هشدار روسیه به «طرح فریبکارانه آمریکا» برای به چنگآوردن کریدور زنگزور
سرویس خارجی-
روسیه درباره طرح فریبکارانه اداره کریدور زنگزور توسط آمریکا به دولتهای آذربایجان و ارمنستان هشدار داد. آمریکا به دنبال تسخیر
100 ساله این کریدور است.
کریدور« زنگزور» این روزها دوباره به کانون توجه گسترده رسانهها و محافل سیاسی تبدیل شده است. این کریدور، به عنوان یک پروژه حملونقل استراتژیک در قفقازجنوبی، با هدف اتصال جمهوری آذربایجان به منطقه خودمختار نخجوان از طریق استان سیونیک ارمنستان، از زمان جنگ دوم قرهباغ (۲۰۲۰) به یکی از موضوعات محوری در ژئوپلیتیک منطقه تبدیل شده است. این پروژه که از آن به عنوان «دالان تورانی ناتو» یاد میشود، فراتر از یک مسیر ترانزیتی ساده- و به گفته کارشناسان- اهدافی ژئوپلیتیکی و استراتژیک را دنبال میکند که توسط ناتو، هدایت میشود. از نگاه شماری از کارشناسان، در واقع «دالان تورانی ناتو»، پروژهای با اهداف ژئوپلیتیکی گسترده محسوب میشود که فراتر از منافع جمهوری آذربایجان و ترکیه، به دنبال تقویت نفوذ ناتو و غرب در قفقازجنوبی و تضعیف ایران، روسیه و چین است.
جنجال تازه درباره این کریدور اینبار به پیشنهاد جنجالی تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه مربوط میشود. وی به نمایندگی از دولت متبوع خود خواستار اجاره 100 ساله 32 کیلومتر از خاک ارمنستان به منظور مدیریت کریدور زنگزو شده است تا به ادعای آمریکا اختلافات بر سر اداره این کریدور بین آذربایجان و ارمنستان را حلوفصل کند. به گفته کارشناسان آمریکا با این پیشنهاد عملاً میخواهد در نزدیکی مرزهای ایران منطقه جدیدی برای نفوذ خود دستوپا کند. اگر این کریدور آنطور که آذربایجان و ترکیه به دنبال آن هستند اجرائی شود جدای از اینکه ارتباط زمینی ایران
با ارمنستان و اوراسیا قطع میشود، ژئوپلیتیک منطقه را نیز تغییر داده و تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی ایران محسوب میشود به همین دلیل مقامات جمهوری اسلامی ایران بهوضوح با این کریدور و همچنین پیشنهاد آمریکا مخالفت کردهاند.
هشدار روسیه
جدای از مخالفت ارمنستان با پیشنهاد آمریکا دولت روسیه نیز رسماً با طرح آمریکا مخالفت کرده و آن را فریبکارانه خوانده است. سخنگوی وزارت امورخارجه روسیه، پیشنهاد واشنگتن درباره مشارکت در طرح کریدوری در منطقه قفقاز را مصداق فریبکاری و مغایر با سازوکار تأمین امنیت این منطقه خواند و در این زمینه به ارمنستان و جمهوری آذربایجان درباره پیامدهای طرحهای غرب هشدار داد.
به گزارش ایرنا از خبرگزاری تاس، ماریا زاخارووا پنجشنبه در نشستی خبری با اشاره به تلاشهای واشنگتن برای دخالت در روند بازگشایی مسیرهای مواصلاتی در منطقه گفت: آمریکاییها میگویند که ظاهراً راهحل منحصر به فردی در این زمینه دارند که چیزی جز فریبکاری نیست. سخنگوی وزارت امورخارجه روسیه خاطرنشان کرد: آمریکاییها در واقعیت نمیتوانند موضوع جدیدی مطرح کنند بهجز آنچه که در چارچوب گروه کاری تخصصی سهجانبه به ریاست مشترک معاونان نخستوزیران روسیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان انجام شده است؛ متأسفانه، به دلیل نفوذ مخرب غربیها بر موضع مقامات ارمنستان، کار در این گروه متوقف شده است. این دیپلمات روس در زمینه حلوفصل مناقشه جمهوری آذربایجان و ارمنستان، خواستار خودداری طرفین از بررسی سطحی پیامهای پایتختهای غربی شد و خاطرنشان کرد: شکی نیست که غرب در پشت طرح این موضوع، یک اقدام کاملاً فرصتطلبانه را پنهان کرده است. زاخارووا گفت: غرب به دنبال آن است که به معنای واقعی کلمه، عادیسازی روابط ارمنستان و جمهوری آذربایجان را از بُعد منطقهای خارج کنند. وی اظهار داشت: تلاشهای غرب در حالی است که این دو کشور قفقازجنوبی در تلاش هستند تا بهتنهائی و با حمایت نزدیکترین همسایگان خود که با آنها زندگی میکنند و بارها در صلح یا حلوفصل موقعیتهای درگیری حاد آنها- روسیه، ایران و ترکیه- نقش داشتهاند، به تصمیمات سازنده و مورد اجماع برسند.سخنگوی وزارت امورخارجه روسیه خاطرنشان کرد: غربیها قصد دارند روند صلح بین باکو و ایروان را به مسیرهای خود منتقل کنند. ما همچنین میدانیم که این مسیرها معمولاً به کجا منتهی میشوند. وی گفت: این امر میتواند منجر به عدم تعادل در سازوکار امنیتی منطقه شود و حلوفصل مسائل فوری توسط کشورهای قفقازجنوبی و کشورهای هممرز با آنها را مختل کند.
از سوی دیگر دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین نیز پنجشنبه دوم مرداد ۱۴۰۴ در پاسخ به پرسشی درباره ادعای نشریه اسپانیایی درباره توافق سهجانبه در موضوع ایجاد کریدور زنگزور گفت: این مسئله، موضوع حاکمیتی ایروان و باکو است، روسیه قویاً از صلح سریع بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان حمایت میکند.
31 تیر ۱۴۰۴، نشریه اسپانیایی«Periodista Digital» در گزارشی مدعی شده بود که ارمنستان، جمهوری آذربایجان و آمریکا توافق کردهاند که یادداشت تفاهمی درباره ایجاد یک کریدور حملونقل موسوم به پل ترامپ امضا کنند. به نوشته خبرگزاری تاس، دولت ارمنستان، گزارش این نشریه را جلوه دیگری از جنگ ترکیبی و تبلیغات فریبکارانه خواند. پاشینیان نخستوزیر ارمنستان ۲۵ تیر ۱۴۰۴ تأیید کرد که ایروان پیشنهادی از طرف آمریکایی برای مدیریت کریدور بین سرزمینهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان برای رفع انسداد ارتباطات حملونقل دریافت کرده است. وی تصریح کرد که هیچ مذاکرهای در این مورد بدون در نظر گرفتن اصول تمامیت ارضی و حق حاکمیت ارمنستان قادر به انجام نیست. سخنگوی وزارت امورخارجه ارمنستان نیز ۲۴ تیر ۱۴۰۴ با رد پیشنهاد نظارت ۱۰۰ ساله آمریکا بر این گذرگاه اعلام کرد که این کشور کنترل قلمرو تحت حاکمیت خود را به هیچ کشور ثالثی واگذار نکرده و نخواهد کرد.