واگذاری سرزمینهای از دست رفته اوکراین به روسیه، راهحل ترامپ برای آتشبس در اوکراین
سرویس خارجی-
«ولودمیر زلنسکی» در واکنش به طرح ترامپ برای واگذاری سرزمینهای از دسترفته اوکراین جهت حصول آتشبس با روسیه تأکید کرد این طرح را نخواهد پذیرفت. مسئلهای که به گفته رسانهها
خشم ترامپ را بار دیگر شعلهور خواهد کرد.
با تحولات روزهای اخیر به نظر میرسد که جنگ اوکراین وارد مرحله جدیدی شده است. هفته گذشته پس از دیدار ویتکاف دستیار ویژه رئیسجمهور آمریکا با پوتین رسانهها اعلام کردند که پوتین و ترامپ هفته جاری با یکدیگر دیدار خواهند کرد. روز جمعه ترامپ رسماً این دیدار را تأیید و اعلام کرد که جمعه پیشرو (24 مرداد) با همتای روس خود، ولادیمیر پوتین، در «آلاسکا» دیدار خواهد کرد. سخنگوی پوتین گفته است نشست پیشرو بر دستیابی به صلحی پایدار در مناقشه اوکراین متمرکز خواهد بود. به گفته کرملین، مسکو در جریان سفر ویتکاف، یک پیشنهاد «قابل قبول» از آمریکا دریافت کرده است و این زمینه دیدار رؤسای جمهور دو کشور را فراهم کرده است. درباره پیشنهاد قابل قبول برای روسیه گمانهزنیهای مختلفی انجام شده است اما ظاهراً موضوع به تبادل سرزمین برمیگردد، یعنی اوکراین بپذیرد سرزمینهایی که در این جنگ از دست داده که معادل 20درصد از خاک این کشور میشود دیگر قابلیت بازگشت به سرزمین اصلی اوکراین را ندارد و بخشی از خاک روسیه خواهد بود. رئیسجمهور آمریکا نیز بدون اشاره به جزئیات بیشتر توافق آتشبس احتمالی تبادل سرزمین را یکی از الزامات پایاندادن به جنگ در اوکراین دانسته است. او در کاخسفید و پس از قطعیشدن این دیدار گفت پایاندادن به جنگ اوکراین مستلزم «تبادل سرزمین» خواهد بود.
پیشنهاد پوتین
به گفته مقامات اروپایی و اوکراینی، پوتین پیشنهادی جامع برای آتشبس در اوکراین به دولت ترامپ ارائه داده که براساس آن در ازای شرق اوکراین، منطقهای که به عنوان «دونباس» شناخته میشود، جنگ اوکراین را متوقف خواهد کرد. والاستریتژورنال در این زمینه نوشته است: پوتین در صورتی که اوکراین موافقت کند نیروهای نظامی خود را از تمام منطقه شرقی دونتسک خارج کند، آتشبس کامل را پیشنهاد داده است. طبق چنین توافقی، روسیه دونتسک، لوهانسک و همچنین شبهجزیره کریمه را کنترل خواهد کرد. به گزارش والاستریتژورنال، پیشنهاد پوتین با تردید برخی از مقامات اوکراینی و اروپایی مواجه شد که اظهار داشتند این یک ترفند برای فرار از تحریمها و تعرفههایی است که رئیسجمهور دونالد ترامپ قول داده بود در صورت عدم دستیابی به توافق آتشبس تا روز جمعه، ضربالاجل خود به پوتین، علیه روسیه اجرا کند. طبق این گزارش، در صورت پذیرش، این پیشنهاد در دو مرحله اجرا خواهد شد. در مرحله اول، نیروهای اوکراینی از دونتسک عقبنشینی میکنند و خطوط نبرد مسدود میشوند. در مرحله دوم، پوتین و ترامپ یک طرح صلح نهائی را تدوین خواهند کرد که بعداً با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، مذاکره خواهد شد.
