بام ایران در حسرت آب

ملک محمدزمانی دهکردی
زنگ نابودی کشاورزی و باغداری چهارمحال و بختیاری با آغاز خشکسالی از سال 1376 تاکنون در این استان به صدا درآمد.
از سال 1376 به بعد خشکسالی در چهارمحال و بختیاری مضاعف شد به طوری که میزان ‌آب موجود در ایستگاه کوهرنگ که تامین‌کننده اصلی آب رودخانه‌های زاینده‌رود و کارون است در سال‌های یاد شده از 1400 میلی‌متر به زیر 900میلی‌متر رسید.
از سویی خشکسالی سبب خشک شدن اکثر چشمه‌ها، چاه‌ها، قنوات، دشت‌ها، تالاب‌ها و همچنین کمبود شدید آب آشامیدنی و کشاورزی استان شده به طوری که هم اکنون 279 روستا با مشکل کمبود آب آشامیدنی مواجه هستند و از این تعداد به 110روستا با تانکر آب‌رسانی سیار صورت می‌گیرد و همچنین آب آشامیدنی مردم برخی از روستاها و شهرهای استان جیره‌بندی شده است و تعدادی از روستاهای شهرستان کوهرنگ نیز هم اکنون با کمبود شدید آب آشامیدنی و کشاورزی مواجه هستند.
خشکسالی، بسیاری از باغ‌ها و درختان میوه را در سطح استان خشک کرده است.
با توجه به کاهش منابع آبی در چهار محال و بختیاری حفر تونلی به طول 65 کیلومتر در عمق 300متری زمین برای انتقال از منطقه بهشت‌آباد به استان اصفهان کاری غیرکارشناسی است.
برخی از کارشناسان منابع آب کشور و وزارت نیرو پس از بررسی و تحقیقات علمی و فنی اعلام کرده‌اند که با حفر تونل در بهشت‌آباد خسارات جبران‌ناپذیری به مزارع کشاورزی، آب‌های زیرزمینی و محیط زیست و... در چهارمحال و بختیاری به عنوان حوضه مبدا و استان اصفهان به عنوان حوضه مقصد وارد خواهد شد.
همچنین مسئولان آب سازمان منطقه‌ای اصفهان از مدت‌ها در تلاش هستند که طرح تونل گلاب 2 را برای انتقال آب به شهرهای کاشان و آران و بیدگل اجرا کنند اما کارشناسان منابع آب، اجرای این طرح را هم غیرعلمی و فاقد کارشناسی شده می‌دانند و تاکید می‌کنند که اگر این طرح اجرا شود استان چهارمحال و بختیاری به یک استان کویری و خشک و برهوت تبدیل خواهد شد.
جمعی از کشاورزان شهرستان کوهرنگ در گفت و گو با خبرنگار کیهان اظهار کردند از سرچشمه‌های این شهرستان آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعت چند استان کشورمان تامین می‌شود اما متاسفانه خود مردم این شهرستان با کمبود آب آشامیدنی و کشاورزی روبه‌رو هستند.
غریب مهدی‌پور یکی از کشاورزان کوهرنگ اظهار می‌دارد: از چندین سال قبل تاکنون که تونل سوم کوهرنگ برای انتقال آب به استان اصفهان در دست احداث است به تدریج چشمه‌های منطقه بیرگان از جمله چشمه پرآب «مروارید» این منطقه کاملا خشک شده است.
وی افزود: سازمان آب منطقه‌ای اصفهان و متولی احداث تونل سوم، زمین‌های حاصلخیز کشاورزی مردم منطقه بیرگان را با قیمت‌های بسیار پایین خریداری کرده که با بهره‌برداری کامل از این تونل، تمام واحدهای مسکونی و زمین‌های کشاورزی و باغ‌های این منطقه به زیر آب می‌روند.
وی ادامه داده است: اکثر ساکنان منطقه بیرگان مجبور به مهاجرت به شهرستانهای دیگر استان و استان‌های همجوار شده‌اند و با بهره‌برداری کامل از این تونل بقیه ساکنان این منطقه نیز مجبور به مهاجرت خواهند شد.
