قدرت در شیلی به دست راستهای افراطی افتاد؛ رئیسجمهور جدید طرفدار دیکتاتور پینوشه!
سرویس خارجی-
با پیروزی «آنتونیو کاست» در انتخابات ریاستجمهوری شیلی، قدرت در این کشور برای اولینبار از زمان پینوشه به یک سیاستمدار راست افراطی رسید. او طرفدار پینوشه دیکتاتور سابق شیلی نیز هست!
قدرت در شیلی پس از چند دهه دوباره به دست راستهای افراطی افتاده است. از 1973 که «آگوستو پینوشه» ژنرال راست افراطی به کمک سیا علیه «سالوادور آلنده» کودتا کرد تا 1990 و به مدت 17 سال پینوشه حاکم مطلق این کشور آمریکای لاتین بود. طی 35 سال گذشته همواره مردم شیلی یک چپ را برای اداره این کشور انتخاب کرده بودند اما در انتخابات روز یکشنبه، مردم این کشور نامزد راست افراطی، «خوسه آنتونیو کاست» را به ریاستجمهوری برگزیدند. «ژانت خارا»، وزیر پیشین کار و سیاستمدار چپ که نماینده ائتلاف حاکم میانهچپ بود در این انتخابات شکست خود. «خارا» در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «دموکراسی با صدایی رسا و روشن سخن گفت. همین حالا با رئیسجمهور منتخب گفتوگو کردم تا برای موفقیت او بهخاطر خیر و صلاح شیلی آرزوی توفیق کنم.»
به نوشته الجزیره این شمارش آرا بازگشتی مهم برای کاست محسوب میشود. این سیاستمدار ۵۹ساله و رهبر حزب جمهوریخواه، در انتخابات سال ۲۰۲۵ برای سومینبار نامزد ریاستجمهوری شد و اینبار نخستین پیروزی خود را رقم زد. او در انتخابات پیشین در سال ۲۰۲۱ از گابریل بوریچ، رئیسجمهور کنونی، شکست خورده بود؛ انتخاباتی که بوریچ با اختلافی نزدیک به ۱۰درصد پیروز شد. اما بوریچ، رهبر پیشین جنبشهای دانشجویی که به جوانترین رئیسجمهور تاریخ شیلی تبدیل شد، تا پایان دوره چهارسالهاش با افت محبوبیت مواجه شد و میزان مقبولیت او به حدود ۳۰درصد کاهش یافت. افزون بر این، طبق قانون شیلی، او امکان نامزدی برای دوره دوم ریاستجمهوری را نداشت. به گزارش فارس به گفته تحلیلگران، پیروزی کاست شیلی را صاحب راستگراترین رئیسجمهور خود از زمان آگوستو پینوشه میکند. پیروزی وی در انتخابات ریاستجمهوری موجی از نگرانیها درباره ظهور یک دیکتاتوری جدید در شیلی را نیز به دنبال داشته است؛ مواضع سختگیرانه کاست و حمایت آشکار وی از «آگوستو پینوشه» دیکتاتور پیشین شیلی، گواهی بر این موضوع است. پینوشه متهم بود که بیش از سههزار شهروند شیلیایی را کشته و یا باعث ناپدیدشدن آنها شده است. در همین حال نیز گزارشهایی وجود دارند که نشان میدهند وی هزاران نفر را شکنجه کرده است.
دلایل گردش مردم شیلی به راست افراطی
به گفته کارشناسان شیلی که یکی از امنترین و مرفهترین کشورهای قاره آمریکا بود، در سالهای اخیر به دلیل مسائلی همچون همهگیری بیماری کووید-۱۹، اعتراضات اجتماعی خشونتآمیز و افزایش جرائم سازماندهیشده خارجی بهشدت آسیب دید. مردم این کشور نیز که از آمار بالای جرم و جنایت و کاهش رشد اقتصادی در سالهای حاکمیت چپگراها دیگر به ستوه آمده بودند، اعلام کردند که قصد دارند در انتخابات ریاستجمهوری شیلی، رای به تغییر دهند. پیشتر نیز نظرسنجیها نشان داده بود که بیش از ۶۰درصد از شیلیاییها امنیت را مهمترین مسئله کشورشان میدانند و برایشان این موضوع از اقتصاد، بهداشت و یا آموزش هم مهمتر است.
