در بدترین شرایط امنیتی یک زن رئیس MI6 شد
دولت انگلیس برای نخستینبار یک زن را به ریاست سرویس اطلاعات خارجی این کشور (MI6) منصوب کرد، سرویسی که به گفته نخستوزیر این کشور، با تهدیدهایی در «مقیاسی بیسابقه» روبهروست.
در چند سال اخیر، انگلستان با مجموعهای از چالشهای امنیتی پیچیده و متنوع مواجه شده است که کارآمدی و ساختار سازمان اطلاعات و امنیت این کشور، MI6، را تحت تأثیر خود قرار داده است. یکی از مشکلات، افزایش تهدیدات تروریستی و فعالیتهای افراطگرایانه در سطح منطقهای و جهانی است. گروههای تروریستی و افراطی، حالا با بهرهگیری از فناوریهای نوین، رسانههای دیجیتال و شبکههای مخفی، عملیاتهای خود را بهصورت مخفی و نامحسوس انجام میدهند. این وضعیت، نیازمند توانمندیهای فوقپیشرفته فناوری اطلاعات، تحلیل دادههای بزرگ و همکاریهای بینالمللی است که در بسیاری موارد، به دلیل محدودیتهای ساختاری و اقتصادی، محدودیتهایی برای MI6 ایجاد میکند. افزون بر این، فعالسازی شبکههای تجسس و امنیت در فضای سایبری، نیازمند رویکردهای نو و بهروزرسانی مستمر فناوریها است که در عین حال، چالشهایی از نظر منابع و امکانات مالی و انسانی را نیز بههمراه دارد. رکود در توسعه فناوریهای نو، عدم هماهنگی کافی با سایر سازمانهای امنیتی و ضعف در جمعآوری اطلاعات انسانی در برخی مناطق جغرافیایی، از دیگر مسائل مهم است که توان عملیاتی MI6 را محدود میکند.
از نظرگاهی دیگر، چالشهای سیاسی و دیپلماتیک، بار مسائل امنیتی بر انگلیس را دوچندان کرده است. در حالی که تهدیدات تروریستی و سایبری در حال رشد است، مسائل داخلی مانند نگرانیهای مربوط به حفظ حریم خصوصی و حقوق فردی، محدودیتهایی در عملیاتهای اطلاعاتی به وجود آورده است. به عنوان نمونه، نگرانیهای مربوط به نظارت و جمعآوری دادهها، مواردی هستند که در سیاستگذاریهای داخلی و همکاریهای بینالمللی، محدودیتهایی را ایجاد کردهاند. افزون بر این، روابط انگلیس با کشورهایی چون آمریکا، روسیه و چین، چالشهای دیگری را برای MI6 به وجود آورده است؛ چراکه هرگونه عملیات مخفی، جاسوسی یا نفوذ در فضای رقابتی این کشورها، ممکن است با واکنشهای سیاسی و دیپلماتیک دشواری همراه باشد. در نتیجه، این سازمان ناچار است ضمن حفظ امنیت ملی، به حساسیتهای بینالمللی و داخلی احترام بگذارد و در عین حال، قابلیتهای عملیاتی خود را در متن فضای چنددستهایی و چندلایه بهروز نگه دارد، که این امر بهخودیخود، نیازمند استراتژیهای هوشمندانه و منابع بسیار است. تمام این نکات با عزل نظر از تهدیدات روز افزون روسیه برای اروپا و انگلیس است که به هر آنچه تاکنون گفته شد ضریب میدهد.
نخستین زن رئیس جاسوسهای انگلیسی
دولت انگلیس اعلام کرد که «بلیز مترولی»، به عنوان نخستین رئیس زن سرویس اطلاعات خارجی «امآی۶»، منصوب شده است. او به عنوان هجدهمین رئیس این سازمان فعالیت خود را از پاییز آینده آغاز خواهد کرد و مستقیماً به وزیر امورخارجه گزارش میدهد. «کر استارمر»، نخستوزیر انگلیس، در بیانیهای با اشاره به اهمیت روزافزون نقش نهادهای اطلاعاتی کشورش گفت: «انتصاب تاریخی بلیز مترولی در زمانی صورت میگیرد که نقش نهادهای اطلاعاتی ما هیچگاه تا این اندازه حیاتی نبوده است. بریتانیا امروز با تهدیدهایی در مقیاسی بیسابقه روبهروست؛ از جاسوسانی که کشتیهایشان را به آبهای ما میفرستند تا هکرهایی که با حملات پیچیده سایبری، خدمات عمومی ما را هدف قرار دادهاند.»
او کیست؟
مترولی که هماکنون به عنوان مدیرکل این نهاد با مسئولیت فناوری و نوآوری شناخته میشود، در بیانیهای گفت: «به این مسئولیت افتخار میکنم و مفتخرم که رهبری این سرویس را برعهده میگیرم. امآی۶ نقشی حیاتی در حفظ امنیت مردم بریتانیا و پیشبرد منافع کشور در خارج از مرزها دارد.» گفتنی است، او که از سال ۱۹۹۹ به این نهاد پیوسته، فارغالتحصیل رشته انسانشناسی از دانشگاه کمبریج است و در طول دوران فعالیت حرفهای خود (حدود ۲۶ سال فعالیت) مسئولیتهای ارشد مختلفی را در ۲ سازمان اطلاعات داخلی (MI5) و اطلاعاتی خارجی برعهده داشته است. بخش اعظم فعالیتهای میدانی او در غرب آسیا و اروپا متمرکز بوده است. مترولی پیش از این، مدیرکل بخش فناوری و نوآوری (معروف به Q section)
در MI6 بوده؛ بخشی که مسئولیت محوری در حوزه فناوریهای اطلاعاتی، تحلیل دادهها و امنیت سایبری دارد. حالا باید دید این انتخاب یکی از نمونههای «تبعیض مثبت» است یا واقعاً کاری از دست او برای این سازمان بحرانزده جاسوسی برخواهد آمد، سازمانی که مشخص نیست که در ریختن چه خونهایی و ویران شدن چه زندگیهایی نقش داشته است، چه به صورت مستقیم چه به صورت غیرمستقیم!