«شکست اندر شکست بود» تحلیل رویترز از سفر منطقهای بایدن
سرویس خارجی-
خبرگزاری رویترز درباره شکست پشت شکستِ
جو بایدن در سفر پر سر و صدای اخیرش به منطقه نوشت، او در تحقق 2 هدف اصلی خود در سفر به منطقه ناکام بود. او نه توانست ائتلافی نظامی در منطقه با محوریت رژیم آپارتاید اسرائیل شکل بدهد و نه توانست برای افزایش فوری تولید نفت تضمین بگیرد.
در میان سیل انتقادات از همه جای جهان،
«جو بایدن»، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه شنبه پس از سفر سه روزه به منطقه غرب آسیا و حضور در نشست جده، به واشنگتن بازگشت، در حالی که دو هدف اصلی از این سفر با خود داشت که به نوشته خبرگزاری رویترز، هر دو هدف با شکست مواجه شده است. به نوشته این خبرگزاری، بایدن در حالی عربستان سعودی را ترک کرد که هیچ دستاوردی درخصوص تأمین سوخت و ایجاد ائتلاف منطقهای با خود به همراه نداشت. رویترز افزود: «بایدن به سران عرب گفته است که آمریکا همچنان یک شریک فعال در خاورمیانه برای آنها باقی خواهد ماند اما او موفق به دریافت تعهدات لازم از کشورها برای ایجاد یک محور امنیتی منطقهای که اسرائیل را نیز شامل شود و همچنین افزایش فوری تولید نفت نشد.» رویترز در ادامه نوشت: «بیانیه پایانی نشست جده مبهم بود و عربستان سعودی به عنوان مهمترین همپیمان عربی ایالات متحده، آمال و آرزوهای واشنگتن درخصوص اینکه این نشست میتواند به تشکیل ائتلاف امنیتی با حضور اسرائیل برای مقابله با تهدیدات ایران، کمک کند را نقش بر آب کرد.»طبق این گزارش، نشست میان جو بایدن با ولیعهد سعودی محمد بن سلمان با دلیل انتقادات شدیدی که بایدن درخصوص حقوق بشر علیه بن سلمان انجام داده بود، در شرایط بسیار حساس و شکنندهای برگزار شد؛ انتقاداتی که موجب شده بود تا ولیعهد سعودی نیز زبان به انتقادات متقابل از آمریکا بگشاید.
خبرگزاری فرانسه نیز همصدا با این خبرگزاری انگلیسی روز یکشنبه در گزارشی نوشت، «جو بایدن» رئیسجمهور آمریکا بهدنبال استفاده از اولین سفر به غرب آسیا جهت تأکید بر اثرگذاری واشنگتن بر منطقه بود اما حتی یک پیشرفت قابل ملاحظه نیز حاصل نشد. اتفاقی که برای تحلیلگران تعجبآور نبود. خبرگزاری فرانسه نوشت: «در مورد مسائل مختلف از بهای انرژی گرفته تا حقوق بشر و نقش اسرائیل در منطقه، اگر نگوییم هیچ، باید گفت دستاورد ناچیزی از چهار روز دیدار و سخنرانی پیاپی حاصل شد.» جالب توجه است که تحلیلگران صهیونیست نوشتند که از نتایج سفر بایدن به منطقه غرب آسیا در آستانه سفر پوتین و اردوغان به تهران ناامید شدهاند. تحلیلگران صهیونیست – برای نمونه تحلیلگر نظامی در روزنامه یدیعوت آحارونوت یا تحلیلگر نظامی روزنامههاآرتص– نوشتهاند که تلآویو بیش از حد به نتایج سفر رئیسجمهور آمریکا امید بسته بود تا از دل آن «ائتلاف دفاع منطقهای» علیه ایران و «عادیسازی روابط با عربستان سعودی» بیرون آید، اما هیچ کدام اتفاق نیفتاد.
ریاض: «ناتوی عربی» وجود ندارد
مسئلهای که میتواند شاهد باشد برای ادعای رویترز در شکست آمریکا در ایجاد ائتلافی نظامی با محور رژیم آپارتاید اسرائیل، سخنان وزیر خارجه رژیم آلسعود است. «فیصل بن فرحان» وزیر امور خارجه عربستان روز شنبه در حاشیه نشست جده تاکید کرد که چیزی به اسم «ناتوی عربی» وجود ندارد و صحبتی درباره ایجاد ائتلاف منطقهای با رژیم صهیونیستی مطرح نیست. به گزارش فارس، بن فرحان در نشستی خبری تصریح کرد: «صحبتی درباره ائتلاف منطقهای در خلیج [فارس] با اسرائیل وجود ندارد؛ اگر هم چنین صحبتی وجود داشته باشد، عربستان در هیچ گفتوگویی [درباره آن] شرکت نخواهد کرد.»
