با تکیه بر توان داخلی و فرهنگ اسلامی و ایرانی بازارهای جهانی را فتح کردیم
محمد محمدی
بعد از موفقیتهای پویانمایی «پسر دلفینی»، قسمت دوم این فیلم هم تولید شد. «پسر دلفینی2» که بهزعم خیلی از کارشناسان، یک قدم رو به جلو نسبت به قسمت قبلی این أثر محسوب میشود، بعد از حضور در چهلوسومین جشنواره فیلم فجر و دریافت سیمرغ بهترین پویانمایی در این جشنواره این روزها به نمایش عمومی درآمده است. به همین بهانه با محمدامین همدانی، تهیهکننده این پویانمایی درباره «پسر دلفینی2» و همچنین کار آیندهاش با عنوان «سفینه نجات» گفتوگو کردیم.
-چه شد که «پسر دلفینی» ادامهدار شد؟
با سپاس فراوان، باید عرض کنم که ما در حال انجام پیشتولید کار بعدی خود بودیم، اما پس از سپاس هزاران بار از خداوند، اتفاقات بسیار خوبی در اکرانهای بینالمللی فیلم «پسر دلفینی» رخ داد. این فیلم از شرقیترین تا غربیترین نقاط جهان در بیش از ۳۰ کشور بهصورت گسترده اکران شد و در گیشه نیز موفقیتهای قابلتوجهی کسب کرد. علاوهبر این، فیلم به بیش از ۱۶ زبان دوبله شد و روی پرده سینما به نمایش درآمد. همچنین، در پلتفرمهای معتبری همچون نتفلیکس، اپلتیوی و آمازون نیز حضور یافت. جالب اینجاست که دقیقاً همان نسخهای که در ایران اکران شده بود، در این پلتفرمها نیز ارائه شد. این اثر با لایههای مختلف تاریخی، سیاسی، فلسفی و افسانهای خود توانست در سراسر جهان پخش شود و بازخوردهای بسیار مثبتی دریافت کند.این موفقیتها باعث شد که ما به این نتیجه برسیم که موقعیت مناسبی برای تولید سریال و همچنین نسخه سینمایی جدید این اثر وجود دارد.
- با توجه به اینکه عموما فیلمهایی که به نسخه دوم میرسند، افت کیفیت پیدا میکنند اما فیلم پسر دلفینی دو نسبت به یک طبق گفته کارشناسان حتی بهتر نیز بوده است.
بله، سعی کردیم با توجه به بازخوردهای مثبتی که در مورد داستان و پیشرفتهای تکنیکی ایجادشده در این مدت دریافت کردیم، «پسر دلفینی2» را با کیفیتی بالاتر، چه از لحاظ فنی، هنری و روایی تولید کنیم.
- نظرتان درباره بازخوردهای «پسر دلفینی2» در جشنواره فجر چه بود؟
این اثر مورد توجه منتقدان قرار گرفت و علاوه بر
کسب سیمرغ بهترین انیمیشن، موفق به دریافت سیمرغ منتخب تماشاگران نیز شد که با امتیاز بالای ۳.۴۵ همراه بود. این جایزه برای ما بسیار ارزشمند است و به نظر میرسد که در مسیر اکران داخلی و خارجی، اتفاقات بهتری در انتظار این اثر باشد. یکی از نکات بسیار مثبتی که منتقدان و نخبگان پس از تماشای فیلم به ما متذکر میشوند، این است که این فیلم کاملاً ایرانی است. به نظر من، همین ایرانی بودن و معرفی شایسته از فرهنگ ایرانی- اسلامی میتواند عامل اصلی موفقیت این اثر باشد.
- درباره کار آیندهتان بفرمایید؛ موضوع فیلم «سفینه نجات» چیست؟
همانطور که به ان پرداختیم، فیلمهای انیمیشن پسر دلفینی۱ و اکنون پسر دلفینی۲ توانستهاند موفقیتهای چشمگیر و قابلتوجهی در سطوح مادی و معنوی در عرصههای داخلی و بینالمللی به دست آورند. یکی از دلایل اصلی این موفقیتها، بهرهبرداری بهینه و هوشمندانه از ارزشها و آیینهای اسلامی- ایرانی در محتوای این آثار است. بهطور خاص، محتوای یک فیلم انیمیشن باید همانند دانهای در سرزمین فرهنگی و آیینی ملت خود کاشته شود، رشد کند و در دل نسلهای مختلف و مخاطبان مختلف ریشه بدواند. این فرآیند دقیقاً همان چیزی است که ما در آثار خود دنبال کردهایم.
