روزهای آلوده تهران در پیش است

با آغاز فصل پاییز وبروز پدیده وارونگی جوی،مواد آلاینده موجود در هوای شهرها افزایش چشمگیری پیدا کرده ومراکز مسئول از مردم خواستند تردد‌های غیرضروری خود را به حداقل برسانند. در چنین شرایطی همه نگاه‌ها به بارش نزولات جوی است و ظاهرا وعده‌های پر طمطراق مسئولین در یکسال گذشته گرهی از آلودگی کلان شهرها بویژه پایتخت نگشوده است.
مدیرکل سابق محیط زیست استان تهران می‌گوید: اینکه گفته می‌شود با تولید بنزین پتروشیمی آلاینده‌های آروماتیک و هیدروکربن‌های آروماتیک افزایش پیدا کرده است و موجب افزایش آلودگی شهرها شده است کاملا ادعای بی‌موردی است.
علی اشرفی‌پور با اشاره به ناسالم بودن هوای این روزها در پایتخت گفت: ما در فصل پاییز و زمستان مخصوصا در شهرهای صنعتی و پرجمعیت مانند تهران پدیده وارونگی هوا و افزایش غلظت آلاینده‌ها را خواهیم داشت.
وی ادامه داد: این موضوع در وهله اول یک امر طبیعی است که اتفاق می‌افتد و داده‌های ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا در طی سال‌های گذشته نشان می‌دهد که با اقدامات خوبی که طی سال‌های گذشته صورت گرفته بود به لحاظ مهمترین آلاینده‌های گازی مانند نیترات، سولفات و حتی ازن شهرهای ما مخصوصا از سال  86 به بعد شرایط مطلوبی داشته و دارند.
مدیر کل سابق محیط زیست استان تهران ادامه داد: آنچه که آسمان شهرهای پرجمعیت را به لحاظ آلایندگی بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهد ذرات معلق ریز و مخصوصا ذرات زیر 2.5 میکرون است و از سال 89 به بعد دولت وقت به دلیل اهتمامی که به سلامت شهروندان داشت ذرات معلق زیر 2.5 میکرون را جزو پارامترهای اندازه‌گیری آلودگی هوای تهران و شهرها لحاظ کرد.
اشرفی‌پور ادامه داد: همچنین به دلیل اهمیت سلامت شهروندان برای دولت وقت شرایط استاندارد گاز نیترات نیز در ضوابط سازمان حفاظت محیط زیست سختگیرانه‌تر شد، بنابراین اینکه گفته می‌شود طی سال‌های اخیر ما روند افزایش آلودگی در کلانشهرها را داشته‌ایم آمار و مستندات ثبت شده از سوی ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا این موضوع را نشان نمی‌دهد.
وی اظهار داشت: از سال 86 به بعد به دلیل اقداماتی که صورت گرفته بود شاهد کاهش آلایندگی گازها بودیم به عنوان مثال علیرغم اینکه تجهیز خودروهای داخلی به قطعات کاتالیست و کنیستر جزو مصوبات قبلی بود ولی تا سال 85 شاهد این بودیم که یکی از کارخانجات تولید خودرو این موضوع را در تولیدات خود رعایت نمی‌کرد.
مدیر کل سابق محیط زیست استان تهران تصریح کرد: از سال 85 بود که سازمان حفاظت محیط زیست با گزارشی که پلیس راهور کلانشهر تهران ارائه کرد موجب اصلاح این روند در آن شرکت خودروساز شد ضمن اینکه در سال 85 تا 88 کلیه موتورسیکلت‌های دوگانه ‌سوز را سازمان حفاظت محیط زیست از رده خارج کرد و از سال 91 به استاندارد آلودگی موتورسیکلت‌های چهارگانه نیز پرداخت ضمن آنکه از سال 89 تجهیز آنلاین کنترل آلایندگی مهم‌ترین واحدهای صنعتی استان تهران نیز صورت گرفت.
اشرفی‌پور افزود: با اجرای فاز اول هدفمندسازی یارانه‌ها در سطح استان تهران براساس پایشی که از سوی اداره کل محیط زیست استان تهران صورت گرفت به صورت میانگین طی سال‌های 91- 90، 21.5 درصد در سوخت مصرفی واحدهای صنعتی بزرگ صرفه‌جویی صورت گرفت و حدود 6 هزار واحد تولیدی بخش کشاورزی در سال‌های 91- 90 در سطح استان تهران که سوخت فسیلی مصرف می‌کردند مجهز به سیستم سوخت گاز شدند.
وی خاطر نشان کرد: اینکه گفته می‌شود با تولید بنزین پتروشیمی آلاینده‌های آروماتیک و هیدروکربن‌های آروماتیک افزایش پیدا کرده است و موجب افزایش آلودگی شهرها شده است کاملا ادعای بی‌موردی است.
