حمله به سومین نفتکش روسی طی چهار روز
همزمان با تشدید تنشها بین روسیه و ناتو، جنگ نفتکشها علیه روسیه نیز وارد مرحله تازهای شده است. ماجرا از این قرار است که طی چهار روز گذشته، دستکم به سه نفتکش روسی حمله شده است.
تنشها بین روسیه و ناتو طی روزهای گذشته بهشدت بالا رفته است. بسیاری از گزارشها حاکی است که اعضای ناتو خود را برای جنگ با روسیه پس از آتشبس در جنگ اوکراین آماده میکنند. حتی رئیس کمیته نظامی ناتو روسیه را به حمله پیش دستانه تهدید کرده است. تهدیدی که البته با واکنش تند روسیه مواجه شد و «ماریا زاخارووا» سخنگوی وزارت خارجه روسیه هشدار داد که چنین تهدیدی میتواند تبعات شدیدی علیه ناتو داشته باشد. کشورهای اروپایی در راستای این آمادگی بودجههای نظامی خود را افزایش داده و طرحهای حمله و جابهجایی نیروها را تهیه کردهاند. فرانسه نیز که روابطش با روسیه در پایینترین سطح قرار دارد، تلاش هماهنگی را آغاز کرده تا شهروندانش را متقاعد کند که باید برای جنگ آماده باشند. رئیس ستاد کل ارتش این کشور هفته گذشته در همین راستا به فرانسویها هشدار داد که برای از دستدادن احتمالی فرزندانشان در جنگ با روسیه آماده باشند. در آلمان نیز دولت این کشور مردم را برای جنگ با روسیه آماده میکند. گاردین با انتقاد از این سیاست دولت «فردریش مرتس» صدراعظم این کشور نوشته است: «آلمان سالها شهروندانش را با این جمله تربیت کرد که جنگ بد است، اما حالا میخواهد همانها را به سربازی بفرستد.»
جنگ نفتکشها
همزمان با این تحولات، ناتو فشارهای اقتصادی به روسیه را با حمله کشتیها و به نفتکشهای روسی تشدید کرده است. به ظاهر اوکراین این حملات را انجام میدهد اما به گفته کارشناسان ارتش این کشور نمیتواند به تنهائی قادر به طرحریزی و اجرای این حملات باشد. به نوشته گاردین هدف اصلی، نفتکشهایی است که به «ناوگان سایه» روسیه تعلق دارند؛ این ناوگان با عبور از تحریمهای غرب، نفت روسیه را به بازارهای خارجی صادر میکند. براساس گزارشها هدف از این حملات تشدید فشار اقتصادی به روسیه و کاهش درآمدهای نفتی روسیه است تا مسکو در مذاکرات آتشبس با روسیه در موضع ضعیفتری قرار بگیرد.
این حملات از 28 نوامبر(7 آذر) با حمله به دو نفتکش روسی در دریای سیاه و در نزدیکی سواحل روسیه آغاز شده است. روز سهشنبه نیز کشتی باربری «۲-MIDVOLGA»
که حامل محموله روغن آفتابگردان از روسیه عازم گرجستان بود، مورد حمله قرار گرفت. براساس اطلاعیه رسمی مدیریت کل کشتیرانی ترکیه، این حادثه در حدود «80 مایل» دورتر از سواحل ترکیه در دریای سیاه رخ داده است. مدیران این سازمان اعلام کردهاند که ۱۳ عضو خدمه این کشتی «در وضعیت نامساعدی نیستند و هیچگونه درخواست کمک ندادند».
