هجدهمین تظاهرات بزرگ ضد دولتی در سرزمینهای اشغالی
سرويس خارجي-
دهها هزار نفر از صهيونيستها شامگاه شنبه برای اعتراض علیه طرح جنجالی كابينه نتانياهو براي تغييرات قضايي گرد هم آمدند و خواستار لغو كامل برنامههاي كابينه افراطي نتانياهو شدند. منابع عبریزبان، تعداد معترضان تظاهرات اخير را بیش از 200 هزار نفر اعلام كردند و به گفته این منابع، تنها در خیابان کابلان در شهر تلآویو 150 هزار صهيونيست دست به تظاهرات زده و شعارهای ضد نتانياهو سردادند. همچنین حدود 7 هزار نفر نیز مقابل منزل اسحاق هرتزوگ رئیس رژیم صهیونیستی در قدس اشغالی تظاهرات کردند. تظاهراتکنندگان تاکید کردند که بهدليل بيعدالتي، كابينه نتانياهو را ساقط خواهند کرد. شهرهای رعنانا، نتانیا، کفار سابا، هرتزلیا، حیفا، ریشون لتسیون، بئر السبع و بسیار شهرهای صهیونیستنشین دیگر نیز صحنه تظاهراتهای ضددولتی بود و همزمان با این تظاهراتها پلیس رژیم صهیونیستی بسیاری از خیابانها را مسدود کرد. هرچند نتانياهوي ۷۳ ساله پس از هفتهها اعتراض و اعتصاب سراسری، در ماه مارس يعني يك ماه پيش طرح تغيير قوانين قضایی را بهطور موقت متوقف کرد، اما مخالفان او و معترضان نگرانند با بازگشایی پارلمان، طرحهاي نتانياهو دوباره به بحث و رای گذاشته شود. بنتال شامیر، معلمی ۶۰ ساله در تلآویو که در تظاهرات شرکت کرده بود، به رویترز گفت: «من بسیار نگرانام. من یک سرزمين پر از فساد نمیخواهم.» مخالفان بنیامین نتانیاهو روز پنجشنبه نیز در اعتراض به طرحهاي او برخی خیابانهای تلآویو را مسدود کرده و خواستار توجه رهبران تلآويو به خواستههاي معترضان شده بودند، اما به نظر ميرسد گوش مقامات صهيونيست از شنيدن حرف معترضان سنگين است. «یوسی لوی»، سخنگو و مشاور رسانهای سابق بنیامین نتانیاهو، در تظاهرات اخير در بيتالمقدس گفت: «نتانیاهو همیشه یک بازی دوگانه انجام میدهد، با دست چپ خواستار مذاکره است، و دست راست قوانین دیکتاتوری را وضع میکند و با حمايت از جنایتکاران [وزیر امنیت ملی] بنگویر بهدنبال تاسيس نيروي شبهنظامي است.» در تظاهرات شامگاه شنبه، یکی از معترضان تصویر بزرگی از «ایتمار بنگویر»، وزير افراطي امنيت ملي را به همراه داشت كه روي آن نوشته شده بود: «وزیر شکست ملی» همچنين معترضان در بيانيهاي اعلام كردند: «نتانیاهو ميخواهد اسرائیل را به یک دیکتاتوری مسیحایی و خطرناک تبدیل کند.» معترضان همچنين گفتند: «تا زمانی که وضعيت فعلي ادامه دارد، هیچ سرمایهگذاری وارد اسرائیل نمیشود و اقتصاد اسرائیل در حال سقوط است.»
