تجاوز اسرائیل به ایران اقتصاد جهان را تهدید میکند
فعالان اقتصادی جهانی و تحلیلگران بینالمللی معتقدند؛ تجاوز اسرائیل علیه ایران، صلح و امنیت بینالمللی را تهدید میکند و خطری جدی برای اقتصاد جهان بهشمار میآید.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «محمد حامل»؛ دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جیئیسیاف) با ارسال پیامی به محسن پاکنژاد؛ وزیر نفت، در پی تجاوز رژیم اشغالگر قدس علیه ایران، ضمن ابراز همبستگی با دولت و ملت ایران، مراتب تسلیت و همدردی خود را اعلام کرد.
متن پیام به این شرح است: مجمع کشورهای صادرکننده گاز، حملات نسنجیده به خاک جمهوری اسلامی ایران را که نقض آشکار حاکمیت و امنیت و قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، بهشدت محکوم میکند. اینگونه اقدامهای تجاوزگرانه، صلح و امنیت بینالمللی را تهدید میکند و خطری جدی برای امنیت انرژی جهان بهشمار میآید. بر اساس بیانیه تصویبشده در بیستوششمین نشست وزارتی در هشتم دسامبر 2024 (18 آذر 1403) در تهران، ما بر همبستگی خود با مردم در خاورمیانه تأکید میکنیم.»
نگرانی نیویورکتایمز از بسته شدن تنگه هرمز
رسانههای مهم آمریکا هم نگران بسته شدن تنگه هرمز شدهاند. نیویورک تایمز نوشته، از آنجاییکه ایران از تولیدکنندگان بزرگ نفت خام در جهان است و موقعیتی راهبردی در شمال تنگه هرمز دارد هرگونه تهدید یا اختلال در عبور و مرور نفتکشها از این مسیر میتواند بازار جهانی انرژی را دچار بحران کند.
بر اساس گزارش مؤسسه تحقیقاتی ClearView Energy Partners، اگر ایران تصمیم به مسدودسازی، حتی موقتی، تنگه هرمز بگیرد قیمت نفت میتواند بین هشت تا ۳۱ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
بانک جیپی مورگان هم هشدار داده که در صورت بروز یک درگیری نظامی فراگیر و بستهشدن کامل تنگه که روزانه نزدیک به یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند؛ قیمت نفت ممکن است به ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار در هر بشکه برسد؛ با این حال، برخی تحلیلگران این رقم را تا ۲۰۰ دلار هم پیشبینی کردهاند.
افزایش قیمت نفت پاشنه آشیل اقتصاد آمریکا
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی دیگر نوشته، بازتاب مستقیم این افزایش قیمت در آمریکا، بیشتر در جایگاههای سوخت این کشور دیده خواهد شد. درحالیکه ترامپ روز جمعه مدعی شد این حملات در نهایت «بهترین اتفاق ممکن برای بازار» خواهند بود، کارشناسان معتقدند که دستکم در کوتاهمدت، افزایش بهای انرژی بهویژه بنزین، فشار مستقیمی بر مصرفکنندگان آمریکایی وارد خواهد کرد و فضای اقتصادی را پرتنشتر میسازد.
بر اساس برآورد انجمن اتومبیل آمریکا، در صورت تداوم این روند، قیمت بنزین در هفتههای آینده ممکن است تا ۲۰ سنت در هر گالن افزایش یابد. این درحالی است که هماکنون میانگین قیمت یک گالن بنزین معمولی در آمریکا سه دلار و ۱۴ سنت است که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، کاهش یافته بود اما با ادامه درگیریها، این روند بهسرعت معکوس خواهد شد.
دولت دونالد ترامپ که وعده کاهش تورم را در دستور کار خود دارد؛ با چالشی جدی روبهرو خواهد شد؛ بهویژه که فدرال رزرو در چنین شرایطی با دشواری بیشتری میتواند نرخ بهره را کاهش دهد. کارشناسان هشدار دادهاند که افزایش مداوم قیمت نفت میتواند خطر ورود اقتصاد آمریکا به وضعیت رکود تورمی را افزایش دهد؛ وضعیتی که هم تورم بالاست و هم رشد اقتصادی کند یا منفی است.
بازگشت خاطرات شوکهای نفتی دهه 70 میلادی
سابقه تاریخی نیز نشان میدهد که شوکهای نفتی، بهویژه در سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۷۹، مستقیماً با رکود اقتصادی در آمریکا همراه بودند. اکنون نیز بیم آن میرود که تنش ژئوپولیتیکی و جهش قیمتی نفت بتواند بار دیگر اقتصاد جهانی و بهویژه اقتصاد ایالات متحده را وارد دوران رکود کند.
اهمیت این موضوع زمانیمشخص میشود که میبینیم که به نوشته فایننشال تایمز، مدیران شرکتهای نفتی آمریکا میگویند، دوره دهساله رونق تولید نفت شیل به پایان خود نزدیک میشود؛ همان رونقی که به آمریکا این فرصت را داده بود تا کشورهایی مثل ایران را تحریم کند.
این شرایط، در صورت وقوع یک جنگ گسترده در خاورمیانه، نهتنها تولید سریع داخلی آمریکا را غیرممکن میسازد، بلکه اقتصاد آمریکا را در برابر موجی از نوسانات قیمتی، ریسکهای تورمی و بیثباتیهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیر خواهد کرد.
قیمت نفت از ۷۵ دلار گذر کرد
با شروع بهکار بازارهای جهانی، قیمت نفت به علت نگرانی در مورد احتمال گسترش جنگ میان اسرائیل و ایران و کشیده شدن آن به اختلال در صادرات منطقه، بهویژه از طریق تنگه راهبردی هرمز، بیش از یک درصد افزایش یافت و به رشد ۱۳ درصدی هفته گذشته اضافه کرد.
هر بشکه نفت خام برنت با ۸۴ سنت افزایش به ۷۵ دلار رسید. نفت خام آمریکا هم با ۹۸ سنت افزایش به 74 دلار به ازای هربشکه رسید. نیویورک تایمز طی گزارش نوشت؛ نفت خام آمریکا از سهشنبه گذشته تا امروز ۱۲ درصد افزایش یافته است و با حمله اسرائیل به تأسیسات نفت و گاز ایران قیمت نفت بیشتر افزایش مییابد و این یعنی قیمت بنزین در آمریکا بالا میرود.
بر اساس گزارش ClearView Energy Partners، اگر ایران برای مدتی حتی کوتاه تنگهای که خلیجفارس را به دریای عمان متصل میکند، یعنی تنگه هرمز را ببندد، قیمت نفت میتواند بین هشت تا ۳۱ دلار در هر بشکه افزایش یابد.