رویترز در گزارشی با اشاره به این حملات نوشته است: حملات دریایی اوکراین به روسیه بر حملونقل آبی در دریای سیاه اثر گذاشته است و هزینه بیمه کشتیرانی را افزوده است. به گزارش رویترز دریای سیاه مسیر حیاتی صادرات غلات، نفت و فرآوردههای نفتی است و آبهای آن بین بلغارستان، گرجستان، رومانی، ترکیه، روسیه و اوکراین مشترک است. به گفته منابع آگاه از کشتیرانی و بیمه، نرخ ریسک جنگ برای یک دوره هفتروزه که توسط شرکتهای بیمه و براساس ارزش کشتی تعیین میشود، برای کشتیهایی که به بنادر اوکراین میروند بیستوپنج درصد افزایش یافته است. براساس گزارش رویترز حمله به نفتکشهای روسی تنها به سه کشتی روزهای اخیر محدود نبوده و از دسامبر 2024(آذر 1403) دستکم هفت انفجار جداگانه در نفتکشهایی که به بنادر روسیه رفته بودند، از جمله در مدیترانه، رخ داده و اوکراین(بخوانید ناتو) مظنون اصلی این حملات است. حملات به نفتکشها تنها به دریای سیاه هم محدود نبوده است و رویترز نوشته است یک نفتکش متعلق به ترکیه (نفتکش مرسین) که هفته گذشته در سواحل سنگال آسیب دید، هدف چهار انفجار خارجی قرار گرفت که البته تلفات جانی یا آلودگی زیستمحیطی نداشت. این کشتی پیشتر به بندر روسیه رفته بود و منابع مطلع میگویند ارزیابی اولیه نشان میدهد با مینهای چسبان هدف قرار گرفته که مشابه چند مورد دیگر در سال جاری است.
تنهائی اروپا
در حالی که گزارشها حاکی است که اعضای اروپایی ناتو خود را برای جنگ با روسیه آماده میکنند اما گزارشها حاکی است که آمریکا در حال فاصلهگیری از اروپا در جنگ اوکراین است. یک رسانه آمریکایی، طرح صلح اوکراین را عامل نزدیکی مسکو و واشنگتن ارزیابی کرده و نوشته است: اکنون اروپا تنها مانده است. والاستریتژورنال به نقل از یک مقام فرانسوی که نخواست نامش فاش شود نوشته است: اکنون اروپا «تنها مانده است» زیرا واشنگتن از منطقه عقبنشینی کرده و قاره سبز، مجبور است بیش از پیش به توان خود متکی باشد. براساس گزارش این رسانه آمریکایی، طرح صلح ترامپ برای اوکراین، موجب تشدید اختلافات
میان کشورهای عضو پیمان آتلانتیکشمالی (ناتو) شده است.
به گزارش مهر خبرگزاری رویترز نیز، طرح صلح آمریکا برای اوکراین، بدون در نظر گرفتن نگرانیهای بروکسل را «توافق زشت» برای اروپا خوانده است. این رسانه غربی نوشت: مقامهای اروپایی نگران هستند که توافق نهائی درباره اوکراین، نهتنها روسیه را مجازات یا تضعیف نکند بلکه امنیت قاره سبز را بیش از پیش به خطر بیندازد. رویترز افزود: حتی ممکن است آمریکا به عنوان شریک سنتی اروپا در پیمان آتلانتیکشمالی (ناتو)، همکاریهای گسترده اقتصادی با روسیه را نیز شروع کند. این رسانه انگلیسیزبان به نقل از لوک ون میدلار مدیر اندیشکده ژئوپلیتیک بروکسل، نوشت: به نظر میرسد آرامآرام این واقعیت پذیرفته میشود که در نهایت یک توافق زشت حاصل خواهد شد. ترامپ خواهان توافقی مبتنی بر منطق قدرتهای بزرگ است. براساس این منطق، آمریکا و روسیه دو قدرت بزرگ هستند و باید با هم درباره مسائل توافق کنند. رویترز نوشت: اروپا اکنون، «قیمت نپرداختن به توسعه قابلیتهای نظامی در سالهای اخیر» را میپردازد و هنوز کارتهای لازم برای حضور مؤثر در میز مذاکرات را در اختیار ندارد. رئیسجمهور فرانسه نیز با انتقاد از حاشیهرانده شدن اروپا در گفتوگوهای امنیتی کییف و مسکو تأکید کرد که «بدون حضور اروپا، هیچ صلح پایداری شکل نخواهد گرفت».
«امانوئل ماکرون»، در اظهاراتی که از سوی رسانههای فرانسه و شبکه الجزیره منتشر شد، بر ضرورت مشارکت فعال کشورهای اروپایی در مذاکرات مرتبط با آینده امنیتی اوکراین تأکید کرد. او گفت که هرگونه توافق با روسیه، در صورتی که اروپا در آن نقش محوری نداشته باشد، نه پایدار خواهد بود و نه قابل اجرا. ماکرون در سخنان خود اظهار داشت: «کشورهای اروپایی باید در مذاکرات مربوط به تضمینهای امنیتی اوکراین مشارکت داشته باشند. نمیتوان سرنوشت امنیتی قاره را بدون حضور اروپا تعیین کرد.»