فرشاد متقی، رئیس روابط عمومی شرکت آب روستایی استان با اشاره به اینکه منطقه بیرگان دارای 14 روستا و بیش از 2هزار نفر جمعیت است، افزود: از سالهای خیلی دور آب آشامیدنی و کشاورزی این روستاها از چشمه مروارید تامین می‌شد که با احداث تونل سوم کوهرنگ، چشمه فوق خشک شده و مسائل و مشکلات عدیده‌ای برای مردم منطقه یاد شده ایجاد کرده است.
جمعی از کشاورزان بخش باباحیدر از توابع شهرستان فارسان هم اعلام کردند: در پی خشکسالی‌های چند سال اخیر، این بخش با کمبود شدید آب آشامیدنی و کشاورزی روبه‌رو بوده است.
جمعی از کشاورزان و باغداران شهرستان سامان هم با اعتراض به اجرای حفر تونل موسوم به گلاب 2 برای انتقال آب به استان اصفهان معتقدند: چنانچه تونل گلاب 2 اجرا شود کشاورزی و باغداری در شهرستان سامان به طور کلی نابود و آنان برای کار مجبور به مهاجرت به استان‌های دیگر خواهند شد.
فرماندار شهرستان کیار نیز مخالفت خود را با حفر تونل بهشت‌‌آباد اردل اعلام و اظهار داشته است: قطعا تحقق چنین امری مسايل زیست‌محیطی و مشکلات اجتماعی درپیش خواهد داشت.
طاهری اظهار می‌دارد شهرستان کیار مرکز ثقل انتقال آب سد بهشت‌آباد به فلات مرکزی است و مسئولین و مردم این شهرستان مخالف احداث سد و انتقال آب مازاد هستند.
فرماندار شهرستان لردگان نیز به خبرنگار کیهان می‌گوید که استان چهارمحال و بختیاری علی‌رغم داشتن سهم بالایی از سطح آب کشور، متاسفانه خود از کمبود شدید آب آشامیدنی و کشاورزی رنج می‌برد.
علی زاهدی با اظهار این مطلب که درحال حاضر بیش از 143 روستای شهرستان لردگان به صورت جدی با مشکل تامین آب آشامیدنی مواجه هستند، می‌افزاید: از این تعداد 102 روستای آن به صورت سیار آبرسانی می‌شود.
وی می‌افزاید: دشت‌های بزرگی در این شهرستان هم‌چون جمال، خانمیرزا، ریگ و لردگان به علت کاهش سفره‌های زیرزمینی به صورت قابل ملاحظه‌ای نشست کرده‌اند و بیشتر اراضی آبی نیز به دلیل خشکی رودخانه‌های محلی به کشت دیم مبدل شده و نشان می‌دهد که یک فاجعه بزرگ زیست‌محیطی درحال به وقوع پیوستن است.
فرماندار شهرستان بن هم می‌گوید: این شهرستان و روستاهای آن به دلیل خشک‌سالی‌های اخیر شدیدا دچار کمبود آب شده‌اند.
حبیب محمدی توضیح می‌دهد که ‌هم‌اکنون دو روستای لارک و شیخ شبان با تانکر آب‌رسانی می‌شوند و آب در شهرهای بن و وردنجان و دیگر روستاهای شهرستان بن جیره‌بندی است.
فرماندار شهرستان شهرکرد نیز معتقد است حفر تونلی با ظرفیت انتقال کل آب زاینده‌رود موجب خشکی رودخانه در محدوده استان چهارمحال و بختیاری خواهد شد و نارضایتی شدید مردم را درپی دارد.
مراد کاظمی می‌افزاید: در مورد تونل بهشت‌آباد نیز چنانچه انتقال آب به وسیله لوله انجام شود و از حفر تونل صرف‌نظر کنند بلامانع است و طبعا مخالفت مردم و مسئولان فروکش خواهد کرد.
فتاح کرمی فرماندار شهرستان بروجن هم می‌گوید: انتقال آب از طریق حفر تونل در بهشت‌آباد برای انتقال به فلات مرکزی ایران نه تنها کمکی نمی‌کند بلکه خشکی بیشتر این حوضه را درپی دارد و با توجه به کاهش سطح آب‌های زیرزمینی این کار به صلاح نیست.
