سوءاستفاده از جهالت دینداران و معرفی مصداق اشتباهی حق و باطل (سلوک عارفانه)
تمام اتفاقات از جنگ جمل گرفته تا صفین و نهروان و بعد هم شهادت امام علی(ع)، همه به خاطر جهالی بوده که جلو میافتادند و از جهالت مردم استفاده میکردند و در نتیجه حق و باطل را اشتباه به مردم نشان میدادند. در روایت دارد که وقتی حضرت در جنگ صفین ندای قبول حکمیت را از میان لشکر خود شنیدند، پرسیدند: اینها کی هستند و اینجا چه میکنند؟ گفتند: اینها قراء قرآن هستند، همه قاری و حافظ قرآنند! حضرت فرمود: نخیر اینها یک مشت خیانتکار و سرزنشگر هستند. قال: «انهم یقولون انه لاحکم الا لله،کلمه حق یراد بها الباطل» اینها آیه قرآن را میخوانند که حرف حقی است ولی در مصداقش اشتباه کرده و آن را با باطل تطبیق میدهند.(1)
____________
1- سلوک عاشورایی، منزل ششم حق و باطل، آیتالله شیخ مجتبی تهرانی(ره)، ص276