بحران خزنده
به نظر ميرسد بحراني كه در سرزمينهاي اشغالي با طرح جنجالي نتانياهو آغاز شد، هر روز ابعاد گستردهتر و بيشتري به خود ميگيرد. از آغاز سال، تظاهرات گسترده هفتگی توسط مردم معترض و مخالف نتانياهو برگزار شده و اكنون دامنه اعتراضات افزایش یافته است. صدها هزار نفر در تلآویو و دیگر شهرها هر شنبه به خیابانها ميآيند و در ديگر روزهاي هفته نيز بخشهاي اقتصادي و نظامي وارد فاز اعتراضي ميشوند. فاز اعتراضي بخشهاي تجاري و اقتصادي را در فرار سرمايه از بانكهاي تلآويو ميتوان ديد و اعتراض بخش نظامي را در هشدار فرماندهان ارتش ميتوان رديابي كرد. بسياري از نيروهاي ذخيره ارتش رژيم صهيونيستي طي هفتههاي گذشته نسبت به دست كشيدن از خدمت هشدار داده بودند و «یوآف گالانت»، وزير جنگ رژيم صهيونيستي به نتانياهو هشدار داده است كه دامنه اختلافات در ميان نظاميان تا بدان حد جدي شده كه بدنه ارتش را تهديد ميكند. يك ماه پيش نيز ۷۰۰ نظامی ذخیره ارتش رژيم صهيونيستي با امضای طوماری، خطاب به بنیامین نتانیاهو نسبت به فروپاشی ساختار نیروهای ذخیره ارتش هشدار دادند و گفتند: «در صورتی که اصلاحات قضایی مورد نظر کابینه نتانیاهو اجرا شود، ساختار نیروهای ذخیره ارتش از هم فروخواهد پاشید.»
علاوهبر نظاميان، بسياري از سياستمداران نيز طرحهاي نتانياهو را به باد انتقاد گرفتهاند و روز يكشنبه رئیس اپوزیسیون رژیم صهیونیستی به اقدامات حامیان جناح راست این رژیم در جریان تظاهرات هفته گذشته خود علیه قضات تاخت. روزنامه یدیعوت آحارونوت كه اظهارات یائیر لاپید، رئیس اپوزیسیون رژیم صهیونیستی را در جریان تظاهرات منتشر کرد، به نقل از او گفت: «با توجه به اقدامات بد جناح راست علیه قضات، اپوزیسیون نمیتواند با دولت بنیامین نتانیاهو صحبت کند.»
فروپاشي از درون
در قرن بیستم يعني تا سال 2000، آنچه رژيم صهيونيستي را تهديد ميكرد، خطر تهاجم و جنگ خارجي بود. اين تهديد و خطر در قرن بیستویکم همچنان وجود دارد، اما خطر مضاعف براي صهيونيستها این است که اين رژيم در دهه اخير از شکافهای درونی قدرت رنج ميبرد. بحران قانون اساسی بر سر تغيير قوانين قضايي که توسط دولت افراطي بنیامین نتانیاهو دنبال ميشود در كنار بياعتباري تشكيلات خودگردان فلسطين و گرايش به عمليات مسلحانه در ميان فلسطينيها به خلأ قدرت در کرانه باختری منجر شده و از اينرو تلآويو كنترل كرانه باختري را از دست داده است. از اين رو صهيونيستها در داخل با بحران قانون قضايي و شكاف سياسي و همزمان از كنترل خارج شدن كرانه باختري و مناطق فلسطيني روبهرو هستند و اين دو بحران بقاي رژيم صهيونيستي را هدف قرار داده است. از سوي ديگر، براساس گزارش اكونوميست، سهم جمعيتي صهيونيستهاي افراطی ارتدوکس که در سالهاي گذشته کمتر از 13 درصد بوده است، در سالهاي آينده به 32 درصد خواهد رسيد. اين شهروندان نه علاقهاي به کار كردن دارند و نه خدمت سربازی یا تحصیل در مدارس معمولی را دنبال ميكنند و آرمان خود را در يك جامعه بهشدت بسته مذهبي صهيونيستي ميجويند و اين وضعيت بيترديد تنش با شهروندان فلسطيني را به اوج خواهد رساند. همچنين جمعيت غيرمولد صهيونيستهاي افراطي كه فقط مصرفكننده هستند و علاقهاي به كار كردن ندارند، آسيبهاي اقتصادي جدي را به پيكره مالي و اقتصادي رژيم صهيونيستي وارد خواهند كرد.
