توصیه وزارت بهداشت به مصرف نان کاملی که در دسترس نیست

سرویس اجتماعی-
با وجود توصیه‌های مکرر مسئولان و کارشناسان حوزه سلامت و غذا و دارو مبنی بر اهمیت مصرف نان کامل در کشور، هنوز هم عمده نانوایی‌ها در سراسر کشور نانی با کیفیت نان کامل تولید نمی‌کنند.
به گزارش سازمان غذاودارو، زهره پوراحمدی، رئیس اداره نظارت و ارزیابی غذاهای ویژه سازمان غذا و دارو با تأکید بر نقش نان سالم در ارتقای سلامت جامعه گفت: نان‌های کامل و تخمیرشده به دلیل دارا بودن فیبر، ویتامین‌ها و موادمعدنی، نقش مؤثری در پیشگیری از بیماری‌هایی مانند دیابت، یبوست، چربی خون و چاقی شکمی دارند.
پوراحمدی با بیان اینکه نان غذای اصلی سفره ایرانیان است، افزود: متاسفانه بسیاری از نان‌های رایج در کشور از آردهایی تهیه می‌شوند که بخش عمده سبوس آنها در فرآیند آسیابانی جدا شده و همین موضوع موجب کاهش ارزش تغذیه‌ای نان می‌شود.
وی با اشاره به میزان سبوس‌گیری آردهای مصرفی ادامه داد: آرد بربری معمولاً ۱۵ تا ۱۸درصد، آرد تافتون ۱۳ تا ۱۵درصد و آرد سنگک حدود 
۷ تا ۱۰درصد سبوس‌گیری شده‌اند، در حالی که نان کامل از آردی تهیه می‌شود که کمتر از 5درصد سبوس آن جدا شده و به همین دلیل رنگ تیره‌تر و ارزش تغذیه‌ای بالاتری دارد.
رئیس اداره نظارت و ارزیابی غذاهای ویژه سازمان غذاودارو با تأکید بر اهمیت فیبر غذایی گفت: سبوس گندم منبع غنی فیبر است که به تنظیم عملکرد دستگاه گوارش کمک کرده و در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر نقش اساسی دارد. علاوه‌بر فیبر، سبوس حاوی ویتامین‌ها و موادمعدنی ضروری برای بدن است.
پوراحمدی با اشاره به اهمیت تخمیر نان بیان داشت: نان سالم حتماً باید فرآیند تخمیر را طی کرده باشد. تخمیر مناسب که حداقل دو ساعت زمان می‌برد، موجب بهبود عطر، طعم، قابلیت هضم نان و کاهش ترکیبات مضر می‌شود. نان‌هایی که بدون تخمیر پخت می‌شوند، ارزش تغذیه‌ای پایین‌تری دارند.
وی همچنین با هشدار نسبت به مصرف نان‌هایی که روی آنها سبوس خام، سبزی خشک یا افزودنی‌های بدون مجوز پاشیده می‌شود، اظهار داشت: سبوس خام، خوراکی نیست و می‌تواند مانع جذب موادمغذی شده و حتی منجر به کم‌خونی شود. سبزی‌ها و افزودنی‌هایی که بدون مجوز سازمان غذا و دارو استفاده می‌شوند نیز ممکن است آلوده و برای سلامت مضر باشند.
رئیس اداره نظارت و ارزیابی غذاهای ویژه سازمان غذاودارو درباره استفاده از کنجد و سیاه‌دانه در نان‌ها تأکید کرد: این مواد باید تازه و دارای بوی طبیعی باشند، زیرا کنجد کهنه و مانده می‌تواند حاوی ترکیبات مضر ناشی از فساد چربی‌ها باشد.
پوراحمدی در پایان با بیان اینکه بهترین ناظر بر کیفیت نان، خود مصرف‌کنندگان هستند، گفت: مردم با انتخاب نان‌های تیره‌تر، معطر، تخمیرشده و سالم می‌توانند نانوایی‌ها را به سمت تولید نان کامل و باکیفیت سوق دهند. مصرف نان‌های سفید و فاقد فیبر، خطر ابتلا به دیابت، چاقی شکمی و مشکلات گوارشی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.
