«ایلان ماسک»، چالش بزرگ این روزها در آمریکا مخالفتها با این وزیر به اوج رسید
سرویس خارجی-
«ایلان ماسک»، اَبَرمیلیاردر آمریکایی این روزها به یک چالش بزرگ در این کشور تبدیل شده و اقدامات وی -که با حمایت ترامپ انجام میشود- و به شکل اخراج گسترده نیروها و کاهش هزینه نهادها بروز یافته است، با مخالفتهای گستردهای مواجه شده است.
این روزها همه خبرها در آمریکا به «ایلان ماسک» ختم میشود. بسیاری در آمریکا این ابرسرمایهدار و صاحب شرکت تسلا را رئیسجمهور واقعی این کشور میدانند. اطلاعات منتشر شده از سوی کمیته انتخابات آمریکا نشان میدهد که «ایلان ماسک» در انتخابات ریاستجمهوری اخیر این کشور بیشترین سرمایهگذاری را داشته و در بازه زمانی کوتاهی شاهد ثمردهی این سرمایهگذاری بوده است.
بر اساس گزارشها «ماسک»، بزرگترین حامی مالی انتخابات ۲۰۲۴ بوده و دستکم ۲۸۸ میلیون دلار به کمپین انتخاباتی «دونالد ترامپ» کمک کرده است. روزنامه «واشنگتن پست» با استناد به دادههای کمیسیون فدرال انتخابات آمریکا در این باره نوشت، میزان حیرتانگیز هزینههای سیاسی ماسک در سال ۲۰۲۴، جایگاه او را در شبکه نزدیکان ترامپ تثبیت کرده است، تا حدی که برخی از منتقدان، او را رئیسجمهور آمریکا میدانند. بر اساس این گزارش، سرمایهگذاری ماسک در انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا تاکنون سود هنگفتی برای او به همراه داشته است، تا جایی که بر اساس تخمینها، ارزش داراییهای ماسک از زمان پیروزی ترامپ به بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، ارزش سهام این شرکت خودروسازی از زمان انتخابات حدود ۷۰ درصد افزایش یافته و ثروت ماسک را بهشدت بالا برده است. ثروت ماسک تا اواسط
دسامبر(آذر) حدود ۴۴۲ میلیارد دلار برآورد شده است.
مداخلات ماسک در امور نهادهای مختلف آمریکا از پنتاگون گرفته تا سیا و وزارت خارجه خشم دموکراتها، رسانههای آمریکایی و حتی اطرافیان ترامپ را برانگیخته است. مجله تایم هم هفته گذشته با اشاره به قدرت روزافزون ماسک در دولت دوم ترامپ عملاً وی را رئیسجمهور آمریکا دانسته و تصویری از ایلان ماسک را در پشت میز دفتر کار کاخ سفید روی جلد خود منتشر کرده بود. همزمان با گزارش مجله تایمز دادستانهای دموکرات نیز در ۱۹ ایالت آمریکا با ثبت شکایتی، دونالد ترامپ و وزارت خزانهداری آمریکا را به نقض قوانین فدرال به دلیل دسترسی دادن به دستیارهای ایلان ماسک به پایگاه دادههای حساس پرداختهای فدرال متهم کردند.
ایلان ماسک چه میکند؟
طبق گزارش «دویچه وله» آلمان، مأموریت ماسک در دولت جدید آمریکا «کارآمدسازی» تعریف شده و وزارتی را هم به همین نام راهاندازی کردهاند. مأموریتی که بلافاصله با برچیدن برخی از نهادهای دولتی آغاز شده است. این گزارش میافزاید: «پس از بستن اداره فدرال کمکهای توسعه و عمرانی اکنون نوبت به اداره حفاظت مالی از مصرفکنندگان رسیده است. روز جمعه گذشته کارکنان تیم ایلان ماسک بدون هیچ هشدار و اطلاعیه قبلی در مقر این نهاد حضور یافتند. روز شنبه گذشته به کارکنان اداره حفاظت مالی مصرفکنندگان ابلاغ شد که این نهاد تعطیل شده است و روز دوشنبه(۲۲ بهمن) نیز آنان از امکان ورود به محل کارشان محروم شدند». دویچه وله میافزاید: «البته مقاومت در برابر اقدامات و دستورات متعدد ترامپ روز به روز بیشتر میشود. تاکنون بیش از ۴۰ مورد شکایت از فرمانهای ترامپ به دادگاهها ارائه شده که برخی از آنها موفقیتآمیز بودهاند. به گفته کارشناسان حقوقی، دونالد ترامپ اجازه بستن ادارات فدرال و همچنین مسدودکردن پولها را دستکم بدون رایزنی و بحث با کنگره ندارد. البته سالها طول خواهد کشید تا هر یک از موارد تمامی مراحل قضائی تا دیوان عالی آمریکا طی کنند.»
