اهمیــت ژئوکالچر ناوگــروه 86
رضا اکبری پویا
ناوگروه 86 نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا. متشکل از ناوشکن دنا و ناو بندر مکران در ادامه مأموریتهای نیروی راهبردی ارتش ج.ا.ا در صدد ثبت رکوردی دیگر، عزم سفری به دور جهان را نموده و از آبهای خلیجفارس، دریای عمان، اقیانوس هند، اقیانوس آرام، اقیانوس اطلس و پهلوگیری در بندر بمبئی، کیپتاون و ریودوژانیرو و... و با طی نزدیک به 32 هزار مایل دریایی
(87 هزار کیلومتر) طی مدت بیش از 213 روز برای «مأموریت صلح» و همکاری تهران با «کشورهای دوست» جهت ارتقای امنیت مسیرهای تجاری دریایی با شعار صلح و دوستی به میهن اسلامی بازگشتند. حال سؤال این است: اهمیت ژئوکالچر مأموریت ناوگروه 86 کدام است؟
ژئوکالچر چیست؟
اصطلاح علمی ژئوکالچر از دو واژه ژئو به معنی زمین و کالچر به معنی فرهنگ تشکیل یافته است. ژئوکالچر در واقع اهمیت دادن به عناصری چون فرهنگ، زبان، قومیت و مذهب در کنار عوامل ژئوپلیتیکی است و به نظر میرسد ژئوپلیتیک نوین، ترکیبی از مفاهیم ژئوپلیتیک کلاسیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر باشد. ساختار ژئوکالچر بیانگر موزاییکی از نواحی فرهنگی کوچک و بزرگی است که محصول تعاملهای مکانی- فضایی قدرت فرهنگی هستند که در طول و به موازات یکدیگر حرکت میکنند.
اهمیت نیروی راهبردی دریایی ارتش ج.ا.ا
«نیروی دریایی امروز در بسیاری از نقاط عالم و در کشور ما یک نیروی راهبردی است؛ به چشم یک نیروی راهبردی به نیروی دریایی باید نگریسته شود.» این سخن فرمانده کل قوا درباره نیروی دریایی ارتش را باید سرآغاز تحول در این نیرو دانست. یکی از ملزومات راهبردی شدن نیروی دریایی ارتش حضور در مناطق مختلف جهان و برافراشته کردن پرچم ج.ا.ا. در نقاط مختلف جهان است. اهمیت دریانوردیهای بینالمللی؛ از توسعه دیپلماسی تا توسعه راهبرد دریامحور و ارتقای ژئوکالچر را شامل میشود. هنگامی که ناوهای ایرانی مشغول دریانوردی در نقاط مختلف جهان با پرچم ج.ا.ا. هستند آنگاه شناورهای سایر کشورهای جهان طبق مقررات به پرچم کشورمان ادای احترام میکنند. همچنین، این شناورها هنگام حضور در بندرگاههای مختلف مورد احترام آن کشور قرار میگیرند که نشاندهنده ارتقای وزن ژئوکالچری ایران اسلامی است. امروزه یکی از عناصر قدرت در جهان، حضور نیروی دریایی کشورها در آبهای جهانی است، حقوق بینالملل آزادی دریاها را به رسمیت شناخته است. معنای این حرف آن است که هر دولتی میتواند برای توسعه اهداف فرهنگی، صنعتی، تجاری و حتی نظامی و دفاعی خود بدون دخالت در حریم حاکمیت دولتهای دیگر از دریا استفاده کند. حضور در دریاها میتواند علاوه بر گسترش دیپلماسی و تحکیم روابط با کشورهای دوست در سطح جهان، نقش مهمی هم در توسعه راهبرد ژئوکالچری دریامحور ج.ا.ا. داشته باشد.