بایدن: گفتم؛ الجبیر: نگفته!!
یکی از نتایج این سفر سخنان تناقضآمیز طرفین بود. شبکه آمریکایی فاکس نیوز گزارش داد «عادل الجبیر» وزیر مشاور در امور خارجه عربستان سعودی با خبرنگار این شبکه آمریکایی برای دومین مصاحبه پس از پایان سفر بایدن به منطقه تماس گرفت و با صراحت گفت که نشنیده بایدن ولیعهد سعودی را در قتل «جمال خاشقجی» برخلاف آنچه رئیسجمهور آمریکا ادعا کرده، مقصر بداند. از طرف دیگر وقتی رئیسجمهور آمریکا پس از بازگشت از سفر چند روزه به غرب آسیا، در کاخ سفید به سؤالات خبرنگاران پاسخ میداد، هنگامی که از بایدن پرسیده شد آیا عادل الجبیر درست میگوید که در گفتوگوی او با بنسلمان حرفی از خاشقجی زده نشده است؟ رئیسجمهور آمریکا پاسخ داد: «نه!» البته گفتنی است که در ادامه، یک خبرنگار دیگر از بایدن پرسید آیا او بابت اینکه مشت گره کرده خود را به نشانه احوالپرسی صمیمی به مشت بنسلمان زده پشیمان است؟ رئیسجمهور آمریکا در پاسخ گفت: «چرا شماها درباره چیزهایی که اهمیت دارند سؤال نمیپرسید؟ خوشحال میشوم به سؤالی جواب بدهم که مهم باشد.» گفتنی است، بایدن زمانی متعهد شده بود که سعودی را «طرد» کند، زمانی که روابط دو کشور بر سر مسائل مختلفی از جمله قتل جمال خاشقجی، ستون نویس واشنگتن پست تیره شده بود. جامعه اطلاعاتی آمریکا میگوید که محمد بنسلمان ولیعهد سعودی مسئول قتل خاشقجی است، ادعایی که عربستان آن را رد میکند، اما بایدن پیشتر روی آن بسیار مصر بود. باری، به نظر میرسد این سفر تنها بدنامی برای بایدن داشت.
برنی سندرز: بایدن به دیکتاتوری عربستان پاداش داد
این سفر هر چیزی برای بایدن نداشت، انتقاد زیاد داشت! «برنی سندرز»، عضو دموکرات مجلس سنای آمریکا گفت به باور او، بایدن نباید به این سفر میرفته و افزود: شما با رهبر کشوری طرف هستید که در قتل روزنامهنگار واشنگتنپست دخیل بوده است. فکر میکنم که نباید به چنین دولتی، از طریق سفر رئیسجمهوری آمریکا پاداش داده شود. به گزارش ایسنا، برنی سندرز که رقیب بایدن در انتخابات داخلی حزب دموکرات بود گفت، آمریکا باید بهجای گرم گرفتن با عربستان، مالیات سنگینی بر شرکتهای نفتی اعمال کند. جالب است که «شونهانیتی»، مجری شبکه مورد علاقه جمهوریخواهان آمریکا، فاکس نیوز، در گزارش سفر بایدن به عربستان گفت: «جو بایدن یک هفته فاجعه بار دیگر از دوران ریاست جمهوری خود را به پایان رساند، پر از اشتباهات عجیبتر و حتی دادههای اقتصادی وحشتناکتر.» بینندگان فاکس نیوز نیز درباره نتایج سفر جو بایدن به عربستان ابراز تردید کردند و او را دلقکی خواندند که سعودیها بر او خندیدند. گفتنی است، این انتقادات در حالی مطرح میشود که قیمت بنزین در آمریکا در ماه مارس (اسفند) به بالاترین حد خود رسید و در ماه مه دوباره به بالاترین حد تاریخی خود رسید و در ژوئن (خرداد) به طور کامل از ۵ دلار در هر گالن فراتر رفت. زمانی که بایدن به ریاست جمهوری در ژانویه ۲۰۲۱ (دی 1399) رسید، قیمت نفت ۲.۳۸ دلار به ازای هر گالن بود. البته نوک حمله این انتقادات فقط به سمت طرف آمریکایی نبوده است. پس از دیدار رئیسجمهور مصر با همتای آمریکایی خود در حاشیه نشست سران شورای همکاری خلیجفارس، آمریکا، مصر، اردن و عراق در شهر جده، هشتگ «عزل السیسی» در شبکه اجتماعی توئیتر مصر ترند شد (بیشترین میزان بازنشر را داشت)؛ گویا این دیدارها به مذاق مصریها نیز خوش نیامده است.