ثبت مظلومیت مردم چوار بر پرده سینما
مهدی امیدی
«مستطیل قرمز» جدیدترین فیلم دفاع مقدسی سینمای ایران است که روی پرده سینماهای کشور رفته است. این فیلم براساس یک ماجرای واقعی ساخته شده است.
۲۳ بهمن سال ۱۳۶۵ در بخش چوار استان ایلام، یک مسابقه فوتبال بین دو تیم منتخب چوار و جوانان استان ایلام درحال برگزاری بود. اواسط بازی بود که هواپیماهای ارتش بعث عراق آمدند و این زمین فوتبال را بمباران کردند. متأسفانه در این حادثه تلخ، تعداد قابل توجهی از بازیکنان، داوران و تماشاگران به شهادت رسیدند و گروهی از حاضران در ورزشگاه نیز به مقام جانبازی دست یافتند. حادثهای که سند قسیالقلب بودن مزدوران رژیم بعث عراق و مظلومیت ایران و به ویژه مردم ایلام بود.
رهبر معظم انقلاب اسلامی، آذرماه امسال در دیدار با دستاندرکاران کنگره شهدای ایلام فرمودند: «حوادث کمنظیری در استان ایلام به وقوع پیوست که متأسّفانه مردمِ خودمان هم خبر ندارند، چه برسد به دیگران و خارج و ملّتهای دیگری که مشتاقند حوادث کشور ما را بدانند؛ آنها که هیچ، حتّی مردمِ خودمان هم از خیلی از این قضایا خبر ندارند. یکی همین قضیّهی بمباران مسابقهی فوتبال بچّهها است در سال ۶۵ -بیستوسوّم بهمن ۶۵- که این جوانهای ایلامی، دو تیم ایلامی برای بزرگداشت و به یادبود هفتمین سال پیروزی انقلاب، یک مسابقهای به این عنوان درست کردند و تعدادی از مردم هم جمع شدند، تماشا میکردند؛ هواپیمای عراقی آمد بالای سر، از نزدیک یعنی با توجّه به اینکه اینجا چه [برنامهای] هست -نه اینکه همین طور بمب بیندازند و تصادفاً بخورد به زمین فوتبال؛ نه، با توجّه- اینجا را زد و ده بازیکن شهید شدند، داور شهید شد، چند بچّه شهید شدند، بعضی از تماشاچیان شهید شدند؛ این حادثه کوچکی نیست، این حادثهی بزرگی است؛ جا دارد که این جور حوادث در ابعاد جهانی شناخته بشود، گفته بشود، تکرار بشود. این پیامِ مظلومیّتِ شهدای ورزشکار ما است؛ جرمشان این بوده است که برای [سالگرد پیروزی] جمهوری اسلامی و برای انقلاب، مسابقه تشکیل دادند.»
حسن و حسین صیدآبادی، دو برادر اهل چوار ایلام، با ساخت فیلم سینمایی «مستطیل قرمز» به این بخش از تاریخ جنگ تحمیلی پرداختهاند.
سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور کشورمان چند روز قبل، در حضور جمعی از خانوادههای شهدا و جانبازان حادثه بمباران مسابقه فوتبال «چوار» استان ایلام، ضمن مرور این حادثه و ابعاد و جنبههای مختلف آن، با اشاره به فیلم «مستطیل قرمز» که درباره این حادثه ساخته شده است، گفت: سازندگان این فیلم قطعا در پیشگاه خداوند ماجور هستند چرا که این فیلم میتواند جنایت دشمن را برای جوانان تصویر کند و شهدا را به جامعه بشناساند.
کسب مدال بلورین و لوح زرین از جشنواره جهانی ficts ایتالیا، برگزیده جشنواره بینالمللی مقاومت و کسب دیپلم افتخار و لوح زرین از جشنواره ملی فانوس از جمله افتخارات این فیلم سینمایی است.
«مستطیل قرمز» آخرین فعالیت مرحوم سیدعلیرضا سجادپور به عنوان تهیهکننده سینما بود واندیشه فولادوند، مهدی اسدی، علی اوسیوند، محمد مقامی، جمشید جهانزاده، شهربانو موسوی، با حضور شارل کوان فرانسوی، با معرفی حسن مظلومی و عاطفه مرشدی و بازیگران نوجوان هستی صادقیان و داریا اصلانی از جمله نقشآفرینان مستطیل قرمز
هستند.
نمایانگر رشادتهای چوار
«حسین صیدخانی»، یکی از دو کارگردان این اثر گفت: فیلم «مستطیل قرمز» بر اساس واقعیت سال ۶۵ ساخته شد که نمایانگر رشادتهای اهالی منطقه چوار است و کاراکترهای فیلم نیز مابهازای بیرونی دارند.