مدیر کل سابق محیط زیست استان تهران افزود: چرا که اولا ترکیبات هیدروکربن‌های آروماتیک در بنزین تولیدی پالایشگاه‌ها نیز وجود دارد و بنزین تولیدی پالایشگاه‌های ما نیز حداکثر استاندارد یورو 2 را پاس می‌کردند و میزان اکتان بنزین تولیدی پالایشگاه‌های ما نیز در رنج 80- 70 درصد بوده است.
اشرفی‌پور ادامه داد: بنزین تولیدی پتروشیمی‌های ما که یک ترکیب رفرمیک است حداکثر یک پنجم میزان بنزین مصرفی روزانه کشور بوده است ضمن اینکه تعداد دستگاه‌های سنجش هیدروکربن‌های آلی مخصوصا بنزن‌ در شهر تهران که از یک توزیع مناسبی برخوردار باشد تا بتوان اندازه‌های آن را به شهر تهران تعمیم داد هیچ وقت وجود نداشته است.
وی افزود: فقط در قالب 3-2 کار پژوهشی آن هم با دستگا‌ه‌های عموما پرتابل که معمولا از خطا برخوردارند اندازه گیری شده و نتایج این اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که میزان بنزن و کلا ترکیبات BDX عموما در فضای پمپ‌بنزین‌ها و تا شعاع 50 متر و نهایتا 70 متر آن هم در برخی  از واحدهای پمپ بنزین قابل ملاحظه بوده است و هیچ وقت عموما در هوای شهر تهران میزان این آلاینده‌ها از آن حد بحرانی که جدول استاندارد به آن اشاره دارد فراتر نبوده است.
مدیر کل سابق محیط زیست استان تهران گفت: پس صحیح نیست که علیرغم اینکه می‌دانیم داده‌هایی که براساس چند دستگاه پرتابل و نهایتا 2 تا 3 درصد معدود و ثابت اندازه‌گیری شده است به لحاظ آماری به کل شهر 730 کیلومتر مربعی تهران تعمیم دهیم.
اشرفی‌پور ادامه داد: درست نیست با اشاعه اینگونه اخبار هم افکار عمومی و هم خاطر مردم را نگران کنیم و عملکردهای مثبت پیشینیان را در نظر نگیریم، در سال‌های 89 و 90  اوج پدیده وارونگی هوا در تهران و کلانشهرها بود که به دلیل تداوم خشکسالی‌های مفرط و کاهش میزان بارندگی در منطقه شاهد این پدیده بودیم اما در سال زراعی 93- 92 فقط استان تهران و البرز دچار خشکسالی بودند ولی سایر مناطق کشور و حتی منطقه عراق دچار خشکسالی نبودند و همین موضوع باعث شد تا در بهار و تابستان سال 93 شاهد ورود چشمگیر ریز گردها در فضای تهران نباشیم.
وی افزود: ما در سال 89، 40 روز پیاپی در تهران پدیده وارونگی هوا و در سال 90 نیز 33 روز پدیده وارونگی هوا داشتیم که تنها عاملی که در روزهای آلایندگی شهر را رنج می‌داد عامل ذرات معلق و گرد و غبار بود.
وی افزود: لذا توصیه بنده این است که اقدام ملی تأمین و تولید بنزین در داخل کشور که در شرایط تحریم کشور اتفاق افتاد توسط مسئولان زیر سؤال نرود و به جای ایرادهای بی‌خاصیت و سیاسی در کنار اقدامات بلندمدتی که در برنامه تجدید نظر مدیریت آلودگی هوای تهران با 7 کلانشهر دیگر وضع کردیم به این اقدامات 28 گانه نیز توجه ویژه داشته و از آنها استفاده شود.
گفتنی است براساس اخبار اعلامی توسط معاون ستاد مدیریت حمل‌ونقل و سوخت، میزان مصرف بنزین در کشور از دی ماه گذشته تاکنون رشد منفی داشته است. اما ظاهرا به علت واردات بنزین غیراستاندارد مشهور به "پاتیلی” از دلالان حوزه خلیج فارس، کاهش میزان مصرف بنزین تاثیر مستقیمی بر آلودگی هوای کلانشهرهای تهران نداشته است.
همچنین ابراهیم کارخانه،نماینده مجلس شورای اسلامی، با اشاره به آلودگی هوای تهران طی روزهای اخیر از بررسی این موضوع  در کمیسیون انرژی مجلس، با حضور مسئولان خبر داد.
وی گفت: در این جلسه که امروز برگزار خواهد شد، عوامل آلوده‌کننده هوا از جمله بنزین وارداتی و تأثیر آن بر آلودگی هوا بررسی خواهد شد.
شایان ذکر است وضعیت هوای تهران طی امروز و روزهای گذشته در شرایط ناسالم قرار داشته و دستگاه‌های مرتبط از مردم خواسته‌اند تا در فضای باز شهر، کمتر تردد داشته باشند.
با این حال مسئولان سازمان محیط زیست ادعا می‌کنند که با توقف تولید بنزین پتروشیمی‌ها و واردات بنزین توانسته‌اند وضعیت هوای تهران را کنترل کرده و روزهای آلوده را کاهش دهند.