راهکارهای پزشکی برای پیشگیری و درمان آنفلوآنزا

رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی دانشگاه علوم پزشکی تهران نسبت به شروع اپیدمی آنفلوآنزا هشدار داد و افزود: مبتلایان تا یک هفته پس از بروز علائم همچنان ناقل‌اند.
محمدرضا صالحی درباره شیوع آنفلوآنزا به ایسنا گفت: تصور می‌کنم زمان اعلام اپیدمی آنفلوآنزا فرارسیده و می‌بایست این موضوع اعلام شود. براساس روند رو به افزایش ابتلای هم‌وطنان به آنفلوآنزا طی یک هفته گذشته می‌توان اپیدمی این بیماری را اعلام کرد.
صالحی با بیان اینکه سیستم بهداشتی و درمانی کشور باید بر اساس شرایط اپیدمی اقدام کند، تصریح کرد: هنگامی که می‌گوییم عملکرد سیستم بهداشتی و درمانی می‌بایست براساس شرایط اپیدمی باشد، منظور این است که آموزش‌های لازم در اختیار مردم قرار گیرد.
وی ادامه داد: هموطنان باید بدانند چه کارهایی انجام دهند که تا حد امکان از ابتلا به آنفلوآنزا پیشگیری کنند. همچنین آموزش‌ها می‌بایست به نحوی باشد که مردم بدانند در صورتی که به این بیماری مبتلا شدند چه اقداماتی انجام دهند.
استفاده از ماسک و شست‌وشوی دست‌ها را فراموش نکنیم
دانشیار بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره روش‌های پیشگیری از آنفلوآنزا توضیح داد: استفاده از ماسک و شست‌وشوی مرتب دست‌ها، قدم اول پیشگیری از آنفلوآنزا است. همچنین اجتناب از دست دادن، دوری‌کردن از تماس نزدیک، اجتناب از حضور در مکان‌های عمومی و رعایت موارد مربوطه و پوشش ماسک در صورت استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی، به پیشگیری از آنفلوآنزا بسیار کمک می‌کند.
صالحی با بیان اینکه متاسفانه شست‌وشوی دست‌ها چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد، گفت: آنفلوآنزا از طریق قطرات تنفسی در سطوح قابل انتقال است. بر اساس شرایط انتقال و وضعیت روزهای کنونی، بهتر است که به شست‌وشوی مرتب دست‌ها توجه‌ کنیم.
افزایش امکان ابتلا به بیماری 
این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه امکان ابتلا به آنفلوآنزا افزایش یافته، اظهار داشت: با توجه به اینکه امکان ابتلا به آنفلوآنزا افزایش یافته، با انجام اقدامات پیشگیرانه بازهم احتمال ابتلا به این بیماری وجود دارد. 
هنگامی که افراد مبتلا می‌شوند، با علائمی مانند سردرد، بدن درد، تب‌های بالا، احتمال ضعف و بی‌حالی، گلودرد، آبریزش بینی، ریزش اشک و احتمال سرفه‌های خشک مواجه می‌شوند. این احتمال وجود دارد که تمام این علائم در یک فرد وجود نداشته باشد.
وی گفت: بیماران در مدت زمان بیماری خود می‌بایست مایعات فراوان مصرف کنند. همچنین استراحت‌کردن، استفاده از مسکن‌های ساده، مصرف میوه و سبزیجات تازه، استفاده از ویتامین C، دوری از اعضای خانواده نیز به بیماران توصیه می‌شود. افرادی که به آنفلوآنزا مبتلا می‌شوند، بهتر است که اتاق خود را از سایر اعضای خانواده جدا کنند و در خانه نیز ماسک داشته باشند.
اجتناب از حضور کودکان مبتلا  
در کلاس‌های درس
رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی و مدیریت مصرف آنتی‌بیوتیک‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: افراد دارای علائم عفونت‌های تنفسی، بهتر است از حضور در مکان‌ها و وسایل حمل‌ونقل عمومی و کلاس‌های درس خودداری کنند. با توجه به اینکه احتمال انتقال این بیماری تا یک هفته وجود دارد، من از بیماران درخواست می‌کنم که نسبت به اهمیت رعایت عدم حضور در مکان‌های عمومی آگاه باشند.
صالحی تصریح کرد: اگرچه روزهای آلوده تهران را سپری می‌کنیم و آلودگی هوا بر سلامت انسان‌ها اثر می‌گذارد، اما تعطیلی کلاس‌های درس سبب کندشدن اپیدمی آنفلوآنزا می‌شود؛ چراکه کودکان به راحتی می‌توانند به آنفلوآنزا مبتلا شوند و این بیماری را به سایر اعضای خانواده خود منتقل کنند.