حمایت قاطع ترامپ از ماسک
علیرغم همه این انتقادها و فشارها به ترامپ برای محدودکردن قدرت ماسک، گوش ترامپ فعلاً به این حرفها بدهکار نیست. ترامپ در جدیدترین اقدام خود، برای تثبیت قدرت روزافزون ماسک طی صدور یک فرمان اجرائی، آژانسهای فدرال را موظف کرده است که با اقدامات ماسک، در وزارت کارآمدی دولت برای کاهش تعداد نیروهای کار جهت کاهش هزینههای دولتی همراهی کنند. به گزارش راشاتودی، فرمان اجرائی ترامپ که در تاریخ 11 ماه فوریه(23 بهمن) امضا شده است، آژانسهای فدرال را موظف میکند تا روند استخدام را به موقعیتهای ضروری محدود سازند و برای کاهش نیروی کار در بخشهای مختلف وارد عمل شوند. ماسک روز سهشنبه با حضور در دفتر ترامپ در کاخ سفید از ابتکار عمل خود در وزارت کارآمدی دولت دفاع کرده و بر این موضوع تأکید کرد که مردم آمریکا به اصلاحات اساسی در دولت ترامپ رای داده و خواستار چنین اصلاحاتی هستند.
ماسک اقدام برای کاهش هزینههای فدرال را نه اختیاری بلکه ضروری و الزامی دانسته و بیان کرد: «برای آمریکا این موضوع حائز اهمیت است که یک کشور توانمند باشد.» ماسک با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر سابق) هم نوشت: «ما باید کسری 2 تریلیون دلاری بودجه را تأمین کنیم. اگر کاری در این زمینه انجام ندهیم، کشورمان دچار ورشکستگی میشود. بر اساس فرمان اجرائی ترامپ، نهادهای حکمرانی در آمریکا به ازای هر چهار نفری که این نهادها را ترک میکنند، صرفاً ملزم به استخدام یک نفر هستند. در این رابطه، نهادهای مرتبط با امنیت عمومی و مهاجرت و نهادهای اجرای قانونی، مستثنی هستند.»
تأثیرات داخلی و خارجی اقدامات ترامپ
تحلیلگران سیاسی در آمریکا اعتقاد دارند که اقدامات ترامپ در داخل و خارج این کشور میتواند موجب بیثباتی جهان و حتی از بین بردن قانون اساسی این کشور شود. به گزارش ایرنا به نقل از سیانان، قبل از شروع دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، فرض بر این بود که او در عمل به وعدههایش ممکن است تا حدودی زیادهروی کند ولی حتی خرج میلیاردها دلار بودجه کنگره و اعطای مجوز به ایلان ماسک برای نابودکردن بخشی از دولت حتی در نظریههای دانشکدههای حقوق هم قابل پیشبینی نبود.
این گزارش میافزاید: ترامپ هر روز با اقداماتش چهره جدیدی از یک رئیسجمهور جدید در کاخ سفید نشان میدهد و در واقع برای گسترش قدرت اجرائی خود حتی با ثبات جهانی نیز قمار میکند. اخراج کارمندان دولتی در کشورهای دیگر شاید کمی قابل تصور بود ولی پیشنهاد اخراج فلسطینیها از غزه به مصر و اردن که ممکن است توافق کمپ دیوید را تهدید کند، را هیچ تحلیلگر افراطی در حزب جمهوریخواه نیز پیشبینی نمیکرد. هیچکس در آمریکا تا قبل از ترامپ، کانادا را تهدید به الحاق نکرده بود و حتی برای ادامه حمایت از اوکراین تصاحب مواد معدنی کمیاب این سرزمین را پیشنهاد نکرده بود. ترامپ همه این کارها را در حالی انجام میدهد که خطر بحرانهای خارجی و حتی داخلی انتظار میرود. سیانان میافزاید: در داخل کشور نیز ترامپ در چند جبهه، حاکمیت قانون را تهدید میکند و تنها با گذشت سه هفته از دوره ریاستجمهوری او، بسیاری از تحلیلگران حقوقی معتقدند که کشور به سمت یک بحران بیسابقه برای تخریب قانون اساسی پیش میرود. این نگرانیها وقتی جدی میشود که اطرافیان ترامپ نیز مثلاً جیدیونس معاون وی سعی میکنند قوانین قانون اساسی و دستورات قضات فدرال را نادیده و بیاهمیت جلوه دهند. هرچند هنوز برخی چهرههای سیاسی حزب جمهوریخواه اصرار دارند که محدودیتهای سنتی بر رؤسای جمهور در دوران ترامپ نیز باقی خواهد ماند.
اخراج بازرس کل
خبر دیگر این که در پی گزارش انتقادی آژانس توسعه بینالمللی آمریکا از عملکرد دولت ترامپ، بازرس کل این سازمان از سوی ترامپ اخراج شد. شبکه آمریکایی «انبیسی نیوز» گزارش کرد که ترامپ پل مارتین را یک روز پس از آنکه دفتر او گزارشی منتشر کرد که به بررسی پیامدهای منفی اقدامات رئیسجمهور آمریکا و دولت او در رابطه با آژانس توسعه بینالمللی آمریکا (USAID) پرداخته بود، برکنار کرد. گزارش انتقادی این سازمان از عملکرد دولت ترامپ شامل تهدیدهایی مرتبط با کاهش کارکنان این سازمان و عدم نظارت، همچنین ابهاماتی درخصوص میزان و زمان تعلیق کمکهای خارجی ایالات متحده میشود.