 وضعیت نامطلوب تولید و عرضه نان کامل 
توصیه‌های مسئول سازمان غذاودارو در حالی است که به گفته احمد اسماعیل‌زاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در سوم آذرماه امسال، اگرچه در همه استان‌ها حداقل یک کارخانه برای تولید آرد کامل وجود دارد اما تهران با فقدان نانوایی عرضه‌کننده نان کامل مواجه است. 
اسماعیل‌زاده ادامه داد: وزارت کشور، مسئولیت بازنگری و تغییر قیمت‌ نان کامل را برعهده گرفته است. اگر بازنگری قیمت‌ نان کامل انجام شود و شرایط به نحوی باشد که تولیدکننده احساس ضرر مالی نکند، احتمال گرایش نانوایان به تولید نان کامل وجود دارد. قیمت نان کامل، چالش اصلی دسترسی اهالی پایتخت به نان کامل است؛ چراکه نانوایان اظهار می‌کنند تولید نان کامل به فرآیند تخمیر نیاز دارد و این موضوع سبب کاهش تولید نان و در نتیجه درآمد کمتر می‌شود.
همچنین به گفته حسن امامی رضوی، رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی کشور در 30 مهرماه امسال، حدود 80 کارخانه آرد در کشور آرد کامل تولید می‌کنند و نزدیک به 600 نانوایی نان کامل می‌پزند؛ اما در شهری مانند تهران با جمعیتی حدود 8 تا 9میلیون نفر، حتی یک نانوایی نان کامل نیز وجود ندارد.
به نظر می‌رسد تولید این میزان از تولید آرد کامل در کشور با توجه به فواید فراوانی که دارد و عرضه نان کامل در همه استان‌ها کافی به نظر نمی‌رسد و در استان پرجمعیتی مثل نیز این وضعیت اصلاً قابل‌قبول نیست.
نکته مهم، سبوس‌گیری‌های بیش از حد مجاز و استاندارد در کارخانه‌های آرد یک معضل دیرینه است که باید مسئولان امر به آن ورود جدی داشته باشند. اینکه بخش عمده‌ای از سبوس آرد برای فروش با قیمت بالا به دامداری‌ها و... جدا شود، اقدامی آسیب‌رسان است که تهدیدی برای سلامت مردم به‌شمار می‌رود.
اگر مسئولان امر بر موضعاتی مانند پیشگیری از دیابت، چاقی، بیماری‌های قلبی و... تاکید دارند، علاوه‌بر مردم بخشی از این پیشگیری در همین نظارت‌هاست که به عنوان مثال نان سالم و کامل به دست مردم برسد نه نان‌های مضر. اگر اینجا پیشگیری نشود فردا باید هزاران برابر بیشتر برای درمان هزینه کرد.
 کارگروه احیای نان کامل 
در سازمان بازرسی تشکیل شد
در همین زمینه، کارگروه احیای نان کامل به دستور رئیس سازمان بازرسی کل کشور، با هدف بررسی موانع ترویج و توسعه نان کامل و ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرائی مرتبط با حوزه امنیت غذایی تشکیل شد.
به گزارش مرکز رسانه قوه قضائیه، این کارگروه که با دستور ذبیح‌الله خداییان تشکیل شده است مأموریت دارد ضمن شناسایی خلأ‌ها و آسیب‌های موجود در زنجیره تولید تا مصرف گندم، آرد و نان، پیشنهادهای اصلاحی لازم را برای ارتقای کیفیت و سلامت نان و دسترسی مطلوب مردم به نان کامل ارائه کند.
توجه به نقش نان کامل در امنیت غذایی، سلامت عمومی و عدالت غذایی از محورهای اصلی تشکیل این کارگروه اعلام شده است.
بر این اساس، گزارش‌های نظارتی و راهبردی این کارگروه درباره عملکرد دستگاه‌های ذی‌ربط، برای اتخاذ تصمیم‌های قانونی و اصلاحی به مراجع ذی‌صلاح ارائه خواهد شد.