بحران انرژی عمیقتر خواهد شد حتی عمیقتر از شوک نفتی دهه 70 میلادی
سرویس خارجی-
بحران انرژی در غرب زیر سایه جنگ اوکراین هر روز عمیقتر میشود. با اینکه همه کشورهای دنیا تحت تاثیر این بحران شاهد افزایش قیمت حاملهای انرژی هستند اما وضعیت آمریکا و کشورهای اروپایی که مستقیما وارد جنگ با روسیه در اوکراین شدهاند، بدتر است و تورم و رکود به شکل افسارگسیختهای گلوی مردم این کشورها را میفشرد. همزمان گزارشاندیشکدهها و نهادهای بینالمللی نشان میدهد که بحران انرژی ممکن است بسیار عمیقتر از وضعیت کنونی شود چرا که زمستان در راه است!
همین پنج شنبه بود که «اکونومیست» طرح روی جلدش را به بحران انرژی زمستان پیش روی اروپا اختصاص و هشدار داد بحران انرژی در زمستان ممکن است به «سقوط اتحادیه اروپا» منجر شود:«اروپا در اواخر سال جاری و در زمستان با یک بحران انرژی تلخ مواجه خواهد شد. چندین فاجعه در دهه گذشته نزدیک بود اروپا را از هم بپاشد، از جمله بحران یورو در اوایل دهه 2010 و بحران مهاجران در سال 2015. شوک انرژی زمستانی 2022 هنوز میتواند به آنها بپیوندد. یک بار دیگر، وحدت و عزم اروپا در شرف آزمایش است.»
در رابطه با عمیقتر شدن بحران انرژی در اروپا، «دنیل یرگین» نیز در مقالهای برای نشریه «پراجکت سندیکیت» با طرح این سؤال که «آیا بحران انرژی امروز بهاندازه بحرانهای قبلی به ویژه شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ جدی است؟» نوشته: «این بحران انرژی به هماناندازه جدی و به طور بالقوه بدتر است. در دهه ۱۹۷۰ فقط نفت درگیر بود، در حالی که این بحران گاز طبیعی، زغال سنگ و حتی چرخه سوخت هستهای را در بر میگیرد.»
5 عامل تشدیدکننده بحران
در ادامه این یادداشت میخوانیم: «بحران انرژی امروز با تهاجم روسیه به اوکراین آغاز نشد، بلکه سال گذشته بود که با خروج جهان از همهگیری کووید-۱۹، تقاضای انرژی افزایش یافت. در آن زمان بود که چین با کمبود زغال سنگ مواجه شد و قیمتها افزایش یافت. پس از آن بازار جهانی گاز با افزایش سرسام آور قیمتها و قیمت نفت نیز تشدید شد....با نگاهی به آینده، 5 عامل میتواند بحران انرژی امروز را بدتر کند. نخست؛ پوتین با کاهش حجم قرارداد گاز طبیعی که روسیه به اروپا عرضه میکند، جبهه دومی را در درگیری باز میکند. هدف این است که اروپاییها نتوانند بهاندازه کافی برای زمستان آینده ذخیره کنند و قیمتها را بالاتر ببرند و مشکلات اقتصادی و اختلافات سیاسی ایجاد کنند. دوم؛ توافق هستهای جدید یا احیا شده با ایران نیز بعید است. بنابراین، تحریمها از این کشور برداشته نخواهد شد و این بدان معناست که نفت ایران به این زودیها وارد بازارهای جهانی نخواهد شد. سوم؛ اگرچه ممکن است عربستان سعودی تولید نفت خود را برای کمک به «ثبات» بازارهای نفت در ارتباط با سفر جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا افزایش دهد، اما به نظر میرسد نفت اضافی در عربستان وجود نداشته باشد. چهارم، تقاضای چین برای نفت به دلیل قرنطینههای « کووید صفر» که به شدت فعالیت اقتصادی را محدود کرده است، به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. اما اگر بسیاری از محدودیتها را بردارد، افزایش زیادی در مصرف و تقاضای نفت به دنبال خواهد داشت.در نهایت، هر چقدر هم که بازار نفت خام محدود باشد، اما در بخش پالایشی که بنزین، دیزل و سوخت جت را که مردم واقعاً استفاده میکنند تولید میکند، فشار بیشتری وجود دارد. اگرچه پالایشگاههای آمریکا در حال حاضر با حدود ۹۵ درصد ظرفیت کار میکنند، اما سیستم به طور کلی هنوز نمیتواند با تقاضا سازگار باشد. پالایشگاههای روسیه فقط تا حدی کار میکنند و اروپا را از محصولات نفتی محروم میکنند و بنزین اروپایی کافی به آمریکای شمالی نمیرسد. پالایشگاههای چین نیز با ظرفیت کمتر از ۷۰ درصد کار میکنند.
