آیت‌الله جنتی: شورای نگهبان مشابه خارجی ندارد

دبیر شورای نگهبان تاکید کرد در سفرهایی که به برخی کشورها داشتیم با دستگاه‌های مشابه شورای نگهبان جلساتی برگزار کردیم، خودشان تصدیق داشتند که کار آنها با شورای نگهبان تفاوت زیادی دارد.
آیت‌الله احمد جنتی دبیر شورای نگهبان طی سخنانی در پژوهشکده شورای نگهبان به اهمیت  تحقیق و پژوهش اشاره و اظهار داشت: تحقیقات، عامل رشد و تکامل است و می‌تواند آینده بهتری را برای هر تشکیلاتی به وجود آورد؛ به خصوص در شورای نگهبان که نقش و جایگاه بسیار والا و بی‌بدیلی در جمهوری اسلامی دارد.
وی ادامه داد: شورای نگهبان با این وسعت اختیارات و اهمیت، نه تنها در ایران بلکه در خارج کشور نیز مشابه ندارد. هرچند دادگاه‌های قانون اساسی در برخی کشورها وجود دارد اما اختیارات و وظایف آنها، اصلا قابل قیاس با شورای نگهبان نیست. ما در سفرهایی که به برخی کشورها داشتیم و با دستگاه‌های مشابه شورای نگهبان جلساتی برگزار کردیم، خودشان تصدیق داشتند که کار آنها با شورای نگهبان تفاوت زیادی دارد و نهادهای مشابه آنها قدرت و جایگاه شورای نگهبان را ندارند.
آیت‌الله جنتی افزود: شورای نگهبان علاوه بر بررسی مصوبات مجلس، جایگاه ویژه‌ای در نظارت بر انتخابات دارد و حق دارد انتخاباتی را که خلاف قانون انجام شده، ابطال کند. همچنین در بررسی صلاحیت‌ها نقش دارد و صلاحیت‌ها تا وقتی که به تأیید شورای نگهبان نرسد، فهرست نهایی داوطلبان، نمی‌تواند در اختیار وزارت کشور قرار بگیرد.
تفسیر قانون اساسی واجب‌الاتباع است
 وی با بیان اینکه شورای نگهبان وضعیت فوق‌العاده‌ای دارد، تأکید کرد: تفسیر قانون اساسی بر عهده شورای نگهبان است و هیچ دستگاهی نمی‌تواند این کار را انجام دهد. این تفسیر، اعتبارش در حد اصول قانون اساسی است و این تفسیر مثل خود اصول قانون اساسی واجب‌الاتباع است.
وی افزود: ما از پژوهشکده شورای نگهبان انتظار داریم از نظر قانون اساسی موضوع‌شناسی کند. در مورد احکام قانونی خود ما هم نظر و نقش داریم و صاحب نظر هستیم اما اینجا باید کمک کند. از نظر شرعی نیز مرکز مشورتی فقهی که در قم مستقر است، فقهایی در آنجا بررسی می‌کنند و به ما کمک بسیار خوبی می‌کنند و غالبا نظراتشان برای ما مورد قبول است و این نشان دقت نظر آنهاست.
دبیر شورای نگهبان تأکید کرد: در پژوهشکده شورای نگهبان نیز باید کاری مشابه مرکز مشورتی فقهی انجام شود با این تفاوت که مسئله موضوع‌شناسی در مورد قانون اساسی است. آن چیزی که ما نیاز بیشتری به آن داریم مسئله موضوعات است.
آیت‌الله جنتی با اشاره به پژوهش‌های صورت گرفته در سایر دستگاه‌ها گفت: برخی جاهای دیگر نیز تحقیقاتی دارند اما تحقیقات آنها به عمل منجر نمی‌شود و نتیجه عملی ندارد، هر چند در تحقیق، خیلی خوب و موفق بوده‌اند. موضوع خوب بوده اما نتیجه عملی برای آن دستگاه ندارد.
وی تأکید کرد: ما دنبال نتیجه عملی هستیم، یعنی بتوانیم استفاده کنیم. بنابراین آن اصولی که احیانا در آینده برای ما مورد نیاز است و ابهامات و اجمالاتی در این اصول وجود دارد، باید تفسیر شود. این اصول باید شناسایی شده و مورد رسیدگی قرار گیرند.
آیت‌الله جنتی از دیگر وظایف پژوهشکده شورای نگهبان به موضوع انتشارات اشاره و بیان کرد: نشر آرا و نظریات شورای نگهبان از وظایف این شورا می‌باشد. مواردی که در جلسات شورای نگهبان مطرح می‌شود باید دسته‌بندی و تنقیح و منتشر شود تا دانشگاه‌ها و دستگاه‌های قضایی بتوانند از این نظرها استفاده کنند. اما این نظرات کمتر در اختیار آنها قرار گرفته است و این کار نقیصه‌ای است که باید به کمک پژوهشکده، رفع شود.
نظرات مفید شورای نگهبان برای دانشگاه
وی تأکید کرد: اگر نظرات فقهی شورای نگهبان درست تنظیم شود، برای حوزه‌های علمیه هم مفید است و علما و اساتیدی که در حوزه‌های علمیه به تدریس مشغول هستند، خیلی وقت‌ها بحث‌هایی دارند که در شورای نگهبان مطرح شده است و اگر این‌ موارد در اختیارشان باشد به آنها کمک می‌شود. همچنین در دانشگا‌ه‌ها، به ویژه در دانشکده‌های حقوق، نظرات شورای نگهبان برای اساتید و دانشجویان، بسیار مفید است.
دبیر شورای نگهبان با تأکید بر لزوم انطباق متون حقوقی کشور با موازین اسلامی گفت: مسائل حقوقی در دانشگاه‌ها غالبا غربی هستند و با وجود این که 34 سال از عمر جمهوری اسلامی می‌گذرد حقوق اسلامی در آنجا آن گونه که باید مطرح نیست. آنها باید بتوانند از پیچیده‌ترین بحث‌های حقوق اسلامی که در شورای نگهبان مطرح می‌شود، استفاده کنند. اساتید حقوق ما در دانشگاه‌ها باید اینها را ببینند و یک تغییر و تحولی ایجاد کرده و حقوق جمهوری اسلامی را از حقوق غربی تفکیک کنند.
توهم برتری قوانین غربی
وی در مورد قوانین قبل از انقلاب نیز اظهار داشت: باید قوانین قبلی به خصوص قوانین قبل از انقلاب بررسی شود که چه قانونی در چه تاریخی تصویب شده و از کجا گرفته شده است؛ مانند قانون تجارت که الان مورد اختلاف است و بعضی از مواد و تبصره‌های آنها خلاف شرع است. بسیاری از آنها به درد امروز نمی‌خورند. بسیار مفید است که ما ریشه و مبنای قوانین قبل از انقلاب را بدانیم که بر اساس چه طرز تفکر، عقاید و مبنایی شکل گرفته‌اند. در نتیجه، مواظب باشیم در همان دام نیفتیم و خیال نکنیم که قوانین خوب و بجایی است. اگر آرا و نظرات خوب حقوقی منتشر شود، این توهم که برخی از حقوقدانان ما دارند که قوانین غربی بهترین قوانین است و ما باید بر آن اساس قانونگذاری کنیم، تغییر می‌کند.