بلومبرگ هم طرح واشنگتن و مسکو برای آتشبس موقت با هدف پایاندادن به جنگ و آغاز مذاکرات فنی به منظور دستیابی به صلح قطعی در اوکراین را پیروزی بزرگ برای ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه توصیف کرده است. بلومبرگ به نقل از افراد آگاه از این روند نوشت: واشنگتن و مسکو دستیابی به توافق برای پایاندادن به جنگ در اوکراین را هدف قرار دادهاند. بلومبرگ به نقل از افراد یادشده که به دلیل محرمانه بودن این توافق خواستند نامشان فاش نشود، افزود: مقامهای آمریکایی و روسیه در حال همکاری درباره توافقی سرزمینی در نشست دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین رئیسان جمهوری آمریکا و روسیه هستند. این گزارش میافزاید: آمریکا تلاش میکند حمایت اوکراین و متحدانش را درباره این توافق جلب کند؛ توافقی که هنوز تا قطعیشدن فاصله دارد. به نوشته بلومبرگ، پوتین از اوکراین میخواهد منطقه شرق دنباس و کریمه را که در سال ۲۰۱۴ به خاک روسیه ملحق شد، واگذار کند. این امر مستلزم آن است که ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهوری اوکراین نیروهایش را از بخشهایی از مناطق لوهانسک و دونتسک که همچنان درکنترل کییف است، خارج کند. براساس این گزارش، تحقق این هدف پیروزی برای ارتش روسیه است که از زمان حمله تمامعیار به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ (اسفند 1400) نتوانسته به آن دست یابد. تارنمای آمریکایی خاطرنشان کرده است: چنین نتیجهای، پیروزی بزرگ برای پوتین خواهد بود که با به حاشیه راندن اوکراین و متحدان اروپاییاش، مدتها به دنبال مذاکرات مستقیم با آمریکا درباره اصول پایان دادن به جنگ بوده است. به نوشته بلومبرگ، در چنین سناریویی، زلنسکی با توافقی مواجه خواهد شد که به موجب آن باید از دستدادن خاک خود را بپذیرد و در عین حال، اروپا نگران خواهد بود که نظارت بر آتشبس به پوتین که نیروهایش در حال بازسازی خود هستند واگذار خواهد شد.
زلنسکی: طرح ترامپ را قبول ندارم
رئیسجمهور اوکراین در نخستین واکنش به طرح ترامپ برای آتشبس در جنگ اوکراین از طریق واگذاری سرزمین، بهصراحت اعلام کرد که این طرح را نمیپذیرد. «اوکراینیها زمین خود را به اشغالگر نخواهند داد» این واکنش زلنسکی چند ساعت پس از اظهارات ترامپ است که گفت توافق صلح میان اوکراین و روسیه مستلزم «مبادله بخشی از سرزمینها» است. زلنسکی همچنین در اشاره به دیدار آتی رؤسایجمهور آمریکا و روسیه، گفت که «هر تصمیمی که علیه ما گرفته شود، هر تصمیمی که بدون حضور اوکراین اتخاذ شود، تصمیمی علیه صلح است. چنین تصمیمهایی هیچ نتیجهای نخواهند داشت و هرگز کارساز نخواهند بود». زلنسکی در رد پیشنهاد ترامپ به قانون اساسی اوکراین استناد کرد و گفت «پاسخ پرسش دربارة قلمرو اوکراین، همین حالا در قانون اساسی موجود است. نه کسی از این موضع عقبنشینی خواهد کرد و نه کسی قادر به این کار خواهد بود». به گزارش فارس طبق تحلیلها، رد صریح اظهارات ترامپ از سوی زلنسکی، خطر برانگیختن خشم رئیسجمهور آمریکا را در پی دارد که حصول توافق صلح بین اوکراین و روسیه را یکی از اهداف مهم سیاستخارجی خود قرار داده، حتی اگر این امر مستلزم پذیرش شرایطی به زیان کییف باشد. ترامپ پیشتر زلنسکی را به خاطر پافشاری بر آنچه او «خواستههای لجوجانه برای آتشبس» توصیف کرده، مورد انتقاد قرار داده است. با وجود مخالفت اکثر اوکراینیها با واگذاری خاک به روسیه (اندکی بیش از نیمی از اوکراینیها)، حمایت از واگذاری زمین پس از شکست ضدحمله اوکراین در سال ۲۰۲۳، افزایش یافته است. طبق نظرسنجی جدید «مؤسسه بینالمللی جامعهشناسی کییف»، حدود ۳۸درصد جمعیت این کشور موافق واگذاری زمین هستند، در حالی که این رقم حدود دو سال پیش تنها ۱۰درصد بود.