فرصتطلبها و ناشیها و شهرتطلبها و منفعتجویان و... نسپرید، عمل میکنیم، باید هم انتظار بدتر از آنچه که امروز شاهدش هستیم، داشته باشیم.
ورزش که باید محل ابراز جوانمردیها و مشدیگریها و پهلوانیها باشد، به صحنه توهین و اهانت و تفرقهافکنی و نفرتپراکنیها و... تبدیل میشود و بدتر از همه، کسانی که درباره اصلاح اوضاع- به ویژه در ابعاد اخلاقی- نقش حساسی برعهده دارند، به جای انجام دقیق و دلسوزانه وظایف مهم خود، آتش بیار معرکه میشوند و در برهم زدن اوضاع اخلاقی و محترمانه ورزش، از مقصران اصلی به حساب میآیند! وقتی کسانی در قواره مدیریت ارشد، وزیر و معاون وزیر و رسانه و تلویزیون و خبرگزاری و سایت و... به جای اینکه در تلطیف فضا بکوشند و منادی رقابت سالم و پرهیجان، در عین رعایت اصول اخلاقی و برادری و وحدت و رفاقت و... باشند، نقش طرفدار تیفوسی در حد بوقچی را بازی میکنند، نمیتوان انتظاری بیش از این داشت! آنهائی که مسائل ورزش را تعقیب میکنند و اوضاع را زیر نظر دارند، خوب متوجه میشوند که از چه کسانی سخن میگوییم.
سالهای سال است که دلسوزانه و برادرانه میگوییم رسانهای مثل تلویزیون میتواند با عملکرد صحیح و با نگاه به اهداف ملی و آرمانهای انقلابی، موجد تحول و اصلاحات مهمی- خاصه در ابعاد فرهنگی و اخلاقی ورزش- باشد و در طرح و حل مشکلات عدیده، نقشآفرینی کند اما متاسفانه این رسانه مهم علیرغم زمان و بودجه هنگفتی که صرف میکند و برنامههای رنگارنگی را به ورزش و عمدتا فوتبال اختصاص داده، نه تنها نقش حیاتی خود را به درستی ایفا نمیکند، بلکه خیلی وقتها- به ویژه در گذشته- در سایه غفلت مدیریتها و افتادن کار دست مجریان بیتجربه و حتی هوچی و شهرتطلب، عامل مهمی در ایجاد تنش و تفرقه بوده و بر مشکلات دامن زده است. وقتی هم صداوسیما خواسته در این زمینه اصلاحاتی صورت دهد، غالبا و حداکثر به تغییر آدمها و مجریان و برنامه سازان محدود شده و بیشتر به «تصفیه حساب شخصی» شبیه بوده زیرا همان روشهای غلط هوچیگرانه به وسیله نامها و افراد دیگری دنبال شده! و هوچیهای قبلی در نقش مصلحانه و خیلی حق به جانب! جای دیگر دکان تازهای برای ادامه شیوههای غوغاسالارانه و نفرتپراکنانه خود باز کردهاند و خلاصه به اصطلاح «آمدند ابرویش را درست کنند، زدند چشم طرف را کور کردند»!
هر چقدر هم بزرگان و مصلحان بگویند و بنویسند که برای ایجاد اصلاحات و تصحیح اشتباهات، تغییر آدمها و نامها کافی نیست، بلکه باید بیش و پیش از آن به تغییر افکار و روشها دست زد، گوش شنوا کمتر پیدا میشود.
نکته دیگر قابل ذکر، این است که اتفاقات و درگیریهای توهینآمیز و بگومگوهای لفظی ناخوشایند که اخیرا افزایش یافته، هنوز هم قابل کنترل و مدیریت است. بنابراین مسئولان محترم و کسانی که در این زمینه نقشی دارند خوب است برخلاف اسلاف خود این اتفاقات و برخوردها را جدی گرفته و به مثابه زنگ خطر و هشدار تلقی کنند و تا هنوز خیلی دیر نشده، برای مقابله با مسببان آشکار و پنهان آن به طور جدی و مدبرانه و البته ریشهای (نه شعاری و صوری) وارد عمل شوند. اگر امروز با این اتفاقات برخورد بایستهای نداشته باشیم و تدبیر شایستهای به کار نبندیم، در فردایی که شاید چندان هم «دیر و دور» نباشد، شاهد نوعی دیگر– و البته خطرناک تر- از برخورد و درگیری خواهیم بود که میتواند فاجعهبار باشد و اصلا شایسته ورزش و فضا و مرام و فرهنگ آن نیست.
در پایان، تاکید میکنیم که در این باره فقط مدیران مسئولیت ندارند، بلکه همه کسانی که در ورزش و رشتههای پرطرفداری چون فوتبال دستی بر آتش دارند، از مسئولان اجرائی و داوران و مربیان و بازیکنان و... گرفته تا رسانهها و حتی عزیزان حوزه انضباطی در ورزشگاهها، میتوانند با عمل به وظیفه خود، در پایان دادن به اتفاقات ناخوشایند و برخوردهای اهانتآمیزی که به شکل نگرانکنندهای از حد خود گذشته، نقش مؤثر و مهمی داشته باشند و...