اهمیت ژئوکالچر ناوگروه 86
ایران به عنوان ام القرای جهان اسلام از جایگاه ویژهای در زمینه مسایل فرهنگی برخوردار است. در نتیجه سفرهای دریایی ناوگروههای ایرانی من جمله سفر به دور کره زمین در واقع میتواند الهامبخش تفکرات انقلابی و فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی باشد. تمدنهای مسیری که ناوگروه 86 با کد 360 به دور زمین طی کرده به نوعی در دو حالت، اشتراک فرهنگی با ایران اسلامی دارند.
۱. کشورهای مسلمان عرب و غیر عرب که اغلب جمعیت آنان مسلمان بوده و این کشورها در جنوب غرب و غرب آسیا، شمال آفریقا و آسیای جنوب شرقی قرار دارند و از حیث دینی با ایران اسلامی اشتراک دینی دارند، همگی معتقد به یک خدا، یک پیغمبر و یک کتاب آسمانی بر مبنای اصول عقاید، فقه و اخلاق دینی هستند و این موضوع در برگزاری نمازهای جماعت، مراسم دعا، برگزاری کلاسهای دینی، رفتار اسلامی ناویان در ورود و اسکان در سایر بنادر از کارکنان ناوگروه 86 کاملا رفتار دینی مشهود بوده و بر خلاف رفتار سایر دریانوردان غربی مبتنی بر اخلاق و دستورات اسلامی و انسانی بوده است.
۲. خیلی از این کشورها سابقاً جزئی از تمدن ایران بوده و آثار فرهنگی و زبانی ایرانی در بین آنان حکمفرما است. اشتراکات فرهنگی تاریخی ایران به دورهای باز میگردد که کشورهای آن منطقه با ایران سرنوشت مشترکی داشتند. قلمرو جغرافیایی واحد در گذشته سبب شده بود که این مناطق رویکرد اقتباسی به فرهنگ ایران داشته باشند، به گونهای که امروزه بسیاری از آداب و رسوم و سنن ایرانی در جهان عرب و شبه قاره هند پا برجا مانده است. در تحولات پس از جنگهای جهانی و همچنین استقلال کشورها از استعمار، نقش ایران به عنوان محور ارتباطی حوزه جدید با حوزه قدیم خاورمیانه و شبه قاره هند حتی جنوب شرق آسیا و آسیای مرکزی و شمال آفریقا و به دلیل داشتن تفکر اسلام انقلابی حتی در کشورهای مخالف یکجانبه گرایی در روابط بینالملل مانند کشورهای بریکس(چین، روسیه، هند، آفریقای جنوبی و برزیل) از اهمیت خاصی برخوردار شده است.
کارکردهای ژئوکالچری ناوگروه 86
پوشش فراگیر: این سفر دریایی در دوره
کره زمین برای اولین بار توسط ج.ا.ا. در بین کشورهای اسلامی و حتی مابین کشورهای در حال توسعه در اوج تحریم همهجانبه آمریکا انجام شده است و به همین عنوان در سطح و حجم گسترده خبری سراسر کره زمین را در بر گرفته است.
فرامکانی: ناوگروه 86 از منطقه سرزمینی به فراساحلی تا تنگه باب المندب و شمال اقیانوس هند تا اقیانوس آرام در شرق دور و اقیانوس اطلس، دریای شمال و هم اکنون کره زمین را طی کرده است و این مأموریت به نوعی از نظر کشورهای جهان غیرقابل امکان تلقی مینمود ولی ما توانستیم به تحقق برسانیم.
عناصر فهم: تمام دولتهای جهان به انضمام مردم آنان در هر سطح فکری پیامهای ج.ا.ا. را با عنوان «مأموریت صلح»، همکاری تهران با «کشورهای دوست» برای ارتقای امنیت مسیرهای تجاری دریایی. با شعار صلح و دوستی درک میکنند.
پیام صلح و دوستی پیامی عقلانی، کاربردی، جذاب، انسانی و عاطفی بوده که برگرفته از فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی ما میباشد که در نقطه مقابل خشونت، نفرت، سلطه و استعمار قرار دارد. این پیام توانسته مخاطبین بیشتری را تحت پوشش قرار دهد.