احتمال ابتلا به بیماری شدید 
در گروه‌های پرخطر
وی با بیان اینکه گروه‌های پرخطر برای پزشکان بسیار حائز اهمیت هستند، گفت: زنان باردار، افراد مبتلا به چاقی، سالمندان، کودکان کمتر از ۶ سال، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، مبتلایان به سرطان، بیماران تحت شیمی درمانی، بیماران دارای نارسایی‌های قلبی و ریوی این روزها می‌بایست بسیار مراقب باشند. این افراد به طور حتم از ماسک استفاده کنند و از شست‌وشوی مرتب دست‌ها غافل نشوند.
دانشیار بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران ادامه داد: اگر افراد پرخطر به آنفلوآنزا مبتلا شوند، این احتمال وجود دارد که شرایط آنها نسبت به سایر افراد سخت‌تر شود و به درمان‌های پیچیده‌تر، بستری‌شدن در بیمارستان‌ و مدیریت دقیق‌تر نیاز داشته‌ باشند. صالحی درباره افزایش مراجعه به مراکز درمانی توضیح داد: براساس اطلاعاتی که در اختیار دارم، تعداد موارد مثبت آنفلوآنزا نسبت به اوایل آبان‌ماه ۳۰درصد افزایش یافته است. افزایش تعداد موارد مثبت آنفلوآنزا بیانگر ورود جدی به یک پیک این بیماری است.
مبتلایان به آنفلوآنزا به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند
رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی و مدیریت مصرف آنتی‌بیوتیک‌های دانشگاه علوم‌پزشکی تهران با بیان اینکه آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است، اظهار داشت: حدود ۹۰ تا ۹۵درصد بیماران به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند. این احتمال وجود دارد که برخی بیماران مبتلا به آنفلوآنزا به مواردی مانند ذات‌الریه و سینوزیت مبتلا شوند و با نظر پزشک به آنتی‌بیوتیک نیاز داشته باشند. متاسفانه، هنگامی که بیماران به صورت خودسرانه به درمان بیماری با آنتی‌بیوتیک روی می‌آورند، نه‌تنها احتمال ابتلا به عوارض آنتی‌بیوتیکی برای آنها وجود دارد، بلکه روند درمان آنفلوآنزا را به تاخیر می‌اندازند. باز هم تاکید می‌کنم که احتمال بروز مشکلات در این افراد وجود دارد.
وی با بیان اینکه مبتلایان به آنفلوآنزا می‌بایست صبور باشند، افزود: مصرف مایعات فراوان، استراحت، مصرف مسکن‌های ساده و صبور بودن در دوران بیماری توصیه می‌شود. متاسفانه، برخی بیماران صبر کافی برای درمان خود ندارند و انتظار دارند در کوتاه‌ترین زمان بهبود یابند.
مصرف خودسرانه دگزامتازون و خطر مرگ
این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه درمان آنفلوآنزا با آنتی‌بیوتیک دست‌نیافتنی است، توضیح داد: متاسفانه، برخی افراد برای درمان به مصرف خودسرانه دگزامتازون روی می‌آورند. مصرف خودسرانه دگزامتازون می‌تواند سبب بروز مشکلات جدی و حتی مرگ بیمار شود. تزریق دگزامتازون در آنفلوآنزا در بسیاری از موارد سبب بروز مشکلات جدی شده و به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.
ضرورت پیشگیری از ابتلا به آنفلوآنزا
صالحی درباره تزریق واکسن آنفلوآنزا افزود: در شرایط کنونی بهتر است که بر پیشگیری از ابتلا به آنفلوآنزا تمرکز کرد تا نسبت به تزریق واکسن اقدام کرد. اگرچه تزریق واکسن در حالت کلی توصیه می‌شود اما به نظر می‌رسد که اغلب موارد آنفلوآنزا «ساب‌کلاد K» باشد و این سویه در واکسن‌هایی که برای سال جاری طراحی شده، وجود ندارد.
رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی و مدیریت مصرف آنتی‌بیوتیک‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران توضیح داد: براساس شرایط کنونی، بهتر است که بر پیشگیری متمرکز شویم. در حال حاضر، ماسک‌زدن، شستن مرتب دست‌ها و اجتناب از حضور در مکان‌های عمومی نسبت به تزریق واکسن بسیار مهم‌تر است.