جبهه ملی به دنبال براندازی جمهوری اسلامی (پاورقی)

Research@kayhan.ir
تالیف: کامران غضنفری
جبهه ملي و جمهوري اسلامي ايران
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جبهه ملی با تظاهر به حمایت از نهضت اسلامی مردم ایران، در دولت موقت مهندس بازرگان صاحب سهم شد. دکتر کریم سنجابی رهبر جبهه ملی، پست وزارت خارجه را بر عهده گرفت اما از همان عناصر سلطنت طلب و غربزده به عنوان معاونان خود استفاده کرد تا تغییری در ساختار سلطنتی وزارت خارجه به وجود نیاید. ابراهیم یزدی در مهر ماه 1372 در مورد برخی از معاونین دکتر کریم سنجابی در وزارت امور خارجه اظهار می‌دارد : « یکی از آنان از جمله کسانی بود که در جریان سفر شاه به آمریکا در نوامبر 1977، دانشجویان را به سفر به واشنگتن و شرکت در مراسم استقبال از شاه، دعوت و تحریض می‌نمود و بلیط رفت و برگشت و هزینه هتل و غیره آنان را می‌پرداخت ... یکی دیگر از این معاونین، از افراد فعال وابسته به یک گروه سیاسی شدیداً ضد اسلامی در آمریکا بود ». 1 یکی از اقدامات ضدانقلابی جبهه ملی، همکاری با حزب خلق مسلمان بود. رسول مهربان از اعضای حزب ایران، که با حزب خلق مسلمان نیز مراوداتی داشت ؛ در کتاب خود با اشاره به یکی از جلسات حزب خلق مسلمان می‌نویسد:  « در یکی از جلسات حزب خلق مسلمان که سخنرانی داشتم، آقای محمود عنایت از مردم خواسته بود که انحلال مجلس خبرگان را با همه تاب و توان خواستار شوند. برنامه این بود که از قوام یافتن و پایه‌ریزی جمهوری اسلامی جلوگیری شود و کشور به یک سری هرج و مرج‌های متوالی و تکراری فرو رود و انقلاب غرق و نابود شود» .2  یکی دیگر از اقدامات ضدانقلابی جبهه ملی، نقش آفرینی در یک توطئه خطرناک براندازی در سال 1359 بود. در تاریخ هجدهم تیر ماه 1359 کودتایی کشف و خنثی شد که بعد‌ها معروف شد به «کودتای نقاب «. گردانندگان اصلی این کودتا، بخشی از جبهه ملی به ریاست شاپور بختیار و دیگر سران حزب ایران ـ وابسته به جبهه ملی ـ بودند که با همکاری تعدادی از نیروهای سابق ساواک و نظامیان سلطنت طلب، قصد انجام کودتا و سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران را داشتند. البته این شبکه تحت حمایت کامل سازمان سیا قرار داشت و پول و امکانات لازم از سوی آمریکا در اختیار آنان قرار می‌گرفت. 3 شاپور بختیار که در بهمن 1357 پس از دستگیری، با کمک مهندس بازرگان از کشور فرار کرده بود، چند ماه پس از پیروزی انقلاب، در فرانسه تشکیلاتی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران تدارک دیده بود و با همراهی تعدادی از اعضای فراری ارتش و جبهه ملی، مشغول بررسی طرح‌های براندازی جمهوری اسلامی ایران بود. بختیار از طریق یکی از اعضای حزب ایران به نام ابوالقاسم خادم، با سرهنگ بنی عامری که از همکاران نزدیک ارتشبد اویسی بود، مرتبط شد. بنی عامری با سازمان سیا برای براندازی جمهوری اسلامی ایران ارتباط گرفته بود. 4 ابوالفضل قاسمی ـ از رهبران حزب ایران ـ جزو سران شاخه سیاسی تشکیلات کودتای نوژه بود .5 از نظر سران کودتا، این کودتا باید مشروعیت پیدا می‌کرد. عنصر مذهب می‌توانست به کودتا مشروعیت بخشد ؛ بنا بر این مذاکراتی با آیت‌الله شریعتمداری و روحانیون سازشکاری همچون سید رضا زنجانی انجام گرفت. 6 سید رضا زنجانی همان روحانی‌ای است که از دکتر مصدق حمایت می‌کرد و به شدت مورد علاقه جبهه ملی و نهضت آزادی بود.  