در فیلم بعدی، «سفینه نجات»، ما بهطور گستردهتر و عمیقتری به آیینها و فرهنگهای اسلامی- ایرانی پرداختهایم. در این فیلم، ضمن حفظ اصالتها، به جزئیات و مضامینی پرداختهایم که شاید پیشتر در دنیای انیمیشن کمتر شاهد آنها بودهایم. این فیلم تلاشی است برای ارائه تصویری از فرهنگی غنی که ریشه در تاریخ و باورهای ملت دارد و میخواهیم آن را به مخاطب با شیوهای نوین و جذاب معرفی کنیم.
بهطور کلی، و با توجه به سوابق برجسته کارگردان محترم جناب آقای هادی محمدیان، این فیلم نیز بهطور کامل از آیینها و ارزشهای اسلامی- ایرانی تبعیت کرده است. اما از آنجا که این فیلم هنوز در مرحله تولید قرار دارد، ترجیح میدهیم که از جزئیات داستان و محتوای آن کمتر صحبت کنیم. هدف این است که تا زمان اکران، همچنان تازگی و طراوت اثر حفظ شود و مخاطبان تجربهای جدید و جذاب از آن دریافت کنند.
در این انیمیشن، مانند سایر تولیدات مؤسسه آسمان خیال، موضوع اصلی همچنان «قهرمان» و «قهرمانپروری» است که در تاریخ ایران، بهویژه در دوره اسلامی، جایگاه ویژهای دارد. ایران در تاریخ خود همواره پر از قهرمانان بزرگ و دلیر بوده است که هر یک نمایانگر ویژگیهایی چون شجاعت، صداقت و فداکاری هستند. بازآفرینی این ارزشهای قهرمانی نهتنها یک ضرورت فرهنگی است بلکه انیمیشن بهعنوان یک بستر هنری میتواند بهترین ابزار برای معرفی و گسترش این ارزشها باشد.
از سوی دیگر، این فیلم با نگاه خاص خود به مقابله با جریانهای فرهنگی غربی پرداخته است. در حالی که فرهنگ غربی، بهویژه در رسانههای جمعی، همواره در پی پخش ناامیدی و سرگشتگی از آینده جهان است و در تلاش است که نشان دهد جهان بهزودی به پایان خواهد رسید، نگاه شرقی ما که ریشه در آموزههای اسلامی و ایرانی دارد، بر این باور است که روزی جهان از ظلم و فساد پاک خواهد شد و ما باید امیدوار باشیم که جهانی بهتر و سرشار از عدل و انصاف در انتظار ماست. این پیام امید و مقاومت در برابر سختیها یکی از ارکان اصلی فیلم سفینه نجات است.
- این فیلم چه تفاوتهایی با آثار گذشته شما دارد و در چه زمینههایی پیشرفت کرده است؟
در ابتدا باید بگویم که شاید واژه «تفاوت» دقیقترین واژه برای این مقوله نباشد. به نظر من، بهتر است که بگوییم «پیشرفت»، زیرا روندی که در هنر به ویژه در انیمیشن طی میشود، یک روند تدریجی است که در آن هر اثر، همچون گامی در مسیر رشد و تکامل عمل میکند. به عبارت دیگر، ما از تجربیات گذشته خود آموختهایم و اکنون با داشتن این تجربیات، پروژه جدید خود را به سطح بالاتری میبریم. در این زمینه، فیلم سفینه نجات نسبت به آثار پیشین ما قطعاً در بسیاری از جنبهها پیشرفت کرده است.
