ضرورت پیشگیری از گرانی 3 محصول کشاورزی به بهانه صادرات
صادرات محصولات کشاورزی، بارندگی، نرخ دلار و... به بهانههای ثابت برای گرانی، گرانفروشی و به هم ریختن ثبات بازار ارزاق تبدیل شده و اکنون صادرات سیب، پیاز و سیب زمینی موجب نگرانی مردم از افزایش قیمت این محصولات شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس، قیمت سیب نسبت به هفته گذشته افزایش دارد و عمدهفروشی تا کیلویی 55 هزار تومان بالا آمده است. به نظر میرسد این رشد قیمت، پس از صدور مجوز صادرات وزارت جهاد کشاورزی در هفته گذشته صورت گرفته است.
سیب زمینی کیلویی هفت تا 15 هزار تومان است و پیشبینی میشود با توجه به صدور مجوز صادرات قیمت آن در روزهای آتی افزایش یابد.
همچنین به گزارش ایسنا، محسن شیراوند؛ معاون وزیر جهادکشاورزی در نامهای به علیرضا پیمانپاک؛ رئیسکل سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرد که محدودیت مبادی خروجی ایجاد شده درخصوص صادرات و خروج پیاز خوراکی لغو و صادرات از تمامی گمرکات مجاز اعلام شود.
در متن نامه آمده است: احتراما پیرو نامه شماره 1401/500/88675 تاریخ دوم بهمن ۱۴۰۱ موضوع عوارض صادراتی برخی محصولات جالیزی در سال ۱۴۰۲ بر اساس آمار تولید، مصرف و پایش بازار پیاز خوراکی (در بازه زمانی فروردین، اردیبهشت و خردادماه سال جاری) با استناد آمار پیشبینی تولید معاونت امور زراعت، مصرف ماهانه کل کشور و مازاد احصا شده مقرر شد:
۱- محدودیت مبادی خروجی ایجاد شده با استناد نامه شماره 1401/500/97416 تاریخ اول اسفند ۱۴۰۱ این معاونت درخصوص صادرات و خروج پیاز خوراکی لغو و صادرات از تمامی گمرکات مجاز اعلام شود.
۲- از تاریخ ابلاغ این نامه تا پایان خردادماه سال جاری، مقدار ۵۰ هزار تن پیاز با عوارض ۱۵ درصد ارزش پایه گمرکی با تایید سیستمی نماینده دفتر توسعه صادرات، صادر شود.
لذا خواهشمند است دستور فرمایید موضوع به نحو مقتضی جهت اجرا به گمرکات کشور ابلاغ شود. شایان ذکر است پس از اتمام مهلت یا مقدار تعیین شده، عوارض صادراتی محصول پیاز خوراکی مطابق با نامه صدرالاشاره اخذ خواهد شد.
سیاستگذاری بر اساس گذشته
گفتنی است، صادرات محصولات کشاورزی به شرط تامین نیاز داخلی است اما صادرات بیرویه این محصولات و دام زنده در سال گذشته موجب گرانی و گرانفروشی سرسامآور پیاز، گوشت و برخی اقلام غذایی شد. ضمن اینکه مشاهدات میدانی و گزارش رسانهها نشان میدهد عدهای در بازار به محض اعلام خبر صادرات یک محصول، آن را گران میکنند که موجب برهم خوردن ثبات بازار ارزاق میشود. این در حالی است که کشور بدون ثبات بازار به خصوص ارزاق، پیشرفت نمیکند.
دلیل دیگر برهم خوردن ثبات بازار، گرانی و گرانفروشی به دلیل بارندگی، گذر از فصل برداشت و بهطور کلی با منشأ طبیعت است. قیمت سبزی و صیفیجات نظیر انواع فلفل، کلم، کدو و کاهو در میدان ترهبار مرکزی از چند هفته پیش به بهانه بارندگی در استانهای کشور افزایش یافته و در واقع دست فروشنده برای گرانفروشی باز است.
برخی اوقات هم کمبود محصولاتی که مصرف روزانه دارد به فصل ربط داده میشود و وزیر اخیرا برکنار شده جهاد کشاورزی گفت که در همه کشورها این مسئله وجود دارد. حال آنکه کشورهای پیشرفته و در حال پیشرفت، بازار خود را به امان طبیعت رها نکردهاند و چنین چیزی فقط در کشورهای بیثبات طبیعی است.
البته به طبیعت سپردن بازار محصولات کشاورزی در همه ادوار وزارت جهادکشاورزی وجود داشته اما اینکه گفته شود یک امر طبیعی است و همه جا وجود دارد علاوهبر اینکه صحیح نیست میتواند به بیثباتی بازار رسمیت بدهد.
کشورهای باثبات، قبل از کرونا با صادرات و واردات و پس از آن با ذخیرهسازی و توزیع مناسب، بازار را مدیریت کرده و به ثبات میرساندند. در دو سه سال اخیر به دلیل خشکسالی شدید در آمریکا به عنوان تامینکننده 40 درصد محصولات کشاورزی جهان، کرونا و جنگ اوکراین، قیمت محصولات کشاورزی به شدت افزایش یافته است.
قبل از کرونا سیستم صادرات در زمان مازاد محصول و واردات در زمان نیاز وجود داشت اما در دوران کرونا و پساکرونا، سیستم ذخیرهسازی و توزیع مناسب محصولات کشاورزی بازگشته و کشورها درباره صادرات محصولات کشاورزی با دقت و حساسیت بالا عمل میکنند و بهانههایی چون بدی آب و هوا و... موجب برهم خوردن ثبات بازار نمیشود اما عملکرد وزارت جهادکشاورزی در سالهای اخیر شبیه دوران قبل از کرونا بوده است.
کشور نیازمند خودکفایی در تولید، ذخیرهسازی و توزیع مناسب محصولات اساسی و پرمصرفهای غیراساسی از راه توانمندسازی کشاورزان، دامداران و باغداران روستایی به عنوان اعضای سه دهک پایین جامعه است که مسیر آن در سیاستهای اصل 44 از یک تعاونی فراگیر ملی نشان داده شده است.