از آنجا که جبهه ملي جهت‌گيري کلي جمهوري اسلامي ايران را در تضاد با اهداف غرب‌گرايانه خويش مي‌ديد، لذا به‌سوي گروهک‌هاي ضدانقلاب مانند سازمان مجاهدين خلق (منافقين) گرايش پيدا کرد. دکتر سنجابي خود در اين زمينه مي‌گويد:  « به خاطر دارم که افرادي از مجاهدين گاهي به ديدن من مي‌آمدند و با آن‌ها ملاقات مي‌کردم و اگر اشتباه نکرده باشم، يک بار هم خود آقاي [مسعود] رجوي با يکي دو نفر از همکارانش به ديدن من آمدند. در آن موقع او پنهان نبود و در خط بينابين پيروي و فاصله گيري از امام قرار داشت. اما مبارزاتشان و شعارهايشان مانند توده‌اي‌‌ها و ديگر چپگرا‌ها بر ضد ملي‌گرايان و ليبرال‌‌ها نبود. هر قدر فاصله آن‌ها از توده‌اي‌‌ها بيشتر مي‌شد و هر قدر دستگاه نسبت به آن‌ها ترشرویي و خشونت بيشتر نشان مي‌داد، نزديکي ما با آن‌ها بيشتر مي‌شد. مخصوصاً همراهي و ارتباط آن‌ها با بني‌صدر در خط آزادي‌خواهي، وسيله ديگري براي همکاري و تفاهم ما با آن‌ها شده بود، بي آن که اين همکاري و تفاهم به ائتلاف برسد.»7 اين يک اعتراف جالب از سوي رهبر جبهه ملي است مبني بر اين که هر قدر فاصله گروهک تروريستي منافقين ـ که مرتبط با سازمان سيا و ديگر سازمان‌هاي جاسوسي غرب بود ـ از نظام بيشتر مي‌شد، نزديکي جبهه ملي نيز با آن‌ها بيشتر مي‌شد. سنجابي اشاره مي‌کند که همراهي و ارتباط مجاهدين خلق با بني‌صدر ـ که او نيز از منابع اطلاعاتي سازمان سيا بود ـ باعث تفاهم و همکاري بيشتر جبهه ملي با آن‌ها مي‌شده است. جبهه ملي با حمايت از حرکت بني‌صدر تلاش کرد تا ماهيت ليبرالي به نظام اسلامي بدهد و محتواي اسلامي آن را کنار بگذارد. جبهه ملي تا آنجا پيش رفت که در يک حرکت ناشيانه و نابخردانه، در خرداد ماه 1360 ماهيت ضداسلامي خود را به نمايش گذارد و «قصاص» ـ اين حکم ضروري اسلام ـ را غيرانساني ناميد و با هماهنگي پنهاني با سازمان مجاهدين خلق (منافقين) خواستار راهپيمایي ملت ايران بر عليه لايحه قصاص گرديد. اين در حالي بود که رهبران جبهه ملي از چندي قبل به‌صورت مخفي زندگي مي‌کردند. 8 پس از برکناری بنی صدر از ریاست جمهوری، وی ابتدا در منزل دکتر ناصر تکمیل همایون ـ از اعضای حزب ملت ایران وابسته به جبهه ملی ـ مخفی شد و پس از چند نقل و انتقال و تغییر مکان، سرانجام از طریق حسین نواب صفوی، صاحب امتیاز روزنامه انقلاب اسلامی که رابط سازمان مجاهدین خلق با دستگاه بنی صدر بود، به مخفی گاهی رفت که سازمان تدارک دیده بود .9 پس از حوادث خرداد 1360، سران جبهه ملی به خارج از کشور فرار کرده در آنجا اعلام کردند که جبهه ملی از سلطنت مشروطه پشتیبانی می‌کند. و بدین ترتیب رسماً به جرگه سلطنت طلبان آمریکایی پیوستند. 10جبهه ملی اما در خارج از کشور نیز از اقدامات ضدانقلابی خود دست برنداشت. حجت الاسلام ری شهری ـ رئیس وقت دادگاه انقلاب ارتش ـ طی مصاحبه‌ای در تاریخ 20 فروردین 1361 اظهار می‌دارد که در اسفند ماه 1360 یک شبکه کودتایی سلطنت طلب به نام «نیما» کشف شد. خط ارتباطی این شبکه با سازمان سیا، جبهه ملی و دکتر منوچهر شایگان بوده است .11
منابع در دفتر روزنامه موجود است