فرصتی بزرگ در مقابل ایران قرار دارد
ظرفیتهای اوراسیا برای کاهش هزینههای تحریم
عضویت تهران در اوراسیا موقعیت اقتصادی و سیاسی ایران را در عرصه جهانی بهبود خواهد بخشید و تحریمهای آمریکا علیه ایران را تا حدی خنثی میکند.
به گزارش اقتصاد معاصر؛ سند مربوط به عضویت ناظر جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا عصر پنجشنبه ششم دیماه ۱۴۰۳ به امضای سران پنج کشور عضو این اتحادیه رسید.
برای ایران، بهترین راه برای مقابله با تحریمهای آمریکا، تقویت روابط اقتصادی با اتحادیه اوراسیا به عنوان یک نهاد فراملی بوده که بر اساس اتحادیه گمرکی روسیه، قزاقستان و بلاروس در سال ۲۰۱۴ ایجاد شد. سپس ارمنستان و قرقیزستان به EAEU پیوستند.
در اکتبر ۲۰۱۸ (مهر 97) نیز اتحادیه اوراسیا قرارداد تجارت آزاد با ایران امضا کرد. تراز تجاری بین بلوک و جمهوری اسلامی از آن زمان تاکنون رو به افزایش بوده است.
برای نمونه، میزان صادرات ایران به کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا در ۹ ماهه گذشته در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، حدود ۲۱ درصد از نظر ارزش و حدود ۲۲ درصد از لحاظ وزن افزایش داشت.
در این مدت حدود سه میلیون و ۸۶۰ هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار به پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا صادر شد.
بیشترین میزان صادرات کالاهای ایرانی به اعضای این اتحادیه به ترتیب به کشور روسیه با یک میلیون و ۹۶۰ هزار تن، ارمنستان با یک میلیون و ۴۸۰ هزار تن، قزاقستان با ۳۶۰ هزار تن، قرقیزستان با ۴۴ هزار تن و بلاروس با ۱۴ هزار تن انجام شده است.
حتی با وجود همهگیری کووید-۱۹، کل گردش مالی ایران و اتحادیه اوراسیا در سال ۲۰۲۰ دو درصد افزایش یافت و از مرز دو میلیارد دلار گذشت.
محصولات غذایی و مواد خام کشاورزی حدود
۸۰ درصد یا ۹۳۹ میلیون دلار از حجم عرضه کشورهای عضو اتحادیه اروپا به ایران را تشکیل میدادند که بیش از نیمی از آن (۶۰۹ میلیون دلار) به غلات اختصاص داشت.
این تصمیم، هم برای ایران و هم برای خود اوراسیا از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، زیرا گسترش این سازمان به جنوب میتواند مزایای استراتژیک، اقتصادی و سیاسی زیادی به همراه داشته باشد.
در هر صورت، تردیدی وجود نداشت که ایران در مواجهه با تحریمهای آمریکا، مشتاق بوده تا هرچه زودتر به اتحادیه اوراسیا بپیوندد. اکنون عضویت تهران در اوراسیا بدون شک موقعیت اقتصادی و سیاسی ایران را در عرصه جهانی بهبود خواهد بخشید.
چنین اقدامی احتمالا به جمهوری اسلامی این امکان را میدهد که حداقل تا حدی هزینه تحریمهای ایالات متحده را خنثی کند. از سوی دیگر اوراسیا هم با ظرفیتهایی نظیر گسترش بازار، امنیت انرژی و نفوذ ژئوپلیتیکی مواجه میشود.
مسکو از مدتها قبل به دنبال ایجاد یک مسیر جایگزین برای بازارهای خاورمیانه بوده است. این میتواند یکی از دلایلی باشد که کرملین قویا از ساخت کریدور شمال- جنوب حمایت میکند. همچنین ایران میتواند مسیر دسترسی روسیه به اقیانوس هند باشد.
راحتترین مسیر برای انتقال کالا به جنوب آسیا از طریق ایران است که در ایده پروژه کریدور حملونقل شمال به جنوب منعکس شده است. در این زمینه، الحاق ایران به اوراسیا، جابهجایی محمولههای روسیه به بندر چابهار و مسیر دریایی مستقیم به بمبئی را تسهیل میکند.
مشارکت ایران در سازمان همکاری شانگهای و بریکس جایگاه تهران را در عرصه بینالمللی تقویت و ادغام آن در فضای اقتصادی اوراسیا را تسهیل کند. در واقع، ایران یکی از امیدوارکنندهترین شرکا برای کشورهای اوراسیا خواهد بود.