یکی از بزرگترین پیشرفتها در این پروژه، ارتقای کیفیت فنی است. انیمیشن همیشه در حال تغییر و تحول است و این فیلم به طور خاص، در زمینههای گرافیکی، جزئیات بصری، کیفیت انیمیشن و طراحی شخصیتها پیشرفت چشمگیری داشته است. تیمی که در ساخت این فیلم فعالیت میکند همان تیم موفق و حرفهای پسر دلفینی است که با تجربه و اشتیاق بینظیری در حال کار بر روی این پروژه هستند. در حقیقت، این تیم با انگیزه و شور زیادی در تلاش است تا کیفیت کار را به بالاترین سطح ممکن برساند و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نمیکند. در کنار پیشرفتهای فنی، یکی از بزرگترین تفاوتهای این فیلم با آثار گذشته، توجه ویژهتر به ابعاد فرهنگی و ارزشی است. در واقع، این فیلم در تلاش است که علاوهبر ارائه یک اثر هنری فاخر، به معرفی و ترویج ارزشهای اسلامی- ایرانی بپردازد. در این راستا، فیلم سفینه نجات به شیوهای گستردهتر و ژرفتری به مفاهیم فرهنگی پرداخته است و سعی کرده برخی از اصول و آیینهایی را که شاید در عرصه انیمیشن پیش از این کمتر به آنها توجه شده، به نمایش بگذارد.
در این میان، نقش حمایتهای مسئولین فرهنگی بسیار مهم است. اگر توجه ویژهتری به صنعت انیمیشن در ایران و رسالت فرهنگسازی آن از سوی نهادهای مرتبط صورت گیرد، ظرفیتهای داخلی، نیروی انسانی متخصص و امکانات فنی روزبهروز بیشتر خواهد شد. در چنین شرایطی، علاوه بر بالا بردن کیفیت آثار، میتوان شاهد تاثیرگذاری بیشتر در سطح ملی و بینالمللی بود. یکی دیگر از ویژگیهای بارز انیمیشن به طور کلی، فراتر بودن آن از سیاستها و مسائل روزمره است. انیمیشنها بهگونهای ساخته میشوند که فراتر از زمان حال بوده و میتوانند برای نسلهای آینده مفید واقع شوند. در حالی که فیلمهای رئال بیشتر به مسائل آنی و روزمره میپردازند، انیمیشنها همیشه میتوانند به عنوان ابزاری برای انتقال ارزشها و پیامهای فرهنگی با نگاه به آینده استفاده شوند. این امر در پروژههای ما نیز مشهود است، زیرا ما در تلاشیم تا از انیمیشن به عنوان ابزاری برای مقابله با تهاجم فرهنگی و تحریف ارزشهای ایرانی- اسلامی استفاده کنیم. برای این کار، لازم است که پیشرفتها و نوآوریها در این عرصه به صورت مستمر ادامه پیدا کند، بهگونهای که نسلهای بعدی نیز از ارزشها و آموزههای فرهنگی خود بهرهمند شوند و آنها را در زندگیشان پیاده کنند.
در نهایت، رسالت انیمیشن و فیلمهای ما این است که نه تنها مخاطبان فعلی بلکه نسلهای آینده نیز از آثار ما بهرهمند شوند و این آثار به عنوان میراثی فرهنگی برای ملت و تاریخ ایران باقی بمانند.
- فیلم چه زمانی آماده خواهد شد؟
تولید یک فیلم انیمیشن، بهویژه فیلمی که از نظر فنی و هنری در سطح بالایی قرار دارد، یکی از سختترین و زمانبرترین فرآیندها در صنعت سینماست. فیلم پسر دلفینی۲ یک نمونه بارز از این چالشهاست که ما توانستیم با تیمی متشکل از متخصصان خبره، این پروژه را در مدت زمان تنها یک سال به سرانجام برسانیم. این زمانمحدود، خود به نوعی رکوردی در عرصه جهانی انیمیشن محسوب میشود. در فرآیند تولید، هر فریم باید با دقت و جزئیات خاصی طراحی و انیمیت شود که این امر نیازمند تلاش بیوقفه و مدیریت بسیار دقیق است.
برای دستیابی به این هدف، علاوهبر تیم متخصص، باید سیستمهای مدیریتی پیشرفته و هماهنگی بسیار بالایی در میان بخشهای مختلف وجود داشته باشد. از طراحی شخصیتها و محیطها گرفته تا مراحل صداگذاری و تدوین، هر مرحله نیازمند دقت و زمانبندی صحیح است تا نتیجه نهائی از کیفیت و استانداردهای جهانی برخوردار باشد. با تمام این سختیها، تیم ما توانست نهتنها زمان را مدیریت کند، بلکه در کنار آن، کیفیت و جذابیت اثر را نیز حفظ کند. این دستاورد نتیجه سالها تجربه و تعهد به هنر انیمیشن است و نشان میدهد که در صنعت انیمیشن ایران، قابلیتها و توانمندیهای بزرگی وجود دارد.