بازگشت به عصر زغال سنگ
در آلمان نیز بحران انرژی روز به روز در حال عمیقتر شدن است و دولت این کشور برای مقابله با بحران قطع کامل صادرات گاز روسیه به این کشور آماده میشود. بر اساس گزارشها در حالی که مقامهای آلمانی تا موعد ۱۰ روزه مسکو برای بهرهبرداری دوباره خط لوله نورد استریم۱ نفسها را در سینه حبس کردهاند، دولت از صدور مجوز راهاندازی شماری از کارخانههایی که پیش از این به دلیل انتشار گازهای گلخانهای تعطیل شده بودند، خبر داد. به گزارش ایرنا به نقل از از روزنامه «ال پائیس»، دولت «اولاف شولتس»
در نظر دارد به منظور صرفهجویی مصرف گاز در تابستان و پر کردن حداکثری مخازن برای مواجهه با زمستان سخت پیش رو، ۲۷ مورد از تاسیسات زغال سنگ که پیشتر به دلیل انتشار گازهای گلخانهای از کار افتاده بودند را به بازار برق بازگرداند.دولت آلمان در حالی از صرفهجویی تا حد امکان و پر کردن مخازن تا بالاترین میزان ممکن خبر داده است که «رابرتهابک» وزیر اقتصاد و معاون صدراعظم آلمان، وضعیت پیش روی این کشورِ وابسته به انرژی روسیه را سناریویی «کابوسوار» توصیف کرده است. بر اساس این گزارش بیم آن میرود که تغییر رویکرد برلین در مسیر مقابله با تغییرات اقلیمی، سایر کشورها را نیز به توقف سیاستهای دوستدار محیط زیست ترغیب کند. روسیه از دوشنبه گذشته به بهانه مشکلات فنی، جریان انتقال گاز به آلمان از طریق این خط لوله که منبع اصلی تامین گاز آلمان است را به صفر رسانده و نگرانیهای دولت شولتس از دائمی بودن تصمیم مسکو مبنی بر قطع گاز را افزایش داده است.
بحران سیاسی در ایتالیا
در ایتالیا نیز بحران انرژی منجر به بحران سیاسی شده و دولت این کشور را در آستانه سقوط قرار داده است. در همین راستا منابع خبری گزارش دادهاند نخستوزیر ایتالیا در پی پدیدار شدن نشانههای شکاف در کابینه ائتلافی از سمت خودش استعفا کردهاما رئیسجمهور این درخواست را رد کرده است. به گزارش مهر به نقل از خبرگزاری آناتولی، در پی تصمیم جنبش پنج ستاره ایتالیا به عنوان یکی از احزاب حاضر در دولت ائتلافی این کشور مبنی بر عدم مشارکت در نشست رأیگیری بسته کمکهای اقتصادی تهیه شده برای خانوادهها و بنگاههای اقتصادی در پارلمان، رم با بحران سیاسی مواجه شده است.حال دولت ائتلافی ماریو دراگی نخستوزیر ایتالیا در خطر سقوط کابینه و برگزاری انتخابات زودهنگام قرار گرفته است.بسته کمکهای اقتصادی تهیه شده توسط دولت دراگی برای حمایت از خانوادهها و کسب و کارها در مبارزه با افزایش قیمت انرژی به دلیل درگیریها در اوکراین ارائه شده است.طبق گزارش پایگاه «دویچهوله»، «ماریو دراگی» علیرغم جان به در بردن از رأی عدم اعتماد گفته که از سمتش استعفا خواهد کرد.دراگی که سابقاً رئیسبانک مرکزی اروپا بود در فوریه ۲۰۲۱(بهمن 1399) به عنوان ششمین نخستوزیر ایتالیا در ۱۰ سال گذشته قدرت را در دست گرفت. او بارها گفته بود که جنبش ۵ ستاره از شریکان ائتلافی به حساب میآید و قصد ندارد بدون مشارکت آنها دولت را اداره نماید.
رکوردشکنی دوباره تورم در آمریکا
در آمریکا نیز روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد تورم در آمریکا در طول یک سال گذشته به ۹.۱ درصد رسیده که در ۴ دهه گذشته بیسابقه به حساب میآید. بر اساس گزارشها تورم بیسابقه آمریکا خانوادهها را در مقابل بانکهای
توزیع مواد غذایی رایگان در سراسر این کشور به صف کشانده است. به گزارش روزنامه آمریکایی «واشنگتن تایمز»، با افزایش شدید قیمت بنزین همراه با هزینههای مواد غذایی، بسیاری از مردم برای اولین بار به دنبال غذای خیریه هستند و در مقابل بانکهای مواد غذایی پای پیاده یا با خودرو صف میکشند.