صهيونيستها در محيط خارج نيز با بدشانسي زيادي روبهرو هستند. قواعد نظم قدیمی تحت رهبری آمریکا در غرب آسيا با قراردادها و توافقهاي جدید ميان عربستان سعودی، ایران و چین دگرگون شده و قواعد بازي ديگر در اختيار غرب نيست و در اين شرايط دست تلآويو براي بازيگري در منطقه بستهتر از قبل به نظر ميرسد.
بحران بزرگتر
در حالی که طرحهای کابینه بنیامین نتانیاهو صدها هزار شهروند صهيونيستي را به خیابانها کشانده، برخی صهيونيستها درباره خطر بزرگتری هشدار میدهند و آن اقدامات کابینه نتانیاهو برای تعریف دوباره یهودیت است. روزنامه عبریزبان هاآرتص در گزارشی به نقل از تعدادی از سران جامعه صهيونيستي نوشت: «تلاشهای فعلی کابینه بهشدت تندروی نتانیاهو برای تقویت و گسترش قانون مهاجرت به اراضی اشغالی، کار مهاجرت را برای بسیاری از یهودیان روسزبان دشوار خواهد کرد.» در این گزارش آمده است، سیمشا روتمن، نماینده تندروی پارلمان رژیم صهیونیستی (کنست) که چهره برجستهای در کابینه جدید است، بر لزوم اصلاح قوانینی تاکید کرد که از سال ۱۹۵۰ شرایط برای گرفتن تابعیت اسرائیلی را تعیین کردهاند.
همچنین در ادامه گزارش یاد شده آمده است، اصلاح قانون بازگشت درخواستی بود که بارها از سوی شرکای ائتلاف فعلی حاکم در کابینه نتانیاهو مطرح شد و آنها بهطور مشخص خواستار لغو اصلاحیه ۱۹۷۰ هستند که به فردی که دارای دستکم یه جد یهودی است اجازه میدهد تابعیت اسرائیلی را دریافت کند. در ادامه این گزارش آمده است، مهاجران یهود از روسیه، بلاروس و اوکراین از زمانی که اتحادیه شوروی آن دسته از شهروندانش که پدر یهودی دارند، یهودی طبقهبندی کرد، در اکثر مواقع از این بند استفاده میکردند، البته اینکه فردی که دارای پدر یهودی است، یهودی قلمداد شود، تعریفی پذیرفته از سوی بسیاری از جوامع اصلاحطلب و محافظهکار در آمریکای شمالی است، با این حال اگر مادر یهودی باشد، فرد یهودی درست و واقعی تلقی میشود. بر این اساس تمایل کابینه نتانیاهو به تغییر این تعریف به آیین یهودی عامل نگرانی بزرگی برای مهاجران از روسیه، اوکراین و بلاروس است.
همچنین در این گزارش به نقل از اظهارات اسحاق یوسف، خاخام ارشد سفاردی در سال ۲۰۲۰ آمده است، دهها هزار غیریهودی از کشورهای شوروی سابق به اراضی اشغالی آمدند، غریبههای زیادی در اینجا حضور دارند که برخی از آنها کمونیست، ضددین و متنفر از آن هستند، آنها اصلا یهودی نیستند و به احزابی رای میدهند که علیه حریدیها و دین تشویق میکنند و تلآويو آنها را میآورد تا در زمان برگزاری انتخابات تعداد زیادی از حریدیها انتخاب نشوند. الکس ریف، موسس جمعیت ۱۰۰ میلیون لابی که نماینده منافع ۱.۵ میلیون روسزبان در اراضی اشغالی است، هشدار داد که تغییر قانون بازگشت پیامدهای خطرناکی برای ۴۰۰ هزار شهروند اسرائیلی روسزبان دارد که براساس آیین یهودی، آنها یهودی محسوب نمیشوند و گویی به آنها گفته میشود، شما به اینجا تعلق ندارید و اینجا یک عنصر نامطلوب هستید، ما بندی را که شما را به اینجا آورده، لغو کردیم و آن یک اشتباه موقت بود.