مصوبهای برای تقویــت تنظیمگری و حمایت از نمایش خانــگی
فرجی رئیس هیئت مدیره کانون تهیهکنندگان رسانههای دیداری در ابتدای این نشست گفت: من از جنجالهای پیشآمده درباره اینکه صداوسیما مسئولیت نظارت بر نمایش خانگی را برعهده گرفت تعجب کردم زیرا اتفاق خاصی نیفتاده است چون قبل از آن هم نظارت توسط ساترا وجود داشت اما الان قانونی شد. به نظر من لازم بود که اگر فعالیتی اتفاق میافتد، قانون آن هم نوشته شود تا افراد بتوانند مستمسک قانونی آن را هم داشته باشند. براساس آمار اعلامشده از سوی ساترا در جلسات شورای طرح و برنامه ساترا که هفتهای دوبار برگزار و در آن به فیلمنامهها رسیدگی میشود طی یکسال گذشته از 150 فیلمنامه، 60 فیلم مجوز تولید گرفت، 65 فیلم مجوز مشروط گرفته و 25 فیلم هم مردود شده که آمار بسیار خوبی است.
در ادامه محمدصادق افراسیابی معاون کاربران و تنظیمگری اجتماعی ساترا گفت: تلاش ساترا این است که مر قانون اجرا شود. البته از سال 1400 به شکل سالانه در قانون بودجه سالانه کشور موضوع تنظیمگری صداوسیما بر صوت و تصویر فراگیر و نمایش خانگی تصویب شده است. بنابراین بعد از مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تقسیم کار میان وزارت ارشاد و صداوسیما شاهد بودیم که هم هنرمندان و هم سکوهای نمایش خانگی تأکید کردند که موضوع نظارت ساترا بر نمایش خانگی اتفاق جدیدی نیست اما مشکل چیست؟ مشکل این است که بعد از این مصوبه یک جریان تحریف توسط خانه سینما رقم خورد. مشکل جریان تحریفی است که به شکل خزنده تلاش میکند برای تولید و انتشار محتوایی که واقعیت را طوری نشان دهد که نیست. ساترا از قبل تنظیمگر بوده و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دنبال تقسیم کار بین ساترا و صداوسیماست. این توافق برای همه اجزای زیستبوم خوب است و وظایف هر نهادی مشخص شده است ضمن اینکه در شورای انتشار که دکتر حسامپور دبیر آن هستند نمایندگان ارشاد هم عضو هستند. ما هیچ مشکلی با هنرمندان و سکوها نداریم و تنها با جریان تحریف مشکل داریم.
معاون تنظیمگری اجتماعی ساترا درباره مسئله رقابت بین صداوسیما و نمایش خانگی افزود: سازمان صداوسیما یک نهاد عمومی است و بودجه میگیرد وظایفی که برعهده آن است را انجام میدهد و اساسا هیچ وقت به رقابت با نمایش خانگی فکر نمیکند و اتفاقا نمایش خانگی را امتداد خود در فضای مجازی میداند. وقتی 400 سکو امروز از ساترا مجوز میگیرند یعنی ساترا نگاه رقابتی ندارد و صداوسیما پذیرفته که من تنظیمگر، ناظر و حامی هستم.
در ادامه محمد حسامپور معاون پایش و نظارت ساترا گفت: آن چیزی که در این مصوبه اتفاق افتاده این است که پیشران این عرصه تعیین شده است. با توجه به اینکه نگاه دولت به موضوع نمایش خانگی رویکرد فرهنگی است به همین دلیل این موضوع به شورای عالی انقلاب فرهنگی رفت تا مشخص شود که این یک موضوع فرهنگی است. این مصوبه عملا بین نهادهای فرهنگی تقسیم کار انجام داده است. آن چیزی که ماموریتهای سنتی و روالهای عادی وزارت ارشاد قبل از گسترش فضای مجازی بوده در این مصوبه صراحتا اعلام شده که برعهده وزارت ارشاد است. اما موضوع سریال که اساساً محصول فعالیت صداوسیما است، برعهده صداوسیما گذاشته شده است.
