سفر رئیسی به سوریه از نظر سیاسی و اقتصادی حاوی پیام مهمی است
نشریه اقتصادی آمریکایی «فوربز» به تحلیل سفر سید ابراهیم رئیسی رئیسجمهور کشورمان به سوریه پرداخت و در گزارشی نوشت: «این سفر خبرساز که اولین سفر یک رئیسجمهور ایران به سوریه از زمان سفر محمود احمدینژاد در سال ۲۰۱۰ است، نشاندهنده فاز جدید تعمیق روابط بین تهران و دمشق است. با عقبنشینی تدریجی آمریکا، چین و روسیه وارد عمل میشوند و شبکه پیچیدهای از مانورهای دیپلماتیک ایجاد میکنند که ایران از آن استفاده میکند».
به تحلیل فوربز، سفر رئیسی اهداف متعددی از نمادین تا استراتژیک را دنبال میکند و در ادامه آمده است: نمادین از این نظر که «اعلام پیروزی» ایران و سوریه در مقابل ائتلاف ضد اسد چه در داخل و چه در منطقه است. این موضوع بااهمیت است به ویژه با توجه به این که ترکیه، حامی اصلی مخالفان (سوریه) در حال حاضر مشغول مذاکره با دمشق برای عادیسازی روابط است.
به نوشته این گزارش، «تهران و دمشق معتقدند با موفقیت از طوفان تلاشهای آمریکا برای انزوای دیپلماتیک آنها در منطقه عبور کردهاند. این نقطه عطف با خروج سوریه از انزوای دیپلماتیک و عادیسازی روابط ایران با کشورهای عرب مشخص میشود. این تغییر در حالی رخ میدهد که بازیگران منطقهای در پاسخ به پر کردن خلأ سیاسی برجا مانده از خروج تدریجی ایالات متحده از منطقه توسط چین و روسیه، تغییر موقعیت میدهند. در حالی که متحدان آمریکا در خاورمیانه راه خود را از واشنگتن جدا میکنند، پویایی منطقه در حال تغییر است».
به تحلیل فوربز، به لحاظ اقتصادی هم این سفر بر گسترش همکاری بین تهران و دمشق که شامل یادداشت تفاهم همکاری در صنعت نفت است، تاکید میکند. در ادامه این گزارش آمده است: این سفر در حالی انجام میشود که کشورهای عربی شامل مصر و عربستان سعودی به عنوان قدرت منطقهای پذیرای اسد شدهاند. وزرای خارجه آنها به دمشق سفر کردهاند و وزیر خارجه سوریه در آوریل سفری تاریخی به ریاض داشت. این تحولات، تلاشهای آمریکا برای انزوای ایران بهخصوص با وجود توافق اخیر ایران و عربستان سعودی به میانجیگری چین را پیچیده میکند. وزارت خارجه آمریکا هشدار میدهد که تعمیق روابط بین ایران و سوریه باید موجب نگرانی جهان شود.
این گزارش میافزاید: ایران همچنین برنامههای بلندپروازانه برای روابط خود با سوریه دارد، مثل اتصال شبکه خطآهن خود از طریق عراق به بندر لاذقیه سوریه در دریای مدیترانه. این حرکت میتواند به طور بالقوه از سوی چین حمایت شود که ابتکار کمربند و جاده آن برای اتصال بازارهای جهانی را تقویت میکند. در بخش دیگری از این گزارش در اشاره به بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و ظهور مجدد نفوذ آن، گفته شده که با تسریع تلاشهای دیپلماتیک ایران برای سرمایهگذاری روی کاهش نفوذ آمریکا، خاورمیانه شاهد تغییر سریع در پویایی قدرت است. عادیسازیها با میانجیگری چین و ابتکارهای تحت هدایت روسیه به مهمترین مانورهای دیپلماتیک در منطقه تبدیل
شده است.
ابراز نگرانی و هراس آمریکا
از سفر رئیسجمهور ایران به سوریه
در همین راستا ودانت پاتل معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه به وقت محلی درباره موضع واشنگتن در زمینه گسترش همکاریهای میان ایران و سوریه در پی سفر رئیسجمهور ایران به دمشق مدعی شد: ما ابزارهایی را در اختیار داریم تا هم حکومت ایران و هم سوریه را پاسخگو کنیم و همانطور که گفته شد، مسلما تعمیق روابط بین این دو حکومت برای ایالات متحده بسیار نگرانکننده و دردسرساز خواهد بود.
این مقام آمریکایی ادعا کرد: این دو حکومت، سوابق نقض فاحش حقوق بشر، نفوذ بد و مخرب در منطقه و اقدامات بیثباتکننده و تسلیح گروههای تروریستی را دارند.