وی از کاهش سطح آب دشت‌های گندمان و بلداجی، بروجن و فرادنبه و دشت سفید خبر می‌دهد.
نماینده مردم شهرستانهای شهرکرد، سامان و بن در مجلس شورای اسلامی به خبرنگار کیهان می‌گوید: براساس تحقیقات کارشناسان خبره حفر تونل بهشت‌آباد و رودخانه زاینده‌رود تحت عنوان گلاب2 برای انتقال آب به فلات مرکزی ایران مغایر با اصول فنی و علمی است.
سیدسعید زمانیان دهکردی می‌افزاید کارشناسان اهل فن اظهار می‌دارند اجرای دو پروژه یاد شده موجب زیر آب رفتن بخش اعظمی از روستاها و مزارع کشاورزی و باغ‌ها و همچنین خشک شدن چشمه‌ها، چاه‌ها، قنوات و دشت‌ها، بیکاری و مهاجرت افراد به شهرها خواهد شد.
زمانیان دهکردی توضیح داد: مردم استان چهارمحال و بختیاری مخالف انتقال آب نیستند بلکه حرف اصولی و منطقی آنان این است که اگر قرار است آب از این استان به استانهای همجوار انتقال پیدا کند باید براساس اصول کارشناسی شده باشد که لطمه‌ای به مردم و این استان وارد نشود. وی یادآور شد که براساس مستندات موجود از صددرصد آب تولید شده در استان چهارمحال‌ و بختیاری تنها 7درصد آن در این استان مصرف می‌شود و 93درصد مابقی به سایر استانهای همجوار و ازجمله اصفهان سرازیر شده و مورد استفاده در بخش‌های آشامیدنی، صنعتی و کشاورزی قرار می‌گیرد.
پرویز سلطانی نماینده مردم شهرستان بروجن در مجلس نیز تصریح کرده است: سیاست‌های غلط و نادرست وزارت نیرو درخصوص حفر تونل بهشت‌آباد در حوزه شهرستان اردل برای انتقال آب به فلات مرکزی ایران علاوه بر از بین بردن زندگی 60درصد جمعیت استان چهارمحال‌و‌بختیاری، موجب بحران جدی در مسائل کشاورزی استان خوزستان خواهد شد و درحالی است که مردم چهارمحال‌وبختیاری در تأمین آب آشامیدنی بهداشتی دچار مشکلات جدی هستند به‌طوری که آب خوردن مردم غیراستاندارد و دارای نیترات بالایی است.
حمیدرضا عزیزی نماینده مردم شهرستان‌های کوهرنگ، اردل، فارسان و کیار در مجلس هم از رئیس‌جمهور و وزیر نیرو تقاضا کرد از انتقال غیرکارشناسی آب از استان چهارمحال‌وبختیاری به فلات مرکزی ایران جلوگیری کنند.
مجید جلیل‌ سرقلعه نماینده مردم شهرستان لردگان هم اظهار می‌دارد: وقتی متخصصان و کارشناسان خبره و بی‌طرف منابع آب صریحاً اعلام می‌کنند که حفر تونل بهشت‌آباد اردل و گلاب2 برای انتقال آب به فلات مرکزی ایران امکان‌پذیر نیست و موجب خسارت جبران‌ناپذیری در ابعاد گوناگون برای استان چهارمحال‌وبختیاری می‌شود چرا سازمان آب منطقه‌ای و برخی مسئولان استان اصفهان اصرار بر اجرای طرح‌های فوق دارند.
حسین صمدی رئیس مرکز تحقیقات آب دانشگاه شهرکرد به خبرنگار کیهان می‌گوید: حفر این تونل موجب تخلیه آب زیرزمینی مسیر و خشک شدن چشمه‌های مهمی همچون چشمه شلمزار، سلم، وقت ساعت، شمس‌آباد، چشمه زنه و... در استان چهارمحال و بختیاری شده و پیامدهای غیرقابل جبران زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی پدید می‌آورد.