وی افزود: ما چند اصل را بارها اعلام کردیم که نگاه ساترا، نگاه تسهیلگری و حمایت از زیستبوم صوت و تصویر فراگیر و نظارت قانونی است تا این حوزه قانونمند شوند. ساترا نهاد تنظیمگری است که درک میکند که محتوای ایرانی متناسب با خانواده
ایرانی- اسلامی بهترین محتوایی است که باید حمایت شود و در اختیار مخاطب قرار بگیرد. همچنین باید این امکان وجود داشته باشد که هر وقت محتوا با استانداردهای فرهنگی جامعه ما تولید شود باید بتواند گردش پیدا کند یعنی یک محتوا هم بتواند در تلویزیون هم در سینما و هم در نمایش خانگی پخش شود. ما نباید در تولید فرهنگی دچار افول ارزشهای اخلاقی شویم. استاندارهای اخلاقی جامعه مشخص است و وظیفه نهاد ناظر صیانت از این چارچوبهاست.
در ادامه فرجی گفت: مصوبه شورای عالی، تا حدودی دست صداوسیما را بسته است و اختیارات صداوسیما با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی نسبت به گذشته که صداوسیما خود را مسئول کل صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی میدانست محدود شد.
وی افزود: غیر از این موضوع در چند سال گذشته شاهد بودیم که نوع ممیزی در سریالهای تلویزیونی و تولیدات نمایش خانگی کاملا با هم فرق میکرد و ساترا با تساهل آثار نمایش خانگی را ممیزی میکرد. اگر ما میخواهیم بخش خصوصی جان بگیرد و تفاوتها مشخص باشد، تسهیلگری لازم است. به هر حال قانون را باید طوری نوشت که اگر فردا اگر جای آقای حسامپور کس دیگری آمد نتواند سختگیرانه برخورد کند.
در ادامه افراسیابی در پاسخ به برخی شبهات مطرح شده در رسانهها گفت: نیت و نگاه ساترا شفاف شدن و تبیین است. ما از هر نشستی که شفافسازی کند استقبال میکنیم زیرا جریان تحریف دنبال انگارههای نادرستی است و ما با تبیین میتوانیم مسایل را به شکل درست بیان کنیم. ما در سایت ساترا، قوانین و ضوابط ساترا را تحت عنوان مقررات جاری گذاشتهایم. ساترا مجمعی دارد به نام «رصتا» که تمام سکوهای دارای مجوز، عضو این مجمع هستند ما از طریق این مجمع نظر تمام سکوها را جمعآوری میکنیم. هم در حوزه نظارت و هم در حوزه حمایت باید یک سیاست و آییننامه جامعی وجود داشته باشد که طبق بند ۶ مصوبه این اتفاق انشاءالله عملی خواهد شد.
بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق علیهالسلام پس از میزگرد «بررسی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره ساماندهی صوت و تصویر فراگیر، با حضور مسئولین ساترا، نمایندگانی از بخش خصوصی و اهالی هنر و رسانه» بیانیهای را صادر کرد که به این شرح است:
حضور مسئولین ساترا در میزگردهای اینچنینی و با حضور بازیگران مختلف مسئله صوت و تصویر فراگیر، باطلکننده بازیهای رسانهای افرادی هست که منفعتشان در حلنشدن این مسئله است.
لازم است که برای تدوین ضوابط حاکم بر صوت و تصویر فراگیر در فرصت سه ماهه پیشرو، از نظرات بدنه با تجربه اهالی هنر و رسانه و همچنین نمایندگانی از فعالان بخش خصوصی استفاده شود.
رئیسجمهور مکلف است هرچه سریعتر در راستای پایان دادن به این مسئله و تقویت پشتوانه قانونی ساترا، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ابلاغ کند.
پس از ابلاغ این سیاستها توقع میرود نهادهایی مانند قوه قضائیه به برخورد قاطعانه با متخلفین بپردازند و دیگر نهادهای حاکمیتی از هرگونه دخالتی در این عرصه که خارج از شئون حاکمیتی آنهاست پرهیز کنند. پایبندی مسئولین ساترا به ارزشها و هنجارهای عمومی جامعه، ضامن حمایت مردمی از این نهاد خواهد بود و هرگونه تسامح با اسم رمز تعامل و چانهزنی، به منزله بیاعتنایی به وظایف قانونی ساترا است.
تجربه دو سال گذشته ساترا در همراهی سازنده با سکوها موید این است که مسئولین ساترا از گسترش شاخههای تعاملی در ساختار سازمانی ساترا نباید بترسند و استفاده از افرادی با سابقه پربار علمی و اجرایی (نظیر اعضای شورای صدور مجوز تولید) میتواند به افزایش کیفیت تصمیمات این نهاد کمک فزایندهای کند.