پاتل مدعی شد: بنابراین تعمیق این روابط (ایران و سوریه) فقط چیزی نیست که ایالات متحده نگران آن است، بلکه متحدان و شرکای ما نیز نگران آن هستند و ما به هماهنگی نزدیک با شرکایمان در این زمینه ادامه خواهیم داد. معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز چهارشنبه به وقت محلی نیز در نشستی خبری در واشنگتن در پاسخ به سؤالی درباره واکنش واشنگتن به سفر آیتالله سید ابراهیم رئیسی رئیسجمهور ایران به سوریه، تلاش کرد هراس و نگرانی آمریکا را به سایر کشورها نیز نسبت دهد و گفت: حکومتهای ایران و سوریه به گسترش روابط خود ادامه میدهند و این گسترش روابط باید برای آمریکا و کشورهای منطقه و همچنین جهان نگرانکننده باشد.معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در تداوم ادعاهای کاخ سفید بدون اشاره به اشغالگریها و جنگها و تحرکات تخریبکننده واشنگتن در منطقه غرب آسیا و جهان مدعی شد: حکومتهای ایران و روسیه به انجام اقدامات مخرب و بیثباتکننده خود در منطقه ادامه دادهاند. پاتل ادامه داد: آمریکا روابط خود را با حکومت بشار اسد عادی سازی نخواهد کرد و از عادیسازی روابط سایر کشورها با سوریه نیز حمایت نمیکند و این امر را به صراحت به شرکای خود اعلام کردهایم.
عصبانیت آمریکای شکست خورده
در منطقه طبیعی است
ناصر کنعانی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در حساب کاربری خود در توئیتر، نوشت: آمریکا از سفر رئیسجمهور ایران به سوریه و نتایج آن ابراز نگرانی کرده و آنها را شرور توصیف کرد!
وی ادامه داد: البته عصبانیت رژیم شروری که شاخ آن در سوریه و کل منطقه توسط ایران و محور مقاومت شکسته شده و باید به حضور متجاوزانه خود در سوریه پایان دهد، طبیعی است.
کنعانی در ادامه و خطاب به آمریکا تأکید کرد: «عصبانی باش و از این عصبانیت بمیر.»
اراده سران ایران و سوریه بر توسعه بیشتر همکاریهای اقتصادی است
حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در تشریح دستاوردهای سفر رئیسی به سوریه، بیان کرد: محور گفتوگوهای ایشان در حوزه مسائل سیاسی فیمابین بود و اراده سران دو کشور بر توسعه هرچه بیشتر همکاریها به ویژه در حوزههای اقتصادی، تجاری، گردشگری و علم و فناوری متمرکز است. وی در ادامه یادآور شد: در این رابطه توافقات بسیار خوبی در دیدار رؤسای جمهور دو کشور انجام شد و تا ساعاتی دیگر مرحله و دور جدید گفتوگوهای آقای رئیسی و بشار اسد آغاز میشود که قرار است برخی از موضوعاتی که طرف سوری نیاز به مشورت بیشتر داشت را مورد مشورت قرار دهند و قبل از پایان سفر رئیسجمهور کشورمان در دیدار مجدد دو رئیسجمهور مورد بررسی قرار بگیرد. رئیسدستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین خاطرنشان کرد: بخش دوم دستاورد سفر به حوزه همکاریهای اقتصادی و تجاری بر میگردد.
امیرعبداللهیان در ادامه گفت: صفر شدن تعرفههای تجاری دو کشور، توافق بر سر نحوه اعزام زوار ایرانی به نحوی که اعزام آنها مرتبط با هیچ ارز خارجی غالبی الّا لیر و ریال سوری و ایرانی نباشد و زوّار ما بتوانند در شرایط بهتری به سوریه سفر کنند از جمله این دستاوردهاست. همچنین بخش دیگر از همکاریهای تجاری و اقتصادی متمرکز بر توسعه همکاریهای بخش خصوصی و تسهیل تجارت در بخش خصوصی است که رئیسجمهور سوریه با آقای رئیسی توافق کردند گشایشها بر مبنای قوانین جدیدی که در پارلمان سوریه تصویب شده، هرچه زودتر با دستور آقای بشار اسد عملیاتی شود.
وی دستاورد دیگر این سفر را در حوزه همکاریهای امنیتی و دفاعی دانست و تصریح کرد: به هر حال رژیم صهیونیستی تحرکاتی را علیه امنیت منطقه و از جمله جمهوری اسلامی ایران در سالهای گذشته داشته که این مسئله یکی از موضوعات جدی آقای رئیسی در سوریه است و دیدارشان با سران مقاومت فلسطینی و لبنانی و همچنین در دیدار ویژهای که شب گذشته با فرماندهان و مستشاران نظامی ایرانی و مدافعان حرم داشتند، به موضوعات امنیتی توجه ویژهای داشتند.
وزیر امور خارجه در پایان گفت: امضای سند برنامه جامع همکاریهای مشترک جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عربی سوریه برای اولین بار در تاریخ روابط دو کشور رخ داد و در سطح رؤسای جمهور امضاء شد. در این سند جامع همه موضوعات فیمابین با نگاه بلندمدت و راهبردی و چند ده ساله مورد توجه قرار گرفت که امیدواریم از دستاوردهای این سفر مهم دو ملت سود ببرند و در شرایط جدید بتوانیم در راستای گشایشهای اقتصادی هر چه بیشتر و در چهارچوب سیاست توجه دولت دکتر رئیسی به همسایگان و منطقه، از این دستاوردها ملت عزیزمان هم سود لازم را ببرند.