وی گفت: من و برادرم حسن از اهالی منطقه چوار در استان ایلام هستیم و سالها دغدغه این را داشتیم که بتوانیم درباره شهدا و فاجعه بمباران زمین فوتبال چوار فیلمی را بسازیم چرا که اکثر خانواده شهدا را از نزدیک میشناسیم و در جریان اتفاقات سال ۱۳۶۵ بودیم.
صیدخانی با اشاره به اینکه تحقیق و پژوهش این اثر به تهیه کنندگی زنده یاد سیدعلیرضا سجادپور ۶ ماه زمان برده است، بیان کرد: من و برادرم با هم کارهای دکوپاژ و کارگردانی را انجام دادهایم و مهدی نادری با استفاده از نتیجه تحقیقها، فیلمنامه را به رشته تحریر درآورد.
همچنین «حسن صیدخانی» دیگر کارگردان «مستطیل قرمز» گفت: برای ما مهم بود که اثری را خلق کنیم تا ارزش وقت مخاطب را داشته باشد همچنین باید بگویم که این اثر که کاملاً بر اساس واقعیت ساخته شده، فیلمی مستقل است.
وی با اشاره به مظلومیت شهدای فاجعه زمین فوتبال چوار بیان کرد: بمباران زمین فوتبال، اوج جنایت جنگ را نشان میدهد و شاید نکته حقوق بشری آن همین مسئله باشد. زمانی که فیلم در جشنواره ficts ایتالیا نمایش داده شد، مخاطبان فیلم باور نمیکردند چنین اتفاقی در ایران رخ داده باشد. این مسئله را مطرح کردم تا بگویم باید به سینمای دفاع مقدس اعتماد کنیم.
صیدخانی خاطرنشان کرد: نسل امروز نیاز بیشتری برای آشنایی با دفاع مقدس دارند و ما باید به دنبال معرفی اصالت خود باشیم. خوشبختانه برای این اثر پروانه دانشآموزی نیز صادر شده است و امیدوارم دانشآموزان نیز این اثر را تماشا کنند.
فیلمی که با زحمت ساخته شد
«سیداحمد میرعلایی» تهیهکننده سینما و تلویزیون در نشست نقد و بررسی این فیلم در فرهنگسرای ارسباران مطرح کرد: زندهیاد «علیرضا سجادپور» تهیهکنندگی کار را برعهده داشت و ایشان را مدتی پیش از دست دادیم.
وی با اشاره به اینکه «مستطیل قرمز» با سختی و مشقت ساخته شده است اما امید و تلاش در آن موج میزند، گفت: جوانهایی مانند برادران صیدخانی «مستطیل قرمز» را
براساس دغدغهای که داشته و اتفاقاتی که از نزدیک لمس کرده، ساختهاند تا مخاطبان نیز با برخی از اتفاقاتی که در گذشته رخ داده است، آشنا شوند.
میرعلایی با اشاره به مظلومیتی که در فیلم به نمایش گذاشته شده است، گفت: مظلومیت در صورت افراد و بازیها دیده میشود همچنین با تابلویی در فیلم مواجه هستیم که روی آن نوشته است: «ما ایستادهایم» این ایستادگی برای تک تک ما زحمت داشته است اما همچنان مقاوم و در میدان هستیم. وی با اشاره به اینکه فیلمهایی مانند «مستطیل قرمز» باید در دنیا دیده شود، اظهار داشت: ساخت چنین آثاری برای مردم ما زیبنده است و من در همین نشست قصد دارم به شهرداری، سازمان صداوسیما و حوزه هنری انقلاب اسلامی بگویم که به حمایت خود از این فیلم ادامه دهند تا همه مردم ایران بتوانند آن را ببینند. حتی به برادران صیدخانی هم گفتهام که تلاش کنند فیلمشان در سینما دیده شود چراکه لحظه لحظه این فیلم دارای صمیمیت، مقاومت، انسانیت، گذشت و... است.
این تهیهکننده تأکید کرد: صداقت خاصی در حرکت دوربین، کارگردانی، بازی بازیگران و... قابل مشاهده است که من از تماشای آن لذت بردم و امیدوارم همه کمک کنند تا این فیلم به خوبی در داخل و خارج از کشور دیده شود.
میرعلایی در پایان صحبتهای خود خاطرنشان ساخت: فیلمسازی در کشور ما باید توام با نگاه دقیق و عمیق باشد و من از این دو فیلمساز میخواهم مسیری را که انتخاب کردهاند، به درستی ادامه بدهند و فیلمهایشان را در خدمت فرهنگ، محتوا و معنا بسازند تا به مخاطبی که از سالن سینما خارج میشود، چیزی اضافه کرده باشند.