بسیاری از تحلیلگران «خوزه آنتونیو کاست» را نسخه شبیهسازشدهای از دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا میدانند، با وعدههایی همچون اخراج مهاجران غیرقانونی، ساخت دیوار و حصار در مرزهای شیلی و مخالفت با سقط جنین توانست آرای لازم را کسب کند.
به نوشته تلگراف او مثل ترامپ به مهاجران غیرقانونی هشدار داده است که تا روز تحلیف وی فرصت ترک داوطلبانه شیلی را دارند و وعده داده است دیوار، حصار و حتی سنگرهایی در مرزهای شیلی نصب کند تا مانع ورود غیرقانونی مهاجران شود.
گردش به راست در آمریکای لاتین
نتیجه انتخابات روز یکشنبه شیلی تازهترین پیروزی جریان راست افراطی در آمریکای لاتین بهشمار میرود؛ منطقهای که در سالهای اخیر شاهد قدرتگیری رهبران راستگرا بوده است؛ چهرههایی که زمانی بیرون از جریان اصلی سیاست تلقی میشدند و اکنون در کشورهایی چون آرژانتین و اکوادور به قدرت رسیدهاند.» او به گروه راستگرایان در سایر کشورهای لاتین از جمله «دانیل نوبوآ» از اکوادور، «نایب بوکله» از السالوادور و «خاویر میلی» از آرژانتین میپیوندد. کاست پیشتر با انتقاد از رویکرد دولت چپگرا در شیلی گفته بود که این کشور در حال فروپاشی است.
روزنامه انگلیسی تلگراف در گزارشی در ارتباط با انتخابات شیلی نوشت: آمریکای لاتین در حال تجربه چرخش سیاسی ملموس به سمت راست ناشی از تمایل دوباره ترامپ به این منطقه است؛ پاندولی که از شیلی تا کلمبیا ادامه دارد و احزاب محافظهکار را در موقعیت خوبی برای در دست گرفتن قدرت قرار داده است.نویسنده، از جمله دلایل ظهور محافظهکاری در این قسمت از نیمکرهغربی را «ناشی از شکستهای چشمگیر سیاستهای چپگرایانه میداند که در بدترین حالت، کشورها را به سمت فروپاشی اقتصادی
سوق داده است.».
به ادعای تحلیلگر این روزنامه، پیروزی کاست در انتخابات شیلی، بخشی از یک تغییر منطقهای گستردهتر همزمان با رد چپگرایی در سراسر آمریکای لاتین است. این گزارش میافزاید: به عنوان مثال در انتخابات بولیوی در ماه اکتبر (مهرماه) رایدهندگان این کشور، حزب سوسیالیست حاکم را پس از نزدیک به ۲۰ سال از قدرت کنار گذاشتند و نامزد اصلی حزب «جنبش به سوی سوسیالیسم» حتی چهاردرصد آرا را هم به دست نیاورد. ب
ه باور تحلیلگر این روزنامه، به نظر میرسد جناح راست در سه کشور دیگر برزیل، کلمبیا و پرو هم در موقعیت خوبی برای به دست گرفتن قدرت سال ۲۰۲۶ قرار دارد. این تغییر سیاسی به ویژه به دلیل گرایش دوباره کاخسفید به سوی آمریکای جنوبی تقویت شده است. به عنوان مثال کمک ۲۰میلیارد دلاری ترامپ به خاویر میلی رئیسجمهوری راستگرای آرژانتین، کمک شایانی به پیروزی وی در انتخابات پارلمانی ماه اکتبر (مهر) کرد. چراکه نظرسنجیها به دلیل اتهامات فساد علیه این سیاستمدار تازهکار زنگ خطر را برای کاهش آرای حزبش به صدا درآورده بود.