معاون دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی:
نرخ سالمندی کشور به ۸ درصد رسید
معاون برنامهریزی و هماهنگی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با اعلام نرخ سالمندی ۸ درصدی در کشور، گفت: با این روند خانوادههای تکفرزندی بااضمحلال شدید مواجه خواهند بود.
محمد اسحاقی فرهنگی گفت: الان نرخ سالمندی جامعه به 8 درصد رسیده است و از طرفی سرعت سالمندی که در کشورهایی مانند فرانسه در یک دوره زمانی 30 تا 40 سال طی میشود، در ایران طی 15 تا 20 سال اتفاق میافتد؛ یعنی طی 15 تا 20 سال آینده میزان سالمندی جامعه از 8 درصد به 15 درصد میرسد که مرحله اول سالمندیاست.
اسحاقی در گفتگو با تسنیم ادامه داد: مرحله دوم هم در طول 15 سال طی میشود که بالای 24 درصد جامعه سالمند میشوند؛ این جاست که سیاستهای تشویقی فرزندآوری به کمک کشورها آمده است که تاثیرات آنها در درازمدت است.
معاون برنامهریزی و هماهنگی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: موضوع جمعیت علاوه بر اینکه از نظر فرهنگی و اجتماعی مهم است، از نظر سیاسی و امنیتی نیز برای حفظ و بقای یک ملت قابل اهمیت است.
اسحاقی اظهار داشت: ملتهایی که به این موضوع توجه نداشته باشند به مرور با چالشهایی مواجه میشوند که در مشکلات و رقابتهایی که صورت میگیرد عقب میمانند.
وی اضافه کرد: گاهی اوقات هستیِ یک ملت به خاطر کم بودن جمعیت با چالش مواجه میشود تا جایی که در طول تاریخ برخی ملتها در این منازعات از صحنه تاریخ محو شدهاند.
اسحاقی ادامه داد: در کشور ما هم از گذشتههای دور و از قبل از انقلاب برنامههایی برای کاهش جمعیت ایران مورد پیگیری کشورهای استعماری بوده است که از سال 1320 به بعد، با آنکه تعداد جمعیت ایران چندان بالا نبود، میتوان انواع این برنامهها را مشاهده کرد.
معاون برنامهریزی و هماهنگی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: بعد از انقلاب با شروع جنگ تحمیلی مدتی این موضوع متوقف ماند و بعد در هدفگذاری برنامه اول توسعه قرار شد از نرخ 6/4 به نرخ زیر 4 فرزند در سال 90 برسیم که در سال 71 به این عدد رسیدیم.
افزایش جمعیت
گفتمان حاکم بر موضوعات جمعیتی
اسحاقی ادامه داد: در حال حاضر از نظر گفتمان حاکم بر موضوعات جمعیتی قریب به اتفاق جمعیتشناسان و جامعهشناسان و مسئولان به اهمیت این موضوع پی بردهاند و سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری هم چون یک سیاستهای منطقی است و از منظرهای مختلف به موضوع جمعیت نگاه شده و درآن زیرساختهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.
معاون دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: این سیاستها کمک کرد تا با عزم جدی به سمت اصلاح شاخصهای جمعیتی برویم که اگر این روند اصلاح نشود، شرایط نگرانکننده میشود.
وی خاطرنشان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اصلاح سیاستها تأکید داشت، به همین منظور سیاستهایی را به تصویب رساند و در کشور موج جدیدی برای توجه به ابعاد مختلف جمعیتی به وجود آورد.
وی یادآور شد: بخشی از این نگرانیها مربوط به کاهش موالید است، یعنی در آینده خانوادهها از حجم کمتری برخوردار میشوند و ازدواج دیرهنگام و نرخ پایین فرزندآوری منجر به تشکیل خانوادههای کوچک شده و بحرانهای خانوادهای را به وجود میآورد.
خطر حذف خانوادههای کم جمعیت
اسحاقی ادامه داد: اگر به بُعد فردی هم نگاه نکنیم، در بُعد خانوادگی با چالشهای زیادی مواجه میشویم که تنهابودنِ انسان و کاهش حجم خانوادهها و حذف برخی خانوادهها و افراد نتیجه آن خواهد بود.
معاون برنامهریزی و هماهنگی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: این طور که پیش میرود برخی خانوادهها با تکفرزندی به مرور مضمحل میشوند که بحران خانواده ایجاد میشود، لذا افراد در خانوادههای کمجمعیت از نظر فرهنگی و اجتماعی مشکلات روحی و روانی پیدا میکنند.
اسحاقی گفت: با این روند با کاهش شدید نیروی فعال و نیروی کارِ جوان مواجه میشویم که از منظر توسعه اقتصادی هم مهم است، چون سالمندی افزایش یافته و جامعه وابسته میشود که با این وضعیت نمیتوان نیازهای سالمندان را تامین کرد.
در این صورت کشور هم از نظر اقتصادی و هم از نظر علمی و آموزشی و اجتماعی با مشکل مواجه میشود؛ به عبارتی وقتی یکچهارم جمعیت کشور فعال باشد و بقیه در قشر سالمند یا کودک و نوجوان باشند، آن حجم فعال نمیتواند نیازهای این دو قشر را تامین کنند.
وی با بیان اینکه یکی از عوامل رکود در کشورهای اروپایی به همین کاهش جمعیت مربوط است تاکید کرد: جمعیت فعال آنها روز به روز رو به کاهش گذاشته شده است و لذا آنها مجبور شدند برای حفظ نیروی کار خود مهاجر بپذیرند که چالشهای خود را به دنبال دارد.
گفتنی است؛ همایش «چشمانداز جمعیتی کشور» امروز با حضور جمع کثیری از نخبگان و صاحبنظران کشور در حوزه جمعیت در دانشکده علوم پزشکی تهران برگزار خواهد شد.