تفکر و اندیشه از جنس عبادت
مكرر شنيدهايد احاديث زيادى را كه به اين عبارت است: تَفَكُّرُ ساعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبادَةِ سَنَةً، تَفَكُّرُ ساعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبادَةِ سِتّينَ سَنَةً، تَفَكُّرُ ساعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبادَةِ سَبْعينَ سَنَةً یعنی: يك ساعت فكر كردن از يك سال عبادت كردن افضل است،
از شصت سال عبادت كردن افضل است، از هفتاد سال عبادت كردن افضل است.
اين تغيير تعبيرات- همان طور كه بسيارى از علما گفتهاند- به واسطه اين است كه نوع و موضوع تفكرها فرق
مىكند:
يك تفكر است كه انسان را به اندازه يك سال عبادت جلو مىبرد، يك تفكر است كه او را به اندازه شصت سال عبادت جلو مىبرد، يك تفكر است كه او را به اندازه هفتاد سال عبادت جلو مىبرد.
در احاديث ما وارد شده است: كانَ اكْثَرُ عِبادَةِ ابى ذَرٍّ التَّفَكُّرَ؛ اكثر عبادت ابوذر فكر كردن بود.
يعنى ابوذرى كه شما او را تالى (رتبه بعد از) سلمان مىشماريد و بلكه شايد بشود او را همرديف سلمان شمرد (يعنى تقريبا مىتوان گفت بعد از معصومين، مردى نظير اينها در درجه ايمان نيامده است) خيلى خدا را عبادت مىكرده است ولى بيشترين عبادت ابوذر فكر كردن بود.
عاقبت تفكر ابوذر اين بود كه قهرمان امر به معروف و نهى از منكر شد و جان خود را بالاخره در همين راه داد.
ابوذر يكى از متفكّرين و حكماى اصحاب پيامبر به شمار مىرود.
* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى
ج 24، صص 371- 370
و يادداشتهاى استاد مطهرى؛ ج6؛ ص413
